بنزیر - حاجی رضا صراف

بو باغ ای باغبان گلزار کوی یاره چوخ بنزیر

بو سرون راستی سرو قد دلداره چوخ بنزیر

توتوب گول دامنیندن مهد ناز ایچره کسیب یانین

بو خار بی مروت خار اولان اغیاره چوخ بنزیر

اگر چه سنبل تر زلف جانان تک پریشان دیر

او بنزر زولفه اما زولف اؤزی شه ماره چوخ بنزیر

ایچیب جام صبوحی بس خمار آلوده دیر نرگس

سؤزومده واردی صحت نرگس بیماره چوخ بنزیر

دؤنوم گلبرگ ترده لعل جانان تک لطافت وار

نه مجهیلن دئیوم او للعل شکرباره چوخ بنزیر

خط جانانه بنزر سبزه اما نامناسب دیر

بنفشه خط سبز یار گل رخساره چوخ بنزیر

غم عشقیله هرگز داغ بیر دل اولمییان بولمز

شقایق آب رنگی عارض گلناره چوخ بنزیر

منیم بو قان اولان کؤنلومله هم پیمانه دیر گویا

دولوب قانیله لاله ساغر سرشاره چوخ بنزیر

شکوفه گرمی مجلسدن اؤز نقدین نثار ائتمیش

اولان صراف النده درهم و دیناره چوخ بنزیر

*

صبح اولونجا یاتمادیم - حاجی رضا صراف

صبح اولونجا یاتمادیم ، یاندیم رقیبین حالینه
که سسک آغلار گؤر نه عالمدیر داشین احوالینه
درد عشقین بئله بو عالمده دشوار اولدی گون
بیلمه دیم اویدوم رقیب خیره سر افعالینه

*
بانگ نوشا نوش کیم مئیخانه سمتیندن گلیر
اهل زهدون وئرمه رم بیهوده قیل و قالینه
ای مصور صورت جانانی چکسن بیرده چک
رشکدن اؤللم اوزی گر باخسا اؤز تمثالینه

*
عمریم اسکیلدیکجه ن ارتار گون به گون ضعف تنیم
زولف تک پیچیده ام از بس خیال خالینه
رولف جانا مهر ومهلن هم سرو هم دوش اولوب
بو قرا بختین تماشا ائیله یین ایقبالینه

*
یوخسا گر جیسمیمده جان اولموش حساب ائتمین منی
گؤردی پیکانین گلیر جان چیخدی استقبالینه
ال گؤتورمه م تار زولفوندن کی بیر نازک تئلی
پای بند اولموش کونول شاهین زرین بالینه

*
گؤزلریندن غافیل اولمین وار ایشین دونباله سی
بیر باخیشدا یوز مین آهونی سالیب دونبالینه
جیفه دونیایه پابند اولما گر صذاف سن
کیمیای عشقی تاپ آللانما دونیا مالینه

*

جانیم وای - صراف

منی چرخ فلک آواره قیلدی خانمانیدان
کنار ائتدی کنار خسرو شیرین زبانیمدان
الیم چیخدی گولومدن گولشنیمدن گولستانیدان
طریق عشقده من چکمیشم ال باش و جانیمدان
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
الیمده تار زولفی قصه پرداز اولدوغوم گونلر
کونولده تار عشقی سوزیلن ساز اولدوغوم گونلر
خوشا جانانیلن هم درد و هم ساز اولدوغوم گونلر
سر کوینده ایتلرلن هم آواز اولدوغوم گونلر
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
دئیین جانانه ای خورشید مه رخساریوه بنده
کؤنول جمعیتی چون ذره نوروندان پراکنده
فراقین طاقت و صبر و تحمل قویمویوب منده
علیلم دردمندم دردیمین درمانی وار سنده
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وایوطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
سنه شایسته دیر گولمه ک نه چون بیر غونچه لب گولسن
ائدیبسن سینه می پیکانم غملن بیله گول گول سن
یانار قلبین منیم احوالیمه گر حالیمی بیلسن
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
اگر من سیز گولوم گئسن تماشای گولوستانه
گؤرو دؤنسون الهی لاله تک باغرین قیزیل قانه
گؤزون بیماریم نرگیس الیندن آلما پیمانه
لبین قربانیم سالما نظر گلبرگ خندانه
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
گؤروم منده سورا شمع رخون پروانه سیز قالسین
ایراق گؤزدن گؤزون بی سرمه زولفون شانه سیز قالسین
ائدن قان کرنلومو مویگون لبین پئیمانه سیز قالسین
او ایکی نرگیس مستین مئی و مئیخانه سیز قالسین
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
اگر آلسان اله ساغر الینده باده قان اولسون
صراحی باشه چکسه ن حاشه لله نوش جان اولسون
دؤنوب پئیمانه یه باخسان اوزه اشکین روان اولسون
اوزون مخمور چشمین مست غمزه ن سرگران اولسون
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
منی ترک ائیلییب گر اولسا یاریم اؤزگه لر یاری
گؤروم عالمده اولسون من کیمی غملر گرفتاری
داغیلسین رونق بازاری اسکیلسین خریداری
گئجه گوندوز اوزه اشک ندامت ائیله سین جاری
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای
گزیب من گؤرمه دیم دونیانی محنت خانه دن غیری
تاپیلماز کنج راحت گوشه مئیخانه دن غیری
انیس بزم خلوت یوخ غم جانانه دن غیری
دئمه صراف سن ده یازدیغین افسانه دن غیری
اولان مجنون کیمی زنجیر عشقه بسته جانیم وای
وطن آواره سی غربت اسیری خسته جانیم وای

*

شاعر : میرزا رضا صراف تبریزی

*

اولماسام - حاجی رضا صراف

فصل بهاری ایسته مه رم بلبل اولماسام
دیلداری نئینه رم اگر اهل دل اولماسام
حسرت گؤزویله طرف گلستانه باخمارام
مشتاق رنگ و بوی گل و سنبل اولماسام
عمرومده گئتمه رم گل گلزار سئیرینه
بلبل مثال طالب حسن گل اولماسام
عنقای قاف عزتیدیم سیندی پرلریم
ایندی گئنه اوچوب قاچارام بسمل اولماسام
ایجاد صفحه سینده غلط نقطه ام اگر
پابند زلف و خال و خط و کاکل اولماسام
بیر کیمسه یه دئمم الیمی توت کناره چک
گرداب بحر هجرده پا در گل اولماسام
زنجیرده گؤروب دئمه دیوانه آدیما
قویمارام بساط عشقه قدم عاقل اولماسام
صرافین آدی غلط محض دیر منه
صراف اولان نگاریله گر یک دل اولماسام

**

چشم سیه یار - حاجی رضا صراف

چشم سیه یار دل پیریلن اوینار
آهوی خطادیدیه باخ شیریلن اوینار
سالمیش اوزه تک خالین یاندیرسین حریفی
لیلاج دغل بازدی تدبیریلن اوینار
آئینه ده اؤز عکسینه یاریم اولوب عاشیق
صورتگره باخ چکدیگی تصویریلن اوینار
صبریم کسیلیر عمر آزالیر محنتیم آرتار
فوج مژه تا غمزه پی پیریلن اوینار
روحیم اوچار از بس کی سیزیلدار دل زاریم
مطرب کیمی دستگاه بم و زیریلن اوینار
اویناتماغا یوخ زولفون اگر اولما مکدر
دیوانه اولان حلقه زنجیریلن اوینار
مستانه گؤزون اوینادا قاش ائتمه ملامت
میخانه ده هر کیم قالا شمشیریلن اوینار
تؤک خنجر نازیله قیزیل قانیمی دورما
صیاد هاچان توتدوغو نخجیریلن اوینار؟
چوخ ائیلمه پیچ و خم و دستاریله بازی
قورخام دیه لر فتنه دی تزویریلن اوینار
اوینار تب عشقیله وجودوم گئجه گوندوز
صراف دی گویا غم اکسیریلن اوینار

*

دیلیم یانسین اگر - حاجی رضا صراف

دیلیم یانسین اگر دیلدن دییه م گل ترک ناز ائیله
ولی دلده تحمل قالمییب بیر قدر آز ائیله
خدنگ نازیلن ویردین منی ییخدین ، قویوب گئچمه
مسلمانم منه ایسلام رسمینه ن نماز ائیله
کرم قیل باشیمی ، تورپاقدان آل قوی دیزیوین اوسته
منی گل آخر عمریمده عمریم سرفراز ائیله
خراب ائتمه کلیگه دونیانی بیر ایما کفایتدی
نه فکر قتل نه قصد ترک ناز ائیله
سنه کج باخسا هر گؤز قویما گؤزدن ای کمان ابرو
اونی توت ال به ال قربان مژگان دراز ائیله
بلاگردانووام رحم ائت منه آل جانیمی قورتار
آلیم دردین منی گل دردسردن بی نیاز ائیله
تمام ائیله محدث شرح وئرمه حال محمودی
دانیشماق حالتین وار صحبت حسن ایاز ائیله
خدنگ جانستان غمزه جانان گلیر ای جان
اوتورما جسمده اؤز روحووی چیخ پیشواز ائیله
توکندی نقد عمرون گئتدی ای صراف بی مایه
قوجالدین چاره سیز اؤز دردووه بیر چاره ساز ائیله

*

قارا گؤزونده گؤزل - حاجی رضا صراف

قارا گؤزونده گؤزل قصد جان علامتی وار
بو جان اونوندو قوی آلسین منه نه منتی وار
گؤزون گؤز ائیله دی جان آلماغا قاشین آلدی
بو امر خئیرده قاش و گؤزون شراکتی وار
بو درد هجریلن اؤلمه ک اگر چه خوشدو منه
باشیم دیزینده وئرم جان بیر اؤزگه لذتی وار
نه قدر اوخ آتا مژگانلارین توتار سینه م
سنین اوخونلا منیم سینه مین رفاقتی وار
او خنجرین بو باشیم ، کس آپار منی قورتار
چکنمیرم بدنه باشیمین اذیتی وار
شکنج زولفووی گؤرجک دئدی نجوم اهلی
بو آی باشیندا غجب فتنه لر قیامتی وار
گتیر قدملریوه باش و جان ائدیم شاباش
گؤروم بو جان سنه قربان اولا ، لیاقتی وار
ملامت ائتمه منی مدعی اوتان تاریدان
بو عشق عشق مجازی دئییل حقیقتی وار
منیم بو عشقیمه به نزه ر نئجه سنین عشقین
ظهوری منده ائدیب جلوه ، سن ده صحتی وار
منیم نگاریمی عاشیق گؤزونده گؤرمه میسن
همین بو قدر ائشیدیبسن گؤزلدی شهرتی وار
زبان حال ایله حالیمدان ائتمیشم حالی
چوخ اهل حالدی یاریم غریبه حالتی وار
نه قدر من اونو چوخ ایستیرم اوره ک دولوسو
اونون منه بیره یوز مین ائله محبتی وار
ریاض حسن ده سیر گوله اولوب قانع

ریاضت اهلی دی صراف چوخ قناعتی وار

*

تؤکوب عذاره - حاجی رضا صراف

توکوب عذاره بو مه پاره زلف قاره گلیر
باخان هلالینه کجراست ذورالفقاره گلیر
چکیبدی قتلیمه خنجر ولیک اؤلدورمز
بو امیر خیره یقین ائیلیر ایستیخاره گلیر
پیاده وادی محنتده مات اولوب قاللام
او شاهزاده نی گؤرسم اگر سواره گلیر
شکسته کؤنلومو بیر گلدی ائیلدی ویران
خرابه ملکی خراب ائتمه گه دوباره گلیر
گلیر بو آهوی وحشی کؤنول خبردار اول
خیالی اؤزگه دی معلوم اولان شکاره گلیر
سالیبدی زولف سیاهین قراخط اوزره مگر
اؤلوب عزیزی ، سالیب قاره اوسته قاره گلیر
بهار اولاندا بئله رسمدیر اوخور بولبول
اوزون گؤرنده اودور کؤنلوم آه و زاره گلیر
او نازنین کیمی معشوقه ، من کیمی عاشیق
بئله گومان ائدیسیز بیرده روزگاره گلیر
انیسیم آه و فغان اولدو مونیسیم ناله
بو غم گونونده عجب آه و ناله کاره گلیر
رقیبی قویمارام عالمده راحت ایلنسین
او قدر آه و فغان ائیلرم که زاره گلیر
یولوندا مایه نقدی توکندی صرافین
گومانی ایندی بو اشعار آبداره گلیر

*

گلیر- حاجی رضا صراف

توکوب عذاره بو مه پاره زلف قاره گلیر
باخان هلالینه کجراست ذورالفقاره گلیر
چکیبدی قتلیمه خنجر ولیک اؤلدورمز
بو امیر خیره یقین ائیلیر ایستیخاره گلیر
پیاده وادی محنتده مات اولوب قاللام
او شاهزاده نی گؤرسم اگر سواره گلیر
شکسته کؤنلومو بیر گلدی ائیلدی ویران
خرابه ملکی خراب ائتمه گه دوباره گلیر
گلیر بو آهوی وحشی کؤنول خبردار اول
خیالی اؤزگه دی معلوم اولان شکاره گلیر
سالیبدی زولف سیاهین قراخط اوزره مگر
اؤلوب عزیزی ، سالیب قاره اوسته قاره گلیر
بهار اولاندا بئله رسمدیر اوخور بولبول
اوزون گؤرنده اودور کؤنلوم آه و زاره گلیر
او نازنین کیمی معشوقه ، من کیمی عاشیق
بئله گومان ائدیسیز بیرده روزگاره گلیر
انیسیم آه و فغان اولدو مونیسیم ناله
بو غم گونونده عجب آه و ناله کاره گلیر
رقیبی قویمارام عالمده راحت ایلنسین
او قدر آه و فغان ائیلرم که زاره گلیر
یولوندا مایه نقدی توکندی صرافین
گومانی ایندی بو اشعار آبداره گلیر

لازیمدیر - حاجی رضا صراف

اگر چه ناز و غمزه او بت طنازه لازیمدیر
ولی ناز ائتمگه بیر حد و بیز اندازه لازیمدیر
گؤتور مرحم طبیبیم توتما زخم سینه سوراخین
بو دارالملک عشقه بیر آچیق دروازه لازیمدیر
کؤنول مشاطه قانین شیشه یه گر توتسا قوی توتسون
رخ جانانه چون زینت زمانی قاره لازیمدیر
اگر سلطام ملک عشق سن وئر ساخلاما باشین
خیال منصب سرداریلیق سربازه لازیمدیر
منی صباغ درد و غم بویار هر گونده بیر رنگه
یقین معشوقه عشقه لباس تازه لازیمدیر
چیخیب ترتیب دن اوراق اولوب مجموعه جسمیم
محبت رشته سیندن جلدیمه شیرازه لازیمدیر
نهمفته رازدیر آغزین اونی اغیاره بولدورمه
او گیزلین سره همراز اولماق اهل رازه لازیمدیر
دگیل لازیم کؤنول گنجشکینی پابند زلف ائتمک
او محکم پاچه بند ای نازنین شهبازه لازیمدیر
چمنده باغبان شمشاد و سروین ریشه دن کسدی
گؤروب چون شانه شمشاد او سرو نازه لازیمدیر
دئیین صرافه چوخ لاف محبت ویرما آرام اول
بساط عشقی گؤرمک صاحب اعجازه لازیمدیر

*

اولدی

من ترک شراب لب یار ائیلدیم اولدی
زهر غم هجریله مدار ائیلدیم اولدی
ای شیخ بهشتی دئمه ترک ائیلییه ن اولماز
من ترک سر کوی نگار ائیله دیم اولدی
اؤز جانینی ترک ائیلییه ن اولماز من اؤزومدن
روحوم کیمی جانانی کنار ائیلدیم اولدی
ممکن دگی بیر محنته مین جان دؤزه اما
من جانیمی مین درده دچار ائیلدیم اولدی
دانسته و فهمیده خط و خاله وورولدوم
اؤز اؤز گونومو تیره و تار ائیلدیم اولدی
هئچ کیمسه اؤزون خوار و ذلیل ایسته مز اما
من اؤز اؤزومو دهرده خار ائیلدیم اولدی
عرفان نظربازی و رندی و ظریفی
عالمده خلاصه نکی وار ائیلدیم اولدی
صرافه دئدیم حکمتیلن یوخ وار اولانماز
گولدی دئدی باخ گؤر یوخی وار ائیلدیم اولدی

...
شاعر : میرزا رضا صراف تبریزی

...
شد

من ترک شراب لب یار کردم و شد
با زهر غم هجر مدارا کردم و شد
ای شیخ نگر که کسی بهشت را ترک نمی کند
من ترک سر کوی نگار کردم و شد
هیچ کس جان خود را ترک نمی کند من
جانانم را که چون روحم بود ترک کردم و شد
ممکن نیز به یک محنت هزار جان تحمل کند اما
من جانم را به هزار درد مبتلا کردم و شد
دانست و فهمیده شیدای خط و خال یار شدم
خودم روزگار خودم را تیره کردم و شد
هیچ کس خود را خوار و ذلیل نمی خواهد اما
من خودم را در دهر خوار و ذلیل کردم و شد
عرفان نظربازی و رندی و ظزیفی
خلاصه در عالم هرچه بود کردم و شد
به صراف گفتم با حکمت نیست هست نمی شود
خندید و گفت نگاه کن و ببین من نیست را هست کردم و شد

تؤکرم ز بس اؤزه گؤز یاشیم

تؤکرم ز بس اؤزه گؤز یاشی
گئجه گوندوز آه و فغانیلن
یویارام بو صفحه دن عاقبت
آدیمی بو اشک روانیلن
*
بو طریق عشقده درد دل
منیلن همیشه هماش اولوب
دؤزرم قویوب گئچه بیلمرم
وار اونون رفاقتی جانیلن
*
نه دیزیمده تاب و توان قالیب
نه بلایه دؤزمگه جان قالیب
نه اجل گلیر منی قورتاریر
نه گونوم گئچیر گذرانیلن
*
نه گؤزومده وار یوخی یاتماغا
نه دؤزوم نیگاری اویاتماغا
گئجه صبحه دک دئییب آغلارام
یانارام بو سوز نهانیلن
*
هانی جان آلان کسه یانیمی
گله رحم ائده الا جانیمی
یازیغام نئجه نیگران قالیم
بئله دیده نیگرانیلن
*
بو کمند عشقه اگر دوشه
قوجالار دیه للر جوان اولور
نییه من جوانیکن اولموشام
قوجا بس بو عشق جوانیلن
*
من اگر بو یولدا اؤلم منی
سر کوی یارده دفن ائدین
بیری قبریم اوسته اگر گله
تانیسین منی او نیشانیلن
*
بو اومیدیلن بوکولوب قدیم
کی اولام نگاریله هم نشین
اوخ آتان بو نکته نی تئز بولور
اوز اوخی آتاللا کمانیلن
*
باشیمی کسنده او نازنین
منی قویمایین ال ایاق چالیم
بو خجالته دؤزه بیلمرم
بویانا اگر الی قانیلن
*
نه قدر رضایه دئدیم رضا
بو نیگاره باغلاما بئل دئدی
بئله رسم دیر سودیلن گلن
گرک عاقیبت چیخا جانیلن
...
شاعر : میرزا رضا صراف
...به فارسی
ز بس اشک چشمم را روی گونه ام می ریزم
شب و روز با آه و افغان
آغشته می کنم عاقبت در این صفحه
اسمم را به اشک روانم
در این طریق عشق ، درد دل
با من همیشه همنشین شده
تحمل می کنم و نمی توانم بروم
او با جانم رفاقت دارد
نه در زانویم تاب و توان مانده
نه برای تحمل بلا جانم مانده
نه اجل می اید کارم را تمام کند
نه روزم خوش می گذرد
نه در چشمانم خواب هست
نه دلم می آید نگارم را بیدار کنم
شب تا صبح می گویم و می گریم
با این سوز نهان می سوزم
کو عزرائیل که کنارم بنشیند
رحم کند و جانم را بگیرد
بیچاره ام چگونه نگران بمانم
با این دیده نگرانم
اگر به کمند این عشق گرفتار شود
می گویند پیرها جوان می شوند
چرا من در این جوانی شده ام
پیر ، پس با این عشق جوان
من اگر در این راه بمیرم
مرا در سر کوی یارم دفن کنید
اگر کسی سر قبرم بیاید
مرا با این نشان بشناسد
با این امید قدم خم شده
که با نگارم همنشین شوم
تیرانداز این نکته را بهتر می داند
که تیر را با کمان می توان درست به هدف زد
وقتی آن نازنین سرم را می برد
اجازه ندهید هنگام جان کندن زیاد تکان بخورم
این شرمندگی را نمی توانم تحمل کنم اگر دستش خون الود شود
هر چقدر به رضا گفتم ، رضا
به این نگار پایبند نشو گفت
رسم این است آنچه با شیر می آید
باید سرانجام با جان بیرون رود

ای ترک خطا دیده مگر لعبت چین سن

ای ترک خطا دیده مگر لعبت چین سن
یا لعبت چینی کیمی غارتگر دین سن
کوثر لب لعلونده ، بویون نخله طوبی
سؤز یوخ اؤزون آراسته بیر خلد برین سن
شیرینلیق عبارت دی سنین شهد لبیندن
یوخ یوخ سن او شکرده اولان نقطه لی شین سن
سن جانیمی آل من ده آلیم بوسه لبیندن
یو شرطین ای شوخ برین بنده برین سن
بیر همزن جمعیت دلهای پریشان
پیرایه ده انجمن اهل یقین سن
بیردیر هامی عضونده سنین ظاهر و باطن
ای گوهر رخشنده مگر در ثمین سن
گول اوزده گؤروب سبزه خطین دئدیم الخط
اثبات حیات ائتمه گه آیات مبین سن
گؤز گوشه سینی ائیلمه سن اوزده گؤز آلتی
ای خال خیالیلن عجب گوشه نشین سن
وجهی ندی صرافی سالیبسان نظریندن
ظالیم نییه ظلم ائتمه گه بیر بیله برین سن

شاعر : میرزا رضا صراف
به فارسی

ای ترک خطا دیده مگر لعبت چین هستی
یا مانند لعبت چین غارتگر دین هستی
کوثر در لب لعلت ، قدت نخل طوبی
حرفی نیست که خودت بهشت برین هستی
شیرینی عبارت از شهد لب توست
نه نه تو شین سه نقطه شکر هستی
تو جانم را بگیر و من از لبت بوسه بگیرم
این شرطت ای شوخ بالاترین بنده والائی
تو به هم زننده جمعیت دلهای پریشان
پیرایه ده انجمن اهل یقین هستی
تمامی اعضای تو ظاهر و باطنت یکیست
ای گوهر رخشنه ، مگر در ثمین هستی
در گل رخسارت سبزه خطت را دیدم و گفتم الخط
در اثبات حیات تو آیات مبین هستی
گوشه چشمت را در رخت زیرچشمی نکن
ای که با خال خیالت عجب گوشه نشینی
علتش چیست که صراف را از نظر انداخته ای
ظالم چرا به ظلم کردن اینهمه ازمندی