ملمع - مولانا

بیر نمونه جلال الدین مولوی رومی نین ملمع شعری

ماه است نمی دانم خورشید رخت یا نه
بو آیریلیق اودونا نئجه جیگریم یانه ؟
مردم ز فراق تو ، مردم که همه دانند
عشق اودو نهان اولماز یانا دوشیجک جانه
سودای رخ لیلی شد حاصل ما خیلی
مجنون کیمی واویلی اولدوم یئنه دیوانه
صد تیر زند اولدوز ، آن تیر کمان ابرو
فیتنه لی آلا گؤزلر چون اویخودان اویانه
ای شاه شجاع الدین شمس الحق تبریزی
رحمتدن اگر نولا ، بیر قطره بیزه دانه

ملمع

ادبیات تاریخیمزده ، تورکجه - فارسجا و تورکجه – عربجه یازیلان غزل و آیری شعر نوعلارینا ملمع دئییلیر . دیلیمیزده لاپ قدیم ملمع یازانلارین بیریسی « جلال الدین مولوی رومی » اولموشدور .
* 

بیر نمونه جلال الدین مولوی رومی نین ملمع شعر

ماه است نمی دانم خورشید رخت یا نه
بو آیریلیق اودونا نئجه جیگریم یانه ؟
مردم ز فراق تو ، مردم که همه دانند
عشق اودو نهان اولماز یانا دوشیجک جانه
سودای رخ لیلی شد حاصل ما خیلی
مجنون کیمی واویلی اولدوم یئنه دیوانه
صد تیر زند اولدوز ، آن تیر کمان ابرو
فیتنه لی آلا گؤزلر چون اویخودان اویانه
ای شاه شجاع الدین شمس الحق تبریزی
رحمتدن اگر نولا ، بیر قطره بیزه دانه
*

بیرملمع ابوالقاسم نباتی دن
ای خسرو مه رویان ، گل بیرجه گولوستانه
تا مئهر رخت پرتو ، سالسین گول و ریحانه
آن نرگس جادویت ، سالدی منی صحرایا
ابروی کماندارت ، ائتدی منی دیوانه
ساقی ز کرم جامی ، لوطف ائیله من زاره
بر دور سرت گردم ، بیر دؤورائله مستانه
برخیز خرامان کن ، اول قامت دلجویت
این عاشق مجنون را ، وئر بیر دولو پیمانه
بگذر به سر لیلی ، بو دین و بو مذهب دن
خاک ره رندان شو ، اول خادم مئیخانه
دوش از غم دل یکدم ، بیر داغا گذار ائتدیم
افتاد رهم ناگه ، بیر طورفه بیابانه
قوربان سرت ساقی ، بیر باخ من مخموره
بالله قم العجا ، دؤندو اوره گیم قانه
خال حبشی رنگت ، ائتدی گؤزومو قارا
آن لعل شکرپاشت ، بیر رحمه گلیر یا نه ؟
ای بولبول غمدیده ،گلدی یئنه گول فصلی
برخیز بزن چه چه ، گل شور ایله افغانه
شیرین شکر لب کی ، دیشقاری چیخار ائودن
تا غلغله اندازد ، بو گنبد گردانه
در ریختن خونم ، تعجیل ائله مه چوخ دا
ناحق کش و خونریزی ، لاییقدیمی سولطانه ؟
ای کافر سنگیندل ! بیر پرده گؤتور اوزدن
تا طعنه زند حوسنت ، خورشید درخشانه
رفتن ز سر کویت ، بیر عمرودو چوخ مشکل
حاشا کی جدا از شمع ، هرگز اولا پروانه
از تار خم زلفت ، سال بوینوما بیر زنجیر
در گوشه ابرویت ، سالدی منی زندانه
آن ساغر زرین را ، ساقی منه وئرسن بیر
تا اینکه زنم پایی ، بو مولک سلیمانه
مستانه بیاور می ، سرگرم ائله عشاقی
یکدم بکن احسانی ، بو جمع پریشانه
برخیز نباتی را ، بیر جامیله قیل سرمست
آنگاه تماشا کن ، بو مرغ خوش الحانه
برگرفته از : کتب دیوان اشعار ترکی حکیم سید ابوالقاسم نباتی به تصحیح و تحشیه و مقدمه دکتر حسین محمدزاده صدیق
*

بیر ملمع حیران خانم دان
چون رفت عزیزه یارم ، شد تیره روزگارم
چون زلف آن نگارم ، شوریده کار و بارم
تا گئتدی اول پریوش ، جانیم گرفت آتش
اولدوم بسی مشوش ، از دست شد قرارم
چون گئتدی اول یگانه ، تاریک گشت خانه
من اولموشام دیوانه ، مجنون روزگارم
تا گئتدی مئهر انور ، اولدوم بسی مکدر
اول دلبر ستمگر ، بربود اختیارم
چون گئتدی اول سمن بو ، ماه کمان ابرو
اول نوجواندان آیری ، سرگشته و نزارم
تا گئتدی سرو موزون ، غم های من شد افزون
حیرانی قیلدی مجنون ، هجران آن نگارم

*

مولانا - ای نوش کرده نیش را

اي نوش کرده نيش را بي خويش کن باخويش را

باخويش کن بي خويش را چيزي بده درويش را

تشريف ده عشاق را پرنور کن آفاق را

بر زهر زن ترياق را چيزي بده درويش را

با روي همچون ماه خود با لطف مسکين خواه خود

ما را تو کن همراه خود چيزي بده درويش را

چون جلوه مه مي کني وز عشق آگه مي کني

با ما چه همره مي کني چيزي بده درويش را

درويش را چه بود نشان جان و زبان درفشان

ني دلق صدپاره کشان چيزي بده درويش را

هم آدم و آن دم تويي هم عيسي و مريم تويي

هم راز و هم محرم تويي چيزي بده درويش را

تلخ از تو شيرين مي شود کفر از تو چون دين مي شود

خار از تو نسرين مي شود چيزي بده درويش را

جان من و جانان من کفر من و ايمان من

سلطان سلطانان من چيزي بده درويش را

اي تن پرست بوالحزن در تن مپيچ و جان مکن

منگر به تن بنگر به من چيزي بده درويش را

امروز اي شمع آن کنم بر نور تو جولان کنم

بر عشق جان افشان کنم چيزي بده درويش را

امروز گويم چون کنم يک باره دل را خون کنم

وين کار را يک سون کنم چيزي بده درويش را

تو عيب ما را کيستي تو مار يا ماهيستي

خود را بگو تو چيستي چيزي بده درويش را

جان را درافکن در عدم زيرا نشايد اي صنم

تو محتشم او محتشم چيزي بده درويش را
*

مولانا - شمس و قمرم آمد

شمس و قمرم آمد سمع و بصرم آمد
وان سیمبرم آمد وان کان زرم آمد
مستی سرم آمد نور نظرم آمد
چیز دگر ار خواهی چیز دگرم آمد
آن راه زنم آمد توبه شکنم آمد
وان یوسف سیمین بر ناگه به برم آمد
امروز به از دینه ای مونس دیرینه
دی مست بدان بودم کز وی خبرم آمد
آن کس که همی‌جستم دی من به چراغ او را
امروز چو تنگ گل بر ره گذرم آمد
دو دست کمر کرد او بگرفت مرا در بر
زان تاج نکورویان نادر کمرم آمد
آن باغ و بهارش بین وان خمر و خمارش بین
وان هضم و گوارش بین چون گلشکرم آمد
از مرگ چرا ترسم کو آب حیات آمد
وز طعنه چرا ترسم چون او سپرم آمد
امروز سلیمانم کانگشتریم دادی
وان تاج ملوکانه بر فرق سرم آمد
از حد چو بشد دردم در عشق سفر کردم
یا رب چه سعادت‌ها که زین سفرم آمد
وقتست که می نوشم تا برق زند هوشم
وقتست که برپرم چون بال و پرم آمد
وقتست که درتابم چون صبح در این عالم
وقتست که برغرم چون شیر نرم آمد
بیتی دو بماند اما بردند مرا جانا
جایی که جهان آن جا بس مختصرم آمد

ای اویکو - مولانا

ای اویکو: ای خواب

سن هانکی توپلانتی یا ، هانکی مجلیسه گیدرسن او مجلیس داغیلیر ، ویران اولور

بو گئجه ساکین بو مجلیسه اوچوب گلمه

بو مجلیسی پریشان ائتمه

بیز بو گئجه بو مجلیس ده

اونون یوزلره عکس ائدن گؤزللیگی ایله بسله نمک ده ییز

ای گؤز

بو گئجه گوزل یوزلرده اونون گوزل لیگینی 

حایران لیقلا سئیره دالمیش سین دا

اویکوسوز کالدیقین ایچینهئچ اوزولمویورسون ، غم یئمیورسون  

کارانلیقی ایله گلیپ بیزی اؤرتن گئجه یه یمین ائدیرم کی 

حاشا ای اویکو گیت گیت ده

بو گئجه اویومایانلارین ، گئجه یی عبادتله گئچیرن لرین 

حاق عاشقی ایله دولو گؤنوللریندن یوزلرجه ارمغانلار الده ائت ! ( لیل سوره سی 92 / 1 )

حالق اویکویا دالدی ایسه ، هر کس اویودو ایسه  

نه غم ، وارسین اویوسون

آللاهیما حمد اولسون کی ای گؤنول دون گئجه ده اویومادین

آما بو گئجه سن دون گئجه دن ده بئترسین

دون گئجه دن ده داها اویکوسوزسون

ین آی ایله اینی هویدویوم

اویومویوروم ، ساباحا کادارسؤز سؤیلویوروم

ای اؤزلم دویانلارا یاکین اولان دوست

بو گئجه گؤنول گؤزون آچیک ، بنی گؤر ! بنی دینله

آی بنیم شاهیدیم اولدو ، ییلدیزلار بنیم اوردومدور

ای آی

سن بو گئجه ییلدیزلارین یاغدیردیغی اوکلارا کارشی سیپر اول

*

ey uyku! - Mevlana
sen hangi toplantıya, hangi meclise gidersen o meclis dağılır, viran olur.
bu gece sakın bu meclise uçup gelme,
bu meclisi perişan etme!

biz bu gece bu mecliste
o'nun yüzlere akseden güzelliği ile beslenmekteyiz.
ey göz!
bu gece güzel yüzlerde o'nun güzelliğini
hayranlıkla seyre dalmışsın da
uykusuz kaldığın için hiç üzülmüyorsun, gam yemiyorsun.


"karanlığı ile gelip bizi örten geceye yemin ederim ki
haşa ey uyku, git git de
bu gece uyumayanların, geceyi ibadetle geçirenlerin
hakk aşkı ile dolu gönüllerinden yüzlerce armağanlar elde et!
(leyl süresi, 92/1.)

halk uykuya daldı ise, herkes uyudu ise
ne gam; varsın uyusun.
allah'ıma hamdolsun ki ey gönül dün gece de uyumadın
ama bu gece sen dün geceden de betersin,
dün geceden de daha uykusuzsun.


« ben ay ile aynı huydayım.
uyumuyorum, sabaha kadar söz söylüyorum.
ey özlem duyanlara yakın olan dost!
bu gece gönül gözün açık, beni gör! beni dinle!

ay benim şahidim oldu. yıldızlar benim ordumdur.
ey ay!
sen bu gece yıldızların yağdırdığı oklara karşı siper ol!

*