دولانیر - واقف

آل گئیینیب چیخسان گلسن شعریمه
ییغیلیر باشینا گوللر دولانیر
مهتاب حسنونه بنده فرماندیر
قوللوغوندا ایلار ایللر دولانیر
*
گؤرمه میشم سن تک بیر ملک زادا
دردینی چکرم حددن زیادا
کیپریکلرین اوجو دوشنده یادا
باغریمین باشیندا میللر دولانیر
*
من فرهادام سن بیر شیرین دهان سان
دردین ظاهر ، اما اؤزون نهان سان
گؤزل لیک بابیندا شاه جهان سان
ایشیینده یوز مین قوللار دولانیر
*
ائیله ییبسن منی عشقه گرفتار
گؤندوزوم بیقرار ، گئجه لر بیدار
روضه کویوندا گزه نده اغیار
چشمین گردابیندا سئل لر دولانیر
*
لب لرین باغریمی پر خون ائیله میش
آخیتمیش گؤز یاشیم جیحون ائیله میش
حسرتین واقفی مجنون ائیله میش
اونون اوچون گزیر چؤللر دولانیر
*
می گردد
اگرسرخ بپوشی و میهمان شعرم شوی
گلها جمع شده و دور سرت می گردند
هر بنده ای فرمانبر حسن ات هستند و
ماهها و سالها در خدمتت می گردند
*
ملک زاده ای چون تو ندیده ام
دردت را بیش از حد و به جان می خرم
وقتی مژگانت به یادم می افتد
تیرمژگانت دلم را می خراشد
*
من همانند فرهادم و تو شیرین دهانم
دردت آشکار و خودت پنهانی
شاه زیبایان جهانی که
دورت صدهزار برده می گردد
*
مرا گرفتار عشقت کردی
روزهایم را بیقرار و شبهایم را بی خواب کردی
زمانی که اغیار سر کویت می آیند
در گوشه چشمانت سیل ها جاری می شود
*
لبهایت دلم را پر خون کرده
اشک چشمانم را به سان جیحون کرده
حسرت دیدارت واقف را مجنون کرده

برای همین است که آواره دشت و بیابان شده

وار - عاشق حسین جوان

آیدین لیقدان قاچان ، کؤلگه ده ایتن
قارانلیقدا کولدا یاتانلار دا وار
مقصدسیز یاشییب آیری یول توتان
عمانا داش- تورپاق آتانلاردا وار
*
دوز گئتمه ین حقیقتین یولویلا
ایشله مه ین اؤز یوردوندا ائلیله
وجدانینی ناموسونو الیله
اؤزو تک نادانا ساتانلار دا وار
*
بیلمیر عصمتینی بیلمیر عارینی
سالیر ایاق التدا اؤز ووقارینی
وئریب اؤزگه لره اختیارینی
اؤزگه اتییندن توتانلاردا وار
*
لال خوروز تک وعده سینده بانلامیر
پیس ایشینده اؤز اؤزونو دانلامیر
ایندییه تک آنلامییب آنلامیر
بوش دانیشیب ارا قاتانلاردا وار
*
عطیرلی گوللری ازمک ایسته ین
اوزوب یاخاسینا دوزمک ایسته ین
غواصلیق بیلمه ین ، اوزمک بیلمه ین
حسین ، عمانلاردا باتانلاردا وار
...
هست
کسانی که از روشنائی می گریزند ، زیر سایه حو می شوند
در تاریک و بین خارو خاشاک می خوابند ، نیز وجود دارند
بی هدف زندگی می کنند راه دیگری برمی گزینند
به دریای عمان سنک و خاک می ریزند، نیز وجود دارند
*
کسانی که به راه راست نمی روند
در ولایت خود با عرق جبین کار نمی کنند
وجدان و ناموس خود را با دستشان
به نادانهائی مثل خود می فروشند ، نیز هستند
*
کسانی که عفت و عصمت خودش سرش نمی شود
وقار خود را زیر پا می افکند
اختیار خود را به بیگانگان داده
از دامن بیگانه می گیرند ، نیز هستند
*
کسی که مثل خروس بی محل سر وقت بانگ بر نمی دارد
خود را به خاطر کار زشت خود سرزنش نمی کند
تا به حال نفهمیده ندانسته
بیهوده سخن گفته و بین مردم را به هم زده ، نیز هست
*
کسی که دلش می خواهد گلهای معطر را بکند
بکند و بر سینه خود بزند
هنر غواصی و شنا نمی داند
در دریای عمان غرق می شوند ، نیز هست

تلسمه - خسته قاسیم

فلک کمند آتیپ سنی ده ییخار
دلی کؤنلوم دولت وارا تلسمه
باجارسان همیشه یاخشی لیق ائیله
خائین دوشر آهی زارا تلسمه
*
بختین گر یار اولسا سنی اوجالدار
بئفر قوهوم قانانلاری قوجالدار
ظالیم دونیا بیر گون سنی گیجه لدر
بارسیز باغلار یئتر بارا تلسمه
*
بختین گتیرمسه داغلارا قاچما
بختین گتیره نده یئتینی ساشما
خسته قاسم ، نادانلارا سیر آچما
قانانا وار اومید چارا تلسمه
..
عجله نکن
فلک کمند می اندازد و تو را نیز به زمین می کوبد
ای دل دیوانه برای رسیدن به ثروت عجله نکن
تا می توانی همیشه خوبی کن
خائن به آه و زاری می افتد ، غجله نکن
*
اگر بخت با تو یار باشد تو را به بالاها می برد
قوم بیر عار آدمهای فهمیده را پیر می کند
این دنیای ظالم روزی گیج ات می کند
باغهای بی بهره ، به میوه می رسند عجله نکن
*
وقتی بخت با تو یار نیست سر به کوه و بیابان نگذار
وقتی بخت با تو یار است به هر کسی آزار نرسان
خسته قاسم به نادان اسرارت را نگو
برای اشخاص فهمیده راه امید و چاره وجود دارد ، عجله نکن

حیاتین سونو بودورسا - نصرت کسمنلی

حیاتین سونو بودورسا
هرکسی تورپاق اودورسا
یاشادیغین دونیادا
خوش بیر خاطره ساخلا
خاطیرلاسینلار سنی
همیشه یاخشی لیق لا
..
سرانجام زندگی
اگر سرانجام زندگی این است
که هرکسی را خال ببلعد
در دنیائی که زندگی می کنی
خاطره ای خوش از خود به جای بگذار
تا همه تو را به خاطر بسپارند

و به نیکی یادت کنند

منی - صائب تبریزی

بو عشق دردو غمی گؤر نئجه یوغورتدو منی
قیامتین ائله بیل آتشی قووردو منی
یاراما بخیه وورارلار فقط نه فایداسی وار
طبیبیم اولدو او کس کی ائله او قیردی منی
او قدر هجرانا دؤزدوم اوره گیم دؤندو قانا
یئتیم اوشاق کیمی گؤز یاشلاریم بوغوردو منی
نسیم بهانه دیدیگین داغیلدی بدن
کیمیسه توپلایاراق تورپاق اوسته قوردو منی
او لاله باغرینا داغ چکدیلر بزه ک یئرینه
حیات دا مین داغ ایله آلدادیب دوغوردو منی
دئ جوجه رسین نئجه بس توپراغا دوشن توخوموم
بو آتش اوزلو گؤزللر اوخویلا ووردو منی
نه یاخشی اولدو کی صائب یازیلدی خوش خطله
بو طالع حسرتی عمرومده آز می یوردو منی
..
مرا
این درد و غم عشق ببین چگونه مرا پرورش داد
گوئی آتش قیامت مرا خاکستر کرد
زخمم را بخیه می زنند اما چه فایده ای دارد
طبیبم کسی شد که خودش مرا شکست
آنقدر در حسرت هجران صبر کردم که دلم خون شد
مانند کودک یتیم اشک چشمانم خفه ام کرد
نسیم بهانه ای برای داغون شدنم بود
یکی جمعم کرد و دوباره بر خاکم خلق کرد
بر دل لاله به جای بزک با آتش داغ کشیدند
زندگی نیز با هزار فریب مرا دوباره زائید
بگو چگونه تخم من در خاک جوانه بزند؟
آخر زیبایان آتش رو خودشان به تیرم زدند
چه خوب که صائب به خط خوش نوشته شد

این طالع پر حسرت در عمرم کم خسته ام کرد؟

نوحه - غفاری اردبیلی

اگر اینسان حکیم اولسا ، اسیر روزگار اولماز
بو بئش گون عمره خاطیر ، نفس شومه دستیار اولماز
سلیمانلار گئدیبلر دست خالی قبره دونیادان
نقدیر اولسا اینسانین جلالی ، پایدار اولماز
شکوه و فر جاویدان ، فقط مخصوص سبحان دیر
اجل حکمی گلنده ، هئچ کسه راه فرار اولماز
بو سؤزلر منتسب دیر مکتب شاه ولایتدن
بویوردو ثروت و مکنت دلیل افتخار اولماز
بشرده اولسا حریت ، اؤزون دونیایه سیندیرماز
شرافتمند اولان اینسان ، قالار آج روشوه خوار اولماز
اگر اینسان بیر آز فیکر ائیله سئیدی متن قرآنه
بیلردی هئچ حقیقت پیشه اینسان ظلم کار اولماز
بلای فقر و نکبت دن قاچیرلار قیزلار ائولردن
مساوات اولسا، عدل اولسا ، بو قدری انتحار اولماز
بو بیر امر مسلم دیر ، درآمدلر حلال اولسا
بو قدری کوچه و بازارده بی بند و بار اولماز
گلین آی باشرافتلر ، چکیب تخت دن سالاخ فقری
برابر اولسا اینسانلار ، شرافت داغدار اولماز
گئدیرسن مکه یه هر ایل ، دئییرسن عاشقم حجه ؟
ولی مین حجه گئتسن ، هئچ بیرینده اعتبار اولماز
تبرا ائیله شیطاندان ، سورا گئت حجه ای حاجی
وگرنه مکه ده شیطانه ، شیطان سنگسار اولماز
اگر مین ایل اوروج توتسان ، همان قرآنه آند اولسون
اگر آج یاتسا بیر اینسان ، رضا پروردگار اولماز
..
اگر انسان عاقل باشد ، اسیر روزگار نمی شود
به خاطر این عمر پنج روزه دستیار نفش شومش نمی شود
سلیمانها با دست خالی به قبر رفته اند
جاه و جلال انسان همیشگی نیست
شکوه و جلال همیشه مخصوص ذات پروردگار است
وقتی حکم اجل می رسد راه فراری نیست
این سخنها منسوب به شاه ولایت است
فرمود ثروت دلیل افتخار نیست
اگر انسان آزاده باشد ، خود را در مقابل دنیا نمی شکند
انسان شرافتمند گرسنه می ماند ، اما رشوه خوار نمی شود
اگر انسان کمی به متن قرآن فکر می کرد
می دانست که انسان حقیقی نگر ظالم نمی شود
از بلای فقر و نکبت دخترها از خانه می گریزند
اگر مساوات و عدل برقرار باشد ، این همه خودکشی اتفاق نمی افتد
بیائید ای مردم با شرف ، فقر را از تخت به زیر افکنیم
اگر حقوق انسانها مساوی شود ، شرافت داغدار نمی شود
هر سال به مکه می روی و می گوئی عاشق حج هستم ؟
هزار بار هم به سفر حج بروی هیچ کدام معتبر نیست
اول از شیطان تبرا کن ، سپس به سفرحج برو ای حاجی
وگرنه در مکه ، شیطان که شیطان را سنگسار نمی کند!!
اگر هزار سال روزه بگیری ، قسم به همان قرآن

اگر انسانی گرسنه بخوابد ، خدا از تو راضی نمی شود

قوهونون شکایتی - معجز شبستری

قوهون الین گؤتورور درگه خداونده
دئییر الهی گناه ائیلیوب سنه بنده
بولوت تؤکر دولونی باشینه من زارون
نیه قفاسینا تؤکمور اونی ، گنه کارون
گناه ائدیبدی قوهونچو آلیب من زاری
منی اسیر ائدیسن بوشلوسان گنه کاری
او قیخدیریب سه ققلی بوغی ائیلیوبدی خلاف
منی نیه دؤیورسن ای امیر بی انصاف
او توتمویوبدی اوروج قیلمییوب ناماز منه نه
جنابووا ائدیب عصیان او آنلاماز منه نه
قوهون اکن سنی رازق بیلیب اکیبدی قوهون
به من چه آنلامیوب بیلمه ییب او بوینو یوغون
وئریر کتک یئمه دن او مباشره بهره
دولولارون من زاری ائدیر شیریم شهره
یاراتمیساناو لطافتده گرمکون جانین
نجه قیریر دولی یارب تؤکور اونون قانین
ییگیرمی دؤرت قرانا حرمله ساتیر شکری
دولو ووریر داغیدیر بی گنه شمامه لری
دولی ائدیر اوقلم قاش قوهونلاری پاره
ولی ایلیشمیری هئچ چای ساتان ستمکاره
گلوبدی تنگه الیندن اونون صغار و کبار
آپار او داشلاری سال بوینونا قافاسینی یار
گهی اتکلریمی اؤلدورور جفای فلک
گه آغ باسیر منی گه قورد دلیر گهی میلچک
الی کی یوخدو قوهون قارپوزون وئره قاباغا
گرک تحمل ائده ظلم و جور قول چوماغا
گهی بولوت منی تشنه قویار گهی سیراب
نئجه آلا اونی یوخسول ائده منی سیراب
گناهکاردی گول به سر قویوب کتکل
ولی قافاسینی قارپوز که قیخدیریب کامل
فلک منه دئه گؤروم هندوانه چنوان
آتان سؤیوبدو سنون یا یامان دئییب آناوان
که ائیله ائیله میسن بینوانی صد پاره
دلیک دلیک بدنی جسمی بنزیر آلباره
گؤروم قیریلسین الین دؤنسون ای فلگ چرخین
تنزل ائیله سین هر گون کؤمور کیمی نیرخون
فلک کی هوش دییه بیلمز غنی لرین خرینه
هجوم ائدیر نئجه گؤر معجزون سماورینه
گناه ائدیب سنه گر گول بسر قویوب کاکل
نه قارپوزی ، اونو ائیله جهنمه داخل
او قیخدیریر باشین هر هفته مثل ملا حسن
هزار یاره وورورسان نیه او مؤمونه سن
اگر واریندی هنر ای فلک قیلینجون ایتیلت
او داش کلم له مربا قاباغین ائیله شهید
...
شکایت خربزه
خربزه دست به درگاه خدا بالا می برد
می گوید : « خدایا بندگانت گناه کرده اند
ابر تگرگش را بر سر من می ریزد
چرا بر سر گناهکاران نمی ریزد
خربزه فروش گناه کرده و مرا خریده
مرا اسیر می کنی و گناهکار را رها می کنی
او ریش و سبیلش را تراشیده و خلاف کرده
چرا مرا می زنی ای امیر بی انصاف
او روزه نگرفته و نماز نخوانده ، به من چه
اگر به جنابعالی عصیان کرده ، به من چه
خربزه کار تو را روزی رسان شناخته و خربزه کاشته
او نفهمیده و ندانسته به من چه
او قبل از کتک خوردن ، به مباشر بهره می دهد
تگرگ هایت من بیچاره را لت و پار می کند
یارب جان ذرت را که این گونه لطیف خلق کردی
تگرگ چگونه جانش را می گیرد و خونش را می ریزد
حرمله شکر را به بیست و چهار ریال می فروشد
تگرگ می زند و خرمالوهای بی گناه را از بین می برد
تگرگ خربزه های ابرو کمان را پاره می کند
ولی هیچ کاری به کار چای فروش ستمکار ندارد
از دست او کبیر و صغیر به تنگ آمده اند
این سنگها را ببر و بر سر او بریز
جفای فلک گاهی برگهایم را نابود می کند
گاهی کرم و مگس و آفت مرا می زند
خربزه و هندوانه دست که ندارد جلو ببرد
باید جور و ستم قلدر را تحمل کند
ابر گاهی تشنه ام می گذارد و گاه سیرابم می کند
بلکه فقیر بخرد و سیراب شود
اگر خیار گناهکار است و کاکل می گذارد
ولی جفایش را هندوانه می کشد که سرش را کامل تراشیده
فلک بگو که اگرهندوانه چنوان
بر پدر یا مادرت فحش داده
بینوا را آن چنان صد پاره کرده ای که
بدن پاره پاره اش شبیه آبکش شده
الهی دست ات بشکند ای فلک ، چرخ ات واژگون شود
هر روز مثل هیزم نرخت تنزل کند
فلکی که جرات ندارد به خر ثروتمندان هش بگوید
ببین چگونه به سماور معجز هجوم می کند
اگر خیار گناه کرده و کاکل گذاشته
هندوانه را نه ، او را به جهنم بفرست
او مثل ملا حسن هر هفته سرش را می تراشد
چرا هزار زخم به آن مؤمن بینوا می زنی
ای فلک اگر هنرش را داری ، شمشیرت را تیز کن
کلم قکمری و کدو تنبل مربائی را شهید کن

دؤیونمه - عاشق حسین جوان

چیرپینما اوره ییم دؤیونمه قلبیم
کیچیلمه دوشمنه اییلمه یادا
اودلار اؤلکه سینین اوجالیب باشی
دئییلیر شهرتی بوتون دونیادا
..
آه چکمه غم یئمه چوخ باخما یولا
آغلاما ، سیزلاما ، ائیله مه نالا
چوخ چکمه ز یئترسن گئنه وصالا
دردین آرتیب اولماز حددن زیادا
..
پارچالانما اوره ک یارالانما سن
ته زه بیتوولندین پارچالانما سن
وفالی دوستوندان آرالانما سن
دولان آرخایینجا دولان پیادا
..
چتین دیر اؤلومدن یامان آیریلیق
ائیله دی قدیمی کامان آیریلیق
سیخسادا حسینی زامان آیریلیق
دوستوندان ال چکمز ، دؤنمز نابادا
..
در دنیا
دلم به طپش نیفت ، قلبم تند نزن
پیش دشمن وبیگانه سر خم نکن
دیار آتش سربلند شده
نامش دنیا را فراگرفته
..
آه نکش ، غم مخور ، به راه چشم ندوز
گریه و زاری نکن ، ناله نکن
زیاد طول نمی کشد که به وصال برسی
دردت فزون از حدا نمی شود
..
دلم تکه پاره و زخمی نشو
تازه یکی شدی پاره نشو باز
از دوست باوفایت جدا نشو
با خیال راحت بگرد
..
جدائی تلختر و سخت تر از مرگ است
قدم را خم کرده ، جدائی
اگر حسین را زمانه هم در تنگنا قرار دهد

از دوست جدا نمی شود ، جدا نمی شود ، زنهار!

یوخو - میرزاعلی معجز شبستری

میرزا علی معجز شبستری
تولد 1252 هجری شمسی

فوت 1313 هجری شمسی
یوخو
بیر گئجه چوخ آغلادیم یاتدیم دل خونین ایله
روضه رضوانه گیردیم جبهه پرچین ایله
چون گذاریم دوشدو او شاه شهیدان قصرینه
داخل اولدوم اندرون قصر ، شور و شین ایله
مجلسی گؤردوم کی هرگز گؤرمه میشدیم مثلینی
قول بویون اولموشدو مولا بیر گؤزل ماچین ایله
هوری گؤرجک بنده نی گولدی بلند آوازیله
من ده باخدیم شاه دینه دیده پر کین ایله
سؤیله دیم یا شاه دین بیز توتموشوخ ماتم سنه
سن ولیکن کئف چکیرسن بوردا حورالعین ایله
چون منه باخدی ، دئدی : باشونداکی بوخچا ندی؟
سؤیله دیم کی باشیم یاردیم یاریم ارشین ایله
سؤیله دی : علت نه دیر ؟ عرض ائیله دیم : سن دن اؤتور
باخدی بیر مدت من بی یاوره توهین ایله
پس دئدی حیرص ایله : چیخ بوردان ایا غافل کیشی
گر علمداریم گؤره ، اوتلار سنی بنزین ایله
دؤندی بیر قصره طرف عرض ائیله دیم : یا مصطفی
امتون باشین یاریر ، قانین که سیر سرگین ایله
یثرب بطحا آلیر اسلام الیندن مشرکین
جنتی تسخیر ائلییر ، شیعه لریاسین ایله
کافر علمیله نئجه گؤر ائیله میش اسلامی خوار
باشینا اوت یاغدیریر طیاره و زپلین له
سینه سین ائیلیر مشبک اؤز الیلن امتون
آرخاسین زنجیریله ، هم کله سین سکین ایله
بنده پس عرض ائیله دیم عفو ائت منی یا سیدی
چونکه بیز اگلشمیشوخ موللای کوته بین ایله
بیزده یارا یوخ دیاخ عالملره لا و نعم
حق دئین کتدن چیخار تکفیرله تلعین له
کاش بو سؤز چیخمیئیدی کج دهانیمدن منیم
بخت یار اولماز دئدیم بو بنده مسکین ایله
امر اولوندی خازنه ناگه کی توت بو معجزی
قوللارین باغلا و گؤندر دوزخه ماشین ایله
تاپشیرین سیز دوزخین دربانینه گودسون مونی
ائتمه سین صحبت جهنم اهلی بو بی دین ایله
..
خواب
شبی خیلی گریستم و با دلی غمگین خوابیدم
با لباسی پر چین وارد بهشت برین شدم
چون گذرم به آن شاه شهیدان افتاد
با شور و شوق وارد قصرش شدم
مجلسی دیدم که هرگز مثلش را ندیده بودم
مولا با پری زیباروئی دست به گردن شده بود
حوری به محض دیدن من به آواز بلند خندید
من نیز با دیده پرکین به شاه دین نگاه کردم
گفتمش ای شاه دین ما بر شما عزا گرفته ایم
اما تو با حوری ها به عیش و خوشی سرگرمی
چون نگاهم کرد گفت : بقچه ای که بر سرت بستی چیست؟
گفتم که قمه را با نیم وجب بر سرم زدم
پرسید : علتش چیست؟ عرض کردم : به خاطر شما
چند لحظه ای به من بی یاور به نگاه توهین آمیز نگریست
پس با خشم گفت : از اینجا بیرون برو ای مرد جاهل
اگر علمدارم تو را ببیند با بنزین آتشت می زند
رویش را به طرف دیگر برگرداند و گفتم : ای مصطفی
امت تو سرش را می شکافد و خونش را با سرگین بند می کند
مشرکین یثرب ابطحا را از مسلمین می گیرد
شیعه هایت جنت را با دعا و یاسین تسخیر می کنند
ببین کافر چگونه با علمش اسلام را خوار می کنند
با توپ و هواپیما بر سرش آتش می بارد
امت تو با دست خودش سینه اش را مشبک می کند
پشت اش را با زنجیر و سرش را با شمشیر
بنده بعد عرض کردم : مرا ببخش ای سید
چونکه ما با ملای کوتاه بین همنشین شده ایم
ما توانش را نداریم که به عالم نه و بله بگوئیم
کسی که حق بگوید با لعن و نفرین از ده اخراج می شود
کاش این سخن از دهان کجم بیرون نمی آمد
بخت با من مسکین یار نمی شود
به خازن امر شد که این معجز را بیگیر
دستهایش را ببند و با ماشین به جهنم اش بفرست
به دربان دوزخ بسپارید که مواظب این باشند
تا اهل دوزخ با این بی دین حرف نزنند

یالانچی چوبان : چوپان دروغگو

بیر چوبان بیر گون ائتدی داغدا هارای
جاناوار وار دئدی گلین ای وای
اهل قریه یوگوردو داغ طرفه
گئتمه سین تا قویون قوزو تلفه
بونلاری مضطرب گؤرونجه چوبان
گولمه یه باشلادی دئدی : یاران
سیز بونو سانمایین حقیقت دیر
داماغیم گلدی ، بیر ظرافت دیر
بینوالار قاییتدی لیک چوابن
گئنه بیر گون داغ اوزره قیلدی فغان
جاناوار وار دییه باغیردی گئنه
قریه اهلین کمک چاغیردی گئنه
کندلیلر ائتدیلر دوباره هجوم
گئنه اولدو یالانلیغی معلوم
دوغرودان بیر زامان به عزم شکار
قویونا گلدی بیر نئچه جاناوار
هرچه داد ائیله دی چوبان یاهو
ائشیدنلر دئدی یالاندیر بو
بو سبب دن هارایه گئتمه دیلر
اونا هئچ اعتناده ائتمه دیلر
جاناوارلار یئدی بوتون قویونو
ایشته اوغلوم یالانچی لیق اویونو
باق یالانچی تانیلدی چونکه چوبان
دوغرو دئرکن سوزو تانیلدی یالان
هرگز اوغلوم یالان دئمه کی خدا
دوست توتماز یالانچی نی ابدا
هم ده خلق ایچره حرمتین اولماز
عزتین قدر و قیمتین اولماز
شعر : میرزا علی اکبر صابر
...
چوپان دروغگو
چوپانی گاه گاه بی سبب فریاد می کرد : گرگ آمد ! گرگ آمد!
مردم برای نجات چوپان و گوسفندان به سوی او می دویدند. اما چوپان می خندید و مردم می فهمیدند که دروغ گفته است.
ازقضا روزی گرگی به گله زد. چوپان فریاد کرد و کمک خواست. مردم گمان کردند که باز دروغ می گوید. هر چه فریاد کرد و کمک خواست هیچکس به کمک او نرفت. چوپان دروغگو تنها ماند و گرگ همه گوسفندان را درید.
متن فارسی : فارسی کلاس دوم ابتدائی

قتل و غارت ائیله ملی - معجز شبستری

بو عصرده یاشاماق چوخ چتین دی ممدعلی
بو عصرده یاشاماق ایسته سن گل اولما دلی
بو عصرده یاشاماق ایسسته سن بیر آز دیش دور
غنی کیمین تپیک آتما اگر جیبین بوشدور
بو عصرده یاشاماق مالدار ایچون خوشدور
یوخونسا پول اؤله جکسن وصیت ائیله ملی
اجل قانادلارین آچمیش مثال پروانه
یاواش یاواش یاناشیر شمع عمر انسانه
اجل گلنده وئرون دؤش قاباغه مردانه
اونا کی چاتمیاجاق گوج اطاعت ائیله ملی
او کس کی عادت ائدیب اللی ایل دم و دوده
اولوبدور زهر دخانیله قانی آلوده
تعصب اولماز اولاردا چالیشما بیهوده
نه طعنه ائیله اونی نه ملامت ائیله ملی
منی بو حاله سالوب معجزون اشعاری
اونون غزللرینی قتل و غارت ائیله ملی
...
اشعار معجز را باید قتل و غارت کرد
زندگی در این عصر سخت است محمد علی
اگر می خواهی در این عصر زندگی کنی دیوانه نشو
اگر می خواهی در این عصر زندگی کنی ، یک کمی ساکت باش
مثل غنی جفتک نزن اگر جیبت خالیست
زندگی در این عصر برای ثروتمندان خوش است
اگر بی پولی ، مردنی هستی وصیت کن
اجل پرهایش را مثل پروانه باز کرده
آرام آرام بر شمع عمر انسان نزدیک می شود
وقتی اجل می رسد مردانه سینه به جلو بدهید
زیرا در مقابل آنچه که زورت نمی رسد مجبور به اطاعتی
آنکه پنجاه سال به دود و دم عادت کرده
زهر دخانیات خونش را آلوده کرده
چنین کسی تعصب ندارد بیهوده تلاش نکن
به او نه طعنه برزن و نه سرزنش کن
همیشه باید اهل قبور را زیارت کرد
در آن حشرگاه باید رفع کسالت کرد
اشعار معجز مرا به این حال و روز انداخته
غزلهایش را باید قتل و غارت کرد

ای حسینه آغلیانلار - حداد

ای حسینه آغلییانلار - حداد
ای حسینه آغلیانلار ، آغلییون اؤز حالوزا
ایندی شاه کربلا آغلیر سیزین احوالوزا
رادمردان خدا اؤلمز همیشه زنده دیر
سیز اؤلوبسوز ، باخمیون بو جار و بو جنجالوزا
امت بی غیرتی نئینیر امام تشنه لب
احتیاجی یوخ سیزین بیر قطره اشک الوزا
آغلاماق وئرمه ز نتیجه ، عزت دین اولماسا
یا گولون ، یا آغلایین ، یا کول یاخین ساققالوزا
شمردن آرتیق ، حسینه سیز اذیت ائیله دیز
ای خلاف شرع ائده نلر بیر باخین اعمالوزا
شمر بیر دفعه حسینی اؤلدوروب ، مین دفعه سیز
اؤلدوره رسیز گر دوشه ایندی سیزین چنگالوزا
سؤزلریز غیبت دی ، بهتان دی ، یالاندی ، افترا
نه وئره ر آللاه سیزین بو خشکه قیل و قالوزا
بیر بئله داد و فغان ائتدیز حسینه آغلادیز
ای منافقلر نه آلدیز باغلادیز دسمالوزا
نور چشم مصطفی ، محبوب رب العالمین
دوز مسلمانی سئوه ر آند اولسون استقلالوزا
خامس آل عبانین بیلمه دیز مقصودینی
ایسته دی بلکه وئره رونق سیزین اجلالوزا
شرقدن غربه گرک سیزلر اولایدیز حکمران
لیک سیز آماده سیز ایندی اؤز اضمحلالوزا
پاکدل اینسان سیزی گؤرسه ، یقین گمراه اولار
کیم سیزی ناپاک ائدیب ، لعنت گله غسالوزا
خلقی شیطان توولایاندا ، تولوسوز شیطانی سیز
مات و حیران قالمیشام بو شیوه اعمالوزا
یا گلین بو درگه سلطانه سیز اصلاح اولون
یا گلین تابع اولون بیر دفعه سیز اعمالوزا
اهل قرآن سیز اگر ، قرآنیله رفتار ائدین
ناطق قرآن سیزین باخسین گؤزل اعمالوزا
زیر بار ظلمه او عالمده بیر آن گئتمدی
سیز ولی بیر عمر آلدیز بار ذلت دالوزا
لعنت پروردگار اولسون گرک صبح و مسا
پی ، پارافیندن قئییرمه یاغ ساتان باققالوزا
وار بیر عده حسین چی ، پاکدامن بی ریا
نه سیزه به نزه ر نه ده کی سیزین اعمالوزا
من سیزه آللاهدان هر وقت توفیق ایسته رم
سیزده توفیق ایسته یین « حداد » تک ناققالوزا
..
ای کسانی که به حال حسین گریه می کنید ، بر احوال خودتان گریه کنید
اکنون شاه کربلا به حال شما گریه می کند
رادمردان خدا نمی میرند وهمیشه زنده اند
شما خود مرده اید ، به این جار و جنجالتان نگاه نکنید
اما تشنه لب امت بی غیرت را می خواهد چه کار
احتیاجی به اشک و ناله تان ندارد
گریه در جائی که عزت دین نباشد فایده ای ندارد
یا بخندید ، یا بگریید ، یا خاکستر به ریشتان بمالید
بیشتر از شمر ، شما حسین را آزردید
ای کسانی که بر خلاف شرع رفتار می کنید ، به اعمال خودتان بنگرید
شمر یک بار امام حسین را کشت و شما هزار بار
اگر امروز به چنگ شما بیفتد می کشیدش
حرفهایتان غیبنت و دروغ و افتراست
خدا به این قیل و قال بی مایه تان چه پاداشی می دهد؟
این همه داد و قال کردیدو برای حسین گریستید
ای منافقان چه چیز گیرتان آمد و به دستمالتان بستید؟
نور چشم مصطفی ، محبوب رب العالمین
مسلمان راستین را دوست دارد ، قسم به استقلالتان
هدف خامس آل عبا را نفهمیدید
که می خواست به شوکت و جلال شما رونق ببخشد
می بایستی شما حکمران از شرق تا غرب می شدید
در حالی که آماده نابودی خود شدید
به یقین که آدم پاکدل با دیدن شما گمراه می شود
لعنت بر آنکه شما را گمراه کرده
خلق را شیطان می فریبد و شما شیطان را
به این شیوا رفتارتان مات و مبهوتم
یا به درگاه این سلطان دین بیائید و اصلاح شوید
یا تابع اعمال خودتان شوید
اگر اهل قرانید مطابق قرآن رفتار کنید
ناطق قرآن شاهد اعمال نیک شما باشد
امام حسین حتی یک لحظه زیر بار ظلم نرفت
اما شما یک عمر بار ذلت بر دوش کشیدید
شب و شب لعنت خدا بر بقالی باد
که از پیه و پارافین روغن می سازد و می فروشد
یک عده اهل حسین پاکدامن و بی ریا هستند
که نه خودشان و نه اعمالشان شبیه شماست
من همیشه از خدا توفیق شما را می طلبم
شما نیز توفیق مرا از خدا بخواهید

ائده ر دونیا - خسته قاسم

غره له نیب چوخ دؤشونه دؤیه نین
آخیردا قامتین خم ائده ر دونیا
عارسیز – عارسیز گولوب اؤزون اؤیه نین
بیرگون ده گؤزلرین نم ائده ر دونیا
*
سایماز اصلا نه به ی نه ده کی خان
نه مجتهد عالم نه ده پهلوان
بیر گونده اؤلسه ده نئچه مین جاوان
نه وایسینار نه ده غم ائده ر دونیا
*
رحمی یوخدور اوخوموشام گؤزوندن
سؤزو بیردیر دؤنن دئییل سؤزوندن
تقدیر دؤنه ر آخیر یئرین اوزوندن
بیر گونده قاسیمی یوخ ائده ر دونیا
...
دنیا
به کسی که مغرور می شود و به خود می بالد
آخر سر قامتش را هخم می کند این دنیا
کسی را که بی غم و خیال می خندد
روزی چشمانش را پر اشک می کند دنیا
*
به بیک و خان هیچ اهمیتی نمی دهد
نه به مجتهد و عالم و نه پهلوان
اگر در یک روز هزار جوان هم بمیرد
نه ناراحت می شود و نه غم می خورد دنیا
*
از چشمانش خواندم ، رحمی ندارد
حرفش یکی است و پس نمی گیرد
چرخ فلک می چرخد و آخر از روی زمین

قاسم را هم برمی دارد این دنیا

بو سن دئییل سن - نصرت کسمنلی

قاییدیب گلیرسن گؤزلری یاشلی
دئییرسن : بیرداها کوسن دئییل سن
هانی او ووقارین ، او سایمازلیغین
یوخ ، بو سن دئییل سن ، بو سن دئییل سن
*
دئییرسن واخ کئچیر زامان گؤزله میر
دیلین دئدیغینی اوره یین دئمیر
بو یالواران گؤزل سنه بنزه میر
یوخ ، بو سن دئییل سن ، بو سن دئییل سن
*
گئتدیغیم هر یئری گودن ، سن ایدین
کوسنده ایلارلا ایتن سن ایدین
چیرپیب قاپیلاری گئدن سن ایدین
یوخ ، بو سن دئییل سن ، بو سن دئییل سن
*
دئییرسن کوسنلر باریشار گئنه
نه تئز بویون ایدین بئش گونلوک غمه؟
اؤزوندن راضی لیق یاراشیر سنه
یوخ ، بو سن دئییل سن ، بو سن دئییل سن
*
دردلی سن دردینی گئت دانیش سویا
ال آچما ، آلچالما من وئرن پایا
ائله بیل دیلنچی گلیب قاپییا
یوخ ، بو سن دئییل سن ، بو سن دئییل سن
...
نه این تو نیستی
با چشمانی اشک آلود برمی گردی
می گوئی ، دیگر قهر نمی کنی
آن وقار و بی اعتنائی ات کو؟
نه ، این تو نیستی ، این تو نیستی
*
می گوئی وقت می گذرد و زمان منتظر نمی شود
آنچه که زبانت می گوید ، دلت نمی گوید
این زیبای ملتمس شبیه تو نیست
نه ، این تو نیستی ، این تو نیستی
*
هر جا که می رفتم تعقیب کننده ام تو بودی
هنگام قهر ماها گم شده تو بودی
کوبنده درها از خشم تو بودی
نه ، این تو نیستی ، این تو نیستی
*
می گوئی قهر ها دوباره آشتی می کنند
چه زود در مقابل غم پنج روزه سر خم کردی؟
خدخواهی شایسته توست
نه ، این تو نیستی ، این تو نیستی
*
دردی داری برو به آب روان بگو
کوچک نشو ، به سهمی که من می دهم
مانند گدائی هستی که به درخانه ام آمدی
نه، این تو نیستی ، این تو نیستی

بیر سویوق باخماغین - نصرت کسمنلی

بیر سویوق باخماغین بورانلی قیشدی
ایستی نوازشین یازیمدی منیم
گلیشین کؤنلومون توی بایرامی دی
گئدیشین ان بؤیوک جزام دی منیم
..
بیر سئوگی عذابی بیر آن سنگی مز
سن اولان کؤنوله دومان کم گیرمز
منی دارا چکسن روحوم اینجی مز
کوسمه یین ان بؤیوک جزام دی منیم
*
نگاه سرد تو
یک لحظه نگاه سردت زمستانی طوفانیست
نوازش گرمت بهارم
آمدنت عید و بهارم است
رفتن ات بزرگترین جزایم
..
عذاب این عشق یک لحظه آرام نمی شود
به دلی که تو در آن هستی طوفان و مه راه نمی یابد
اگر به دارم بکشی از تو نمی رنجم

قهر کردنت بزرگترین جزای من است

دنیانین - خسته قاسم

چرخی فلک منله یامان باشلادی
نه چوخوموش آهی زاری دونیانین
باغبان اولدوم گیردیم دونیا باغینا
حئیف کی یوخوموش باری دونیانین
..
ازلدن دوست ائتدی منی قاندیردی
یالان ساتدی اوره گیمی یاندیردی
درد منی چولقادی بوش دولاندیردی
هئچ یوخویموش اعتباری دونیانین
..
خسته قاسم دئییر اوزوم گولمه دی
حکیم لقمان درده درمکان بیلمه دی
گؤزومون یاشینی کیمسه سیلمه دی
تؤکولدو باشیما ناری دونیانین
..
دنیا
چرخ فلک بازی بدی را با من شروع کرد
آه و زار دنیا چه زیاد بود
باغبان شدم و به باغ دنیا قدم گذاشتم
حیف که میوه ای نداشت دنیا
..
از روز اول مرا با دوستی خودش فریفت
دروغ گفت و دلم را سوزاند
مرا گرفتار درد کرد و بیهوده گرداند
هیچ اعتباری نداشت دنیا
..
خسته قاسم می گوید : روز خوش ندیدم
لقمان حکیم دردم را نفهمید
کسی اشک چشمانم را پاک نکرد

آتش دنیا بر سرم ریخت

یاغ ای یاغیش - داغلی ایواز

یاغ آی یاغیش ، یاغگینان سن
سنه احسن ، سنه آلقیش ، یاغ آی یاغیش
یاغگینان سن ، بو چؤللره چمنلره ، یاغگینان سن
سوسوزلوقدان خزان اولان بو چؤللره ، یاغگینان سن
یاغگینان سن ، آرزولارا دیلک لره ، یاغگینان سن
محبت دن آلاولانان اورکلره ، یاغگینان سن
یاغگینان سن ، یاغا – یاغا ، ایسلاتگینان پالتاریمی
قایتار منه قدیمده کی اؤز عهدیمی ایلقاریمی
ائیله یاغ کی قوی ایسلانسین الیمده کی قلم واراق
یادیمدادی نئجه یاغدین ، دوز اوتوز ایل بوندان قاباق
ائله گؤزل یاغمیشدین کی ، ایسلانمیشدی اوز گؤزوموز
اوتورموشدوق قالا آلتیندا ، بیرآغاجین آلتیندا بیز
سن یاغیردین دامجیلارین سپیلیردی اوزوموزه
ایکی میزده ایستمیردیک ، دوروب گئدک ائویمیزه
قورخوردوخ کی دوروب گئتسه ک خلل گله سئوگیمیزه
سن بیر شعر سن کی ، سن بیر نغمه سن کی
آغزین یوخدو دیلین یوخدو ، نئجه دئییم بیله سن کی
سن یاغاندا یاماجلارا دوزه نلره جان وئریرسن
زمی لره سنبل لرین دامارینا قان وئریرسن
یاغ آی یاغیش قوربان اولوم ، سحره جان یاغگینان سن
دایانمادان قالا آلتیندان شهره جک یاغگینان سن
یاغگینان کی گؤی تپه ده ، تپه لرده چیچک آچسین
بو اولکه دن ، بو دیاردان ، غصه کدر اوزاقلاشسین
یاغ آی یاغیش نه اولار کی ، خبر آپار سئوگیلیمه
آمان گوندو بو حالیمی بو گونومو ، اونا دئمه
دؤیه – دؤیه پنجره سین ، دئگینن کی گلیبدی یار
قالا آلتیندا علی نن بئش بئش ویریر ، گلیبدی یار
...
ببار ای باران
احسن بر تو ، آفرین بر تو
ببار ای باران
ببار بر این دشت و چمنزارش
ببار ای باران
ببار بر دشتهائی که از عطش خشک شده اند
ببار باران
ببار بر آرزوها و امیدهایمان
ببار باران
ببار بر دلهائی که از آتش عشق شعله کشیده اند
ببار باران
ببار و با بارش خود لباسهایم را خیس کن
عهد و پیمان گذشته ام را به من باز گردان
چنان ببار که قلم و کاغذ در دستم خیس شود
به خاطر دارم سی سال پیش که باریدی
سر و صورتمان را خیس کرده بودی
من و دلدار زیر درختی ، پائین قلعه نشسته بودیم
می باریدی و قطره هایت را
به سر و صورتمان می پاشیدی
هر دو مان نمی خواستیم به خانه برگردیم
می ترسیدیم این رفتنمان خللی به عشقمان وارد کند
تو چنان شعر و نغمه بی زبانی که
چگونه بگویم بدانی
وقتی می باری ، بر دشت و دمن جان می بخشی
به جان سنبلهای دشت خون تازه می بخشی
فدای تو ببار باران ، ببار تا سپیده دم
بی وقفه از قلعه تا شهر ببار
ببار که بر تپه سبز گلهای تازه بروید
ببار شاید
از این ملک و دیار غم و رنج دور شود
ببار باران ، خبر ببر به دلدارم
زنهار که حال و روزم را به او نگوئی
پنجره اش را بزن و بگو که دلدارت آمده

قمران گؤزلرینین قربانی اولوم - عاشیق حسین جوان

قمران گؤزلرینین قربانی اولوم
ماهیر اووچو کیمی منی ایزلییه ن
قمرال گؤزلرینین قربانی اولوم
سخته باخیشلاردان منی گؤزله ین
عشوه نازلارینین قربانی اولوم
..
وارمی سنین کیمی سولمایان چیچک
ابریشم سیغالی قاناووس بیرچک
دوغرا منی تیکه – تیکه شیشه چک
پیشیر گؤزلرینین قربانی اولوم
..
جاوان حسین دویماز صاف محبت دن
گل قورتار عاشیقی غم دن محنت دن
بئچه نیم بالیندان نباتدان قند دن
شیرین سؤزلریندن قربانین اولوم
..
قربان چشمان زیبایت شوم
قربان چشمان زیبایت که
مرا همچون شکارچی ماهر زیر نظر دارد
قربان عشوه و نازت که
مرا از نگاهاهی خطا محافظت می کند
..
گلی مثل تو تازه و تر وجود دارد؟
پوست و مویش لطیف مثل ابریشم
تکه تکه ام کن و به سیخ بکش
بپز بسوزان ، قربان چشمان سیاهت
.
حسین جوان از محبت بی ریا سیر نمی شود
بیا این عاشق را از درد و محنت نجات بده
پرورشم ده با عسل و نبات و قند و
سخن شیرینت ، من به فدایت

صلح - عاشق زولفیه

آرزوم نیتیم بودور آی ائللر
دونیانین اوره یی قانا دؤنمه سین
زمی ده سنبل لر ، باغچادا گل لر
بشرین چؤره یی قانا دؤنمه سین
قانا بولانماسین یئرین مرازی
هر عصرین هر ایلین نور سپن یازی
شاعرین شعری ، عاشیقین سازی
آرزوسو دیله یی قانا دؤنمه سین
قانا بولانماسین صبحون گولوشو
گؤرمویک دهشتلی ماتم گؤروشو
آتانین ساققالی ، آنانین کؤکسو
یاخاسی ، کؤینه یی قانا دؤنمه سین
قانا بولانماسین انسان ثروتی
حیاتین وارلیغی سؤزون قدرتی
مین مین جاوانلارین صاف محبتی
بویلوغو کؤینه یی قانا دؤنمه سین
آداخلی مین اولسون عدالتلی مین
داغیلسین تالانسین ائوی پیسلیغین
هئچ کیمسه نین هئچ کیمین
عمرو گله جه یی قانا دؤنمه سین
چیراغلاری یاندیرین
عرشه قالخسین توسکوسو
هر اوبادا هر ائل ده
قاناد آچسین صلح سؤزو
من آنایام سسیمده
یئرین گؤیون دردی وار
صلحه گلین انسانلار
یوخسا دونیا محو اولار
عاشیق زولفیه
**

صلح
آی مردم آرزو و نیتم این است
دل دنیا غرق به خون نشود
گلها و سنبلها در باغ و باغچه
نان مردم غرق به خون نشود
زمین آغشته به خون نشود
هربهاری که به زمین نور می پاشد
شعر شاعر و ساز عاشق
امید و آرزویش غرق خون نشود
صبح سحرغرق خون نشود
عزا و ماتم کسی را نبینیم
ریش پدر و سینه مادر
لباسش غرق به خون نشود
پروت انسان غرق خون نشود
زیبائی زندگی و توانائی سخن
محبت صاف هزاران جوان
لباس و پیراهنش غرق به خون نشود
نامزد و عادل هزاران شود
بدی و ظلم خانه خراب شود
ایل و تبار هیچ کس
عمر و آینده هیچ کس
غرق به خون نشود
چراغها را روشن کنید
بگذارید دودش به عرش بلند شود
در هر خانه و دودمان
کبوتر صلح به پرواز درآید
من مادرم در صدایم
درد زمین و زمان نهفته است
آی مردم صلح کنید
وگرنه دنیا محو می شود

مندن باشقا - نصرت کسمنلی

مندن باشقا – نصرت کسمنلی
اوزو بری باخان داغلار
نه یین قالدی چن دن باشقا
بیر سئوگی وار اورگیمده
بیلن یوخدو من دن باشقا
..
محبت ین یورد یئرینده
بیر حسرت وار لاپ درین ده
بو سئوگینین اللرینده
نه قالدی کی غم دن باشقا؟
..
بیر دئمیشم یئنه دئییم
ائل سؤزومو ائله دئییم
قوی سؤزومو سنه دئییم
کیمیم وارکی سن دن باشقا؟
..
یانا – یانا سؤندو اودوم
دیلدن – دیله دوشدو آدیم
یوخ ، سن منی تانیمادین
زیلیم ده وار بم دن باشقا
..
بیر اوغورلو چاغ گؤرمه دیم
داغیم کیمی داغ گؤرمه دیم
قارا گؤردوم آغ گؤرمه دیم
ساچیمداکی دن دن باشقا
..
بجز من
ای کوههائی که رو به این سو دارید
بجز مه چی از شما ماند
عشقی در دلم هست که
بجز من کسی از آن خبر ندارد
..
در عمیق ترین نکته محبت
حسرتی نهفته است
از دست این عشق
بجز غم چه باقی ماند
..
یکبار گفتم ، باز بگویم
سخن مردم را به مردم بگویم
بگذار حرف دلم را به تو بگویم
بجز تو چه کسی را دارم؟
..
آتشم شوخت و خاکستر شد
اسمم بر سر زبانها افتاد
نه ، تو مرا نشناختی
بجز صدای آرام فریاد بلند نیز دارم
..
وقتی پر از شانس ندیدم
دردی چون درد خودم ندیدم
سیاه دیدم ، سفید ندیدم
بجز دانه هائی که بر موهایم دیدم