جانی سن وئرمه دین کی

جانی سن وئرمه دین سن ده آلاسان
اومید وئر یاشاییم اؤلدورمه منی
قییما سئوینجیمه قاتیل اولاسان
اومید وئر یاشاییم اؤلدورمه منی
..
اؤلوموم مین یئره یوزولاجاقدیر
دونیادان بیر سئون آزالاجاقدیر
قبریم اوره یینده قازیلاجاقدیر
اومید وئر یاشاییم اؤلدورمه منی
..
منی اؤز الینله مزاره وئرمه
گؤرمه ک ایسته میرسن ، هئچ منی گؤرمه
سن الله بو قدیر گوناها گیرمه
اومید وئر یاشاییم اؤلدورمه منی
..
والله اللریمده قالاجاق یاخان
بیلمیرم بو منزیل اوزاقدیر یاخین
یاشاماق منیم ده حاققیم دیر آخی
اومید وئر یاشاییم اؤلدورمه منی
..
نصرت کسمنلی
..
این جان را تو ندادی
این جان را تو ندادی ، تو هم بگیری
امید زیستن بده ، نکش مرا
دلت نخواد قاتل عشقم شوی
امید زیستن بده نکش مرا
..
علت مرگم هزارگونه تفسیر خواهد شد
از این دنیا یک عاشق کم خواهد شد
قبرم توی دلت کنده خواهد شد
امید زیستن بده نکش مرا
..
با دست خود به مزار نفرست مرا
میل دیدن نداری ، نبین مرا
این همه گناه نکن ، تو رو خدا
امید زیستن بده ، نکش مرا
..
به خدا مسئول مرگم می شوی
نمی دانم این منزل نزدیک است یا دور
آخر زندگی حق من هم هست
امید زیستن بده ، نکش مرا

بیلمه دیم

بنده نی عفو ائیله یه ملت گرک
معبده میخانه دئدیم بیلمه دیم
باشینی دیواره ووروب سیندیران
عاقیله دیوانه دئدیم بیلمه دیم
..
من نه بیلیم قارقا خوش آوازیمیش
بایقوشا بایقوش دئمه ک اولمازیمیش
تلخدی اوقات شریفیم بیرآز
بایقوش او حئیوانه دئدیم بیلمه دیم
..
گؤزدو فیلانکس یوخودا بیر گئجه
قول بویون اولموش یاتیری حور ایله
سرخوشودوم شیره انگوریله
اویقویا افسانه دئدیم بیلمه دیم
..
اون ایکی آی آغلامیشیق متصل
بو گئجه بایرامدی کیشی آزجا گول
بنده بی تجربه و کم عاغیل
بو سؤزو نادانه دئدیم بیلمه دیم
..
بیس بیسیله باشیمی دنگ ائیله دی
سوره الحمد ایله جنگ ائیله دی
کس سسین ای روشوه یئیه ن مشهدی
عامیل دیوانه دئدیم بیلمه دیم
..
بیغ و ساقال صحبتین الدن سالین
ائیله مه یین ذم او قیزیل دیشلری
عصریمیزه لازیم اولان ایشلری
اؤرگدین اوغلانه دئدیم بیلمه دیم
..
دشمن دین گؤیده گزیر قوش دئییل
معبدی ویران ائده جکدیر اگیل
کس سسیوی باشیوا بیر چاره قیل
قاری قرآنه دئدیم بیلمه دیم
..
گؤرجک الینده غزئته جعفرین
رنگی پوزولدو سیریغی بیرتلادی
غیظه گلیب بمب کیمی پارتلادی
آغزینا قورخانه دئدیم بیلمه دیم
..
ویزر و وبالی ، گوناهی بوینوما
مشدی جانیم وئر پولونو آجلارا
پئیکری عریانلارا ، محتاجلارا
گئتمه خراسانه دئدیم بیلمه دیم
..
حاجی داداش سالما اؤزون زحمته
وئر او پولو ملت بی دولته
کافیر اگر بورج وئره ملته
بند اولار ایرانه دئدیم بیلمه دیم
..
اویموش عجب غفلته ایرانلیلار
چورت وورار صبح و مسا یوخلایار
من ائله بیلدیم کی او سیر ساخلایار
سیریمی غلیانه دئدیم بیلمه دیم
..
آتدی الین قائمه خنجره
دوردو بئش اون ووردو من مضطره
من ائله بیلدیم کی او سؤز یاخشیدیر
یاتما مسلمانه دئدیم بیلمه دیم
..
دوستا دئیه ر دوست خطایاتینی
تا ائده اصلاح عیوباتینی
دین و وطن دوشمنی ظن ائیله دیم
معجزه بیگانه دئدیم بیلمه دیم
..
سرخوشودوم شیره انگوریله
معجزی گؤردوم دولانیر حورایله
وئرمه ز اؤپوش حوری سنه زورایله
عاشق نالانه دئدیم بیلمه دیم
….
ندانستم
ملت باید مرا ببخشد
به معبد میخانه گفتم ، ندانستم
به عاقلی که سرش را به دیوار کوبیدو شکست
دیوانه گفتم ، ندانستم
من از کجا بدانم کلاغ خوش آواز است
نمی توان جغد را جغد نامید
اوقات شریفم کمی تلخ است
آن حیوان را جغد نامیدم ، ندانستم
فلانی شبی در خواب دید
که با حوری دست به گردن خوابیده
با شیره انگور سرمست بودم
آن خواب را افسانه پنداشتم ، ندانستم
دوازده ماه سراسر گریستیم
مرد امشب عید است کمی بخند
بنده کم تجربه و کم عقل
این سخن را به نادان گفتم ، ندانستم
با بیس بیس سر و گوشم را برد
با سووره حمد جنگید
صداتو ببر ای مشهدی رشوه خوار
عامل دیوانه گفتم ، ندانستم
دست از صحبت ریش و سبیل بردارید
دندانهای طلا را نکوهش نکنید
کارهائی که لازم است
به پسر بیاموزید گفتم ، ندانستم
دشمن دین که در آسمانها می گردد پرنده نیست
خم شو که معبد را ویران خواهد کرد
صداتو ببر چاره ای برای خودت بیاندیش
به قاری قرآن گفتم ، ندانستم
به محض دیدن روزنامه در دست جعفر
رنگش پرید و دوخته اش پاره شد
خضبناک شد و مثل بمب منفجر شد
دهانش را غورخانه گفتم ، ندانستم
گناه و تقصیراتش به گردنم
مشهدی جان پولت را به گرسنه ها ببخش
به پابرهنه ها ، به محتاجان
به خراسان نرو گفتم ، ندانستم
برادر حاجی خودت را به زحمت نیانداز
آن پول را به ملت بینوا ببخش
کافر اگر به ملت قرض بدهد
به ایران گیر می دهد گفتم ، ندانستم
ایرانیها عجب به خواب غفلت فرورفته اند
چورت می زنند و صبح و شب می خوابند
من فکر کردم که او اسرار را نگه می دارد
رازم را به قلیان گفتم ، ندانستم
دست به خنجر برد
بلند شد و بپنج شش بار بر من زد
من فکر کردم که آن سخن خوبست
به مسلمان نخواب گفتم ، ندانستم
دوست خطاهای دوست را تذکر می دهد
تا عیبهای خود را برطرف کند
فکر کردم دشمن دین و وطن است
معجز را بیگانه خواندم ، ندانستم
با شیره انگور سرمست بودم
معجز را با حوری در حال گردش دیدم
حوری به زور به تو بوسه نمی دهد
به عاشق نالان گفتم ، ندانستم

پیاله وئر

پیاله وئر منه ساقی کی چوخ پریشانم
سویوق امانیمی آلمیش چو برگ لرزانم
نه قاتلم ، نه دغل باز ، اؤیله باخما منه
اسیر ظلم قضا ، بیر زاواللی اینسانم
سمور کرک وئریب تولکویه ، ایته ، قوردا
مقدرات خداونده ، مات و حئیرانم
کوفور دانیشما دئییرلر ، اگر دییه یارب
لباس پشم گئییب گربه ، بنده عریانم
یاواش دئیه نده ائشیتمیر دئییم اوجادان بس
اهی ، اهی ، منه باخ ، لات و لوت میدانم
دئیرله یوخدو قولاغی گؤزو ، گؤرور ائشیدیر
انانمیسان بو سؤزه ، من غریبه حئیرانم
...
معجز شبستری
...
پیاله بده
ساقی بده پیاله که خیلی پریشانم
سرما امانم را بریده ، همچو برگ لرزانم
نه قاتلم نه دغل باز ، چنین نگاهم نکن
انسان بیچاره ای اسیر جور قضایم
به روباه و سگ و گرک ، کرک سمور بخشیده
به کارهای خداوند مات و حیرانم
می گویند کفر نگو ، اگر بگویم
گربه لباس پشم پوشیده و من عریانم
آهسته که می گویم نمی شنود ، بلند بگویم پس
آهای ، آهای ، نگاه کن که لات و عریانم
می گویند گوش و چشم ندارد ، می بیند و می شنود
باور کن به این سخن من عجب حیرانم

الوداع

الوداع
گئده جکسن منی ده اؤزونله آپار
سئومه سن ، سئوگینی ایچیمدن قوپار
اولماسین سن سیزلیک اوره کده قابار
قوی سنه دئمه ییم بوگون الوداع
..
گئتمه آددیمینی قاپی دا ساخلا
منی سن سیزلیکله گل سن آز یوخلا
بیرداها اؤلدورمه اوجو شیش اوخلا
قوی سنه دئمه ییم بوگون الوداع
..
نه اولار خوش سؤزله قلبیمی دیندیر
آخی سن سیزلییم روحومو دیدیر
گئتمه اوره گیمده دالینجا گئدیر
گئدیرسن سؤیله مه دئمه الوداع
..
بوتون وارلیغیملا سنه باغلاندیم
قارا گئجه لری من قان آغلادیم
سونوندا هر شئیی یاخجی آنلادیم
دئمه ک محبتین اؤزو الوداع
..
محبت یاشادیر یارانان آندان
قوی الله قوروسون بیزی سونوندان
سنی دؤنده رمرم گئدن یولوندان
دئیه بیلمه سم ده سنه الوداع
..
الوداع دئییرم سنه الوداع
بوگون سون گؤروشدو ، بو گون سون وداع
عیوضلی گونل
..
گوندرن : آز یاشا آزاد یاشا
..
خداحافظ
می روی مرا هم با خودت ببر
دوست نداری ، عشق را از دلم بکن
بی تو بودن در دلم تاول نشود
بگذار امروز به تو خداحافظ نگویم
..
نرو ، دم در پا نگهدار
مرا کم با تیر بی تو بودن بزن
بار دیگر با پیکان نوک تیز نکش
بگذار امروز به تو خداحافظ نگویم
..
چه می شود با سخن خوشی دلم را شاد کن
آخر بی تو بودن دلم را می خراشد
نرو دلم نیز با تو می رود
می روی دیگر نگو خداحافظ
..
با تمام هستی ام به تو دل بستم
شبهای تیره خون گریستم
در آخر همه چیز را خوب فهمیدم
که این طور ، خود محبت خداحافظ است
..
محبت از لحظه آفریده شدن زندگی می بخشد
بگذار خدا ما را از عاقبت محافظت کند
تو را از راهت باز نمی دارم
اگر هم نتوانم به تو خداحافظ بگویم

سولدو گلستان ای وطن

اسدی چون باد ستم ، سولدو گلستان ای وطن
گلشنون بلبل لری اولدی پریشان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
ای مدینه ، ای وطن ، جد کباریم سنده دیر
اعتباریم ، عزتیم ، صبر و قراریم سنده دیر
او علیل بینوا صغرای زاریم سنده دیر
سندن آیریلماق حسینه اولماز آسان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
بلبل شوریده تک ای گل سنون حئیرانیوام
اختیاریم گئتدی الدن ، ای وطن قوربانیوام
باغرووا باس ، یاخجی ساخلا ، بو گئجه مهمانیوام
کوچ ائده ر چونکی ساباح سندن بو مهمان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
چون یزید بی حیا ظولمونده طغیان ائیله دی
بیز وطن عاشیقلرین ، یکسر پریشان ائیله دی
تؤکمه گه قانین حسینون ، عهد و پیمان ائیله دی
اولمارام راضی ، توکولسون سنده بو قان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
بیعت ائتسه م من اونا ، قالماز شریعتدن اثر
ایستر او کافر ییخا دینون بناسین سر به سر
ظالیمه عادیل دئیوب باش اگمه رم من مختصر
گر دوشه مئیدانه باشیم مثل چوگان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
بو ابوالفضل و بو قاسم ، بو گل باغ حسن
بو شبیه مصطفی اوغلوم علی اکبر ، بو من
حاضیروخ جان وئرمه گه شوقیله مخصوب الکفن
کج خیال اولاد سفیان ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
اکبرون قانیله اولسا زلفی الوان راضیم
شیرخواره اصغریم جان وئرسه عطشان راضیم
قوللارین ائتسه قلم عباسون عدروان راضیم
اولمارام اما رضا بو امره بیر آن ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
کربلا مئیدانینا یئتمیش ایکی قوربان گره ک
کربلا مئیدانی اولسون قانیله الوان گره ک
خیمه گاه زینبی شمر ائیله سون تالان گره ک
تا کی قالسون یئر اوزونده حکم قرآن ای وطن
سولدو گلستان ای وطن
بیر زامان واریدی توتمیشدی جهانی شهرتین
تار ومار ائتدی سنی آخیرده جهلی ملتون
معجز آغلار حالیوا ، زیرا کی چوخدور زحمتون
جسمیوه مین یاره وورموش تیغ عدوان ای وطن

سولدو گلستان ای وطن
*
معجز شبستری
*

ایکی کور

بیر کور تانیرام ، گؤزو کورسادا ، اؤزو کور دئییل
بعضن غم اودوندا قوورولسادا
عاغلینا حیسسینه ، او نان کور دئییل
گئجه لی گوندوزلو یازیر اوخویور
عاغیلی گؤزویله او گؤرور ، دویور
...
آنجاق بیری ده وار کور دئییل سه ده
گؤزو گؤرمور
دوستو گؤز اؤنونده اؤلدورولسه ده
گؤرمه دیم دئییر
...
یاخشی یا اورتاقدیر یامانی گؤرمور
او ساعاتا باخیر زامانی گؤرمور
فیکرینی حیسسینی اوجادان دئمه ز
بعضن گؤردویونو گؤرمه ک ایسته مه ز
...
گؤزلری گؤرمویه ن کور دئییل هله
گؤرمه ک ایسته مییه ن کوردور ، دئییرم
بئله موغاویله بئله جاهیله
حیاتین اؤزوره قوردور دئییرم

..
شاعر : بختیار وهابزاده
....
دو کور
کوری می شناسم ، چشمانش هم کور باشد ، خودش کور نیست
اگر گاهی هم در آتش غم بسوزد
نمک نشناس عقل و احساسش نیست
شب و روز می خواند و می نویسد
با چشم عقل می بیند و می شنود
...
اما یکی هست اگر چه کور نیست
چشمانش نمی بیند
دوستش را جلو چشمش هم بکشند
ندیدم ، می گوید
...
شریک خوب است ، درد را نمی بیند
ساعت را نگاه می کند ، زمان را نمی بیند
فکر و احساسش را آشکار نمی کند
گاهی دیده اش را نمی خواهد ببیند
...
آنکه چشمانش نمی بیند کور نیست
آنکه نمی خواهد ببیند کور است
برای این نادان جاهل

خود زندگی نیزمثل آتش است

بو عشقین یاسینی ساخلایاجاغام

بو عشقین یاسینی ساخلایاجاغام

سن گئدن یوللارا باخمایاجاغام
آغلاسام گیزلی جه آغلایاجاغام
منیم گؤز یاشیمی گؤرمویه جه کسن
..
طالع اویونلارا آتاجاق سنی
فریادین گؤیلره چاتاجاق سنین
گوناهین گؤزونوتوتاجاق سنین
منیم گؤز یاشیمی گؤرمویه جکسن
..
او گولن شکلینه باخیب آغلاسام
گؤزومه بیر عینک تاخیب آغلاسام
اوزومو اووجوما سیخیب آغلاسام
منیم گؤز یاشیمی گؤرمویه جکسن
...
سن ائیله بیلمه کی غمدن اوزاقسان
بیر یاغیش آلتیندا سؤنن اوجاقسان
اوزومه باخماغا اوتاناجاقسان
منیم گؤز یاشیمی گؤرمویه جه جکسن
...
نصرت کسمنلی
...
عزای این عشق را نگاه خواهم داشت

عزای این عشق را نگاه خواهم داشت
به راهی که تو رفتی نگاه نخوام کرد
گریه کنم ، پنهانی گریه خواهم کرد
تو اشکهایم را نخواهی دید
..
سرنوشت ترا به بازیها خواهد انداخت
فریادت به آسمانها خواهد رسید
گناهت جلوی چشمت را خواهد گرفت
تو اشکهایم را نخواهی دید
..
اگر به آن عکس خندانت چشم بدوزم و بگریم
عینکی به چشمانم بزنم و بگریم
صورتم را پشت پنجه دستانم پنهان کنم و بگریم
تو اشکهایم را نخواهی دید
..
تو فکر نکن دور از گناهی
اجاقی هستی که در مقابل باران خاموش نخواهی شد
از نگاه کردن به چشمانم خجالت خواهی کشید
تو اشکهایم را نخواهی دید

Rutz den Frühling

Ach, was sind wir dumme Leute
Wir Genießen nie das Heute
Unser ganzes Menschenleben ist ein Hasten
ist ein Sterben
ist ein Bangen
ist ein Sorgen
heute denkt man schon an morgen
morgen an die spätere Zeit und kein Mensch genießt das Heute
Auf des Lebens Stufenleiter
Eilt man weiter
..
Rutz den Frühling deines Lebens
leb im Sommer nicht vergebens
denn gar bald stehest du im Herbste bis der Winter naht,
dann stirbst
und die Welt geht trotzdem weiter
immer weiter
immer weiter
Otto Reutter
…
آخ ، چیستیم ما مردم نادان
ما هرگز از امروز لذت نمی بریم
تمام زندگی ما عجله است
مردن است
ترس است
نگرانی است
امروز آدمی به فردا می اندیشد
فردا به دیرترین وقت
و هیچ کسی از امروز لذت نمی برد
در هر مرحله زندگی، به عجله ادامه می دهد
ادامه می دهد
...
بهار زندگیت می گذرد
خورشید زندگی نمی بخشد
به زودی پائیز عمرت می رسد
زمستان نزدیک می شود ، سپس می میری
و بالاخره دنیا دوباره تکرار می شود
تکرار می شود
تکرار می شود
اوتو رویتر
……..
یاز گئچیر
آخ نه ییک بیز آخماق آداملار
بیز هئچ واخ بویونون کئفین چکمیریک
بیزیم بوتون یاشامیمیز تله سمه دیر
اؤلمک دیر
قورخوردور
هؤووشنه دیر
بوگون آدام ساباحا فیکیرله شیر
ساباحدا لاپ بئواخدا
و هیچ کیم بوگونون کئفین چکمیر
یاشامین هر چاغیندا ، تلسمه کده دیر
تلسمه کده دیر
...
یاشامین یازی گئچیر
گونش یاشام باغیشلامیر
تئزلیکنه ن عمروون خزانی یئتیشیر
قیش یاخینلاشیر ، سونرادا اؤلورسن
آخیردا دونیا گئنه ده دولانیر
دولانیر
و دولانیر

دردین ایچینده

ازه لدن پاييما خوش گون دوشمدي،
ايتميشم محنتين ، دردين ايچينده
يازيم يوخ ،يايم يوخ، هئچ ايسينمه ديم ،
دونموشام يوانين ، يوردون ايچينده
...
زامان بيزي اسير كيمي ساخلايير،
بيري گولور ، يوزو ، ميني آغلايير ،
ناموس سوز ناموس دان داستان باغلايير،
غيرت دوستاق اولوب مردين ايچينده
...
دوشوندوكجه ، اري ميشم ، آخميشام
شجاعت ، يانيمدا يالان اولوب شام

مختصر ، منم كي ، باش ساخلاميشام.
بير دسته قودورموش قوردون ايچينده.

شاعر : شجاعت...
میان درد
از اول روز خوش سهم من نشد
بین درد و محنت گم شده ام
بهار و تابستانم نیست ، هیچ گرم نشدم
داخل آشیانه و وطن یخ زده ام
...
زمانه ما را مانند اسیر نگاه می دارد
یکی می خندد و صد و هزار نفر می گرید
از کلمه ناموس و حرف ناموس داستان می بافد
غیرت زندانی شده داخل مرد
...
به محض درک ذوب شدم ، جاری شدم
« شجاعت » شمع کنارم دروغ شده
مختصر این منم که سرم را نگاه داشته ام
در میان یک گله گرگ هار شده

کاش اولمویایدی

اولومه نه واركي ، بير دفعه ليك دي،
سئويب آيري دوشمك كاش اولما يا يدي
نغمه لر قوش كيمي قانادلا نا ندا
گؤزلردن سوزولن ياش اولمايايدي.

منيم قلبيم كيمي اينله مز كامان،
ايلك عشقي ايتيرمك ياماندي ، يامان

كؤنوللر اودلارا قالا نان زامان،
اوره كلر بركييب داش اولمايايدي.

من سني سئويرم ، سن واري، پولو،
گور هاردان دوشوبدو عشقيمين يولو

نه منيم اوره ييم بير بئله دولو،
نه سنين اوره يين بوش اولمايايدي.

يار دئييب آغلايير كؤنلومون سازي،
بير گونده يوز دفعه يانيرام آزي!
شجاعت ، هئچ كسين باهاري ، يازي،
دؤنوب بيردن بيره قيش اولمايايدي.
نام شاعر : شجاعت...
کاش نمی شد
مرگ چیزی نیست که ، یک بار است
کاش عاشق شدن و جدا شدن نبود
وقتی نغمه ها مانند پرنده پر درمی آورند
کاش اشکهائی که از چشمها سرازییر می شوند نبود
...
کمانچه مانند قلب من نواخته نمی شود
گم کردن عشق اول سخت است سخت
زمانی که خواهش دلها روی آتش انباشته می شوند
کاش دلها سخت و سنگ نمی شدند
...
من ترا دوست دارم و تو پول و ثروت را
ببین راه عشقم به کجا افتاده
کاش نه دل من اینقدر پر
و نه دل تو اینقدر خالی بود
...
ساز دلم یار می نوازد و می گرید
روزانه حداقل صد بار می سوزم
« شجاعت » کاش بهار و لیسان هیچ کس
ناگهانی برگشته و زمستان نمی شد

اوتانیرام

اوزونه گونش دئدیم
گونشدن اوتانیرام
نفسینه وئح دئدیم
کولک دن اوتانیرام
یالواردیغیم سؤزومدن
اومیدیم دن آرزوم دان
دیلک دن اوتانیرام
..
دونیادا تک سن دئدیم
منه گرک سن دئدیم
سنه ملک سن دئدیم
ملک دن اوتانیرام
..
غونچه ایکن اوزدویوم
ساچلارینا دوزدویوم
چمن لره نه دئییم
چیچک دن اوتانیرام
...
نصرت کسمنلی
...
خجالت می کشم
به رخت خورشید گفتم
از خورشید خجالت می کشم
به نفست نسیم گفتم
از طوفان خجالت می کشم
از کلمه ملتمسانه ام
از امید و آرزویم
از آرزو خجالت می کشم
..
گفتم در دنیا تکی
گفتم برای منی
به تو فرشته گفتم
از فرشته خجالت می کشم
..
از غنچه ای که کندم
به زلفهایت چیدم
به آن چمنها چی بگم

از گل خجالت می کشم

ناغیل حیات

آنام اولسان بئله ،آی آنام ، خئیلی
سندن گیلئیلی یم ، سندن گیلئیلی
سن دویماق ، دوشونمه ک اویرتدین منه
دویوب ، دوشونمه کدن آزاد اولایدیم
دانیشماق اویرتدین سن اؤز کؤرپه نه
نولا ، من آنادان لال دوغولایدیم
...
دیلینی بیر ائله اویرندیم ناحاق
اؤز دیلیم ، اؤزومه کسیلیب یاغی
بوتون عمروم بؤیله چالیشدیم آنجاق
اؤیرنه بیلمدیم دانیشماماغی
باشیما بلادیر منیم اؤز دیلیم
دنیزم ، اوزومه دوروب ساحیلیم
...
یئریمک اؤیرتدین توتوب الیمدن
دولاشدیم آرانی ، دولاشدیم داغی
بالانا یئریمه ک اؤیردینجه سن
گرک اؤیره دئیدین ییخیلماماغی
...
فیکیرلر ییغیلیر بئینیمده قات – قات
جاوابلار قورخولو ، سواللار یاساق
حیاتی قانانا اؤگئی دیر حیات
اونو قانمایانا دوغمادیر آنجاق
...
منی اینجیدیرلر بعضن قصدیله
ائرته سی هر شئیی اونوتورام من
گیره وه دوشه نده ظالیمه بئله
ظولم ائدیب ، کام آلماق گلمیر الیمدن
...
آنا قودوزلاشیر حیات ایل به ایل
دالاییر پوچ اولان اومودلریمی
نییه ایستی دئییل ، مئهربان دئییل
بو آمانسیز حیات قوجاقین کیمی ؟
هارداسان آی آنا ، بیر گل ، من یئنه
بلالی باشیمی قویوم دیزینه
منه ناغیل دانیش ، دایانسین آنلار
گؤروم ، ناغیل داکی او قهرمانلار
جوت باشلی دیولری نه نه تهر ییخیر
نه ته هیر گیزلنیب طیلسیمدن چیخیر
...
بیر دانیش هاردادیر گؤروم سعادت ؟
بیزیم یوردوموزا او نییه گلمز ؟
دانیش ، دانیش گؤروم ملک محمد
ظولمتدن ایشیغا نئجه چیخدی بس ؟
...
دانیشما آی آنام دانیشما ، کیری
بئینیمه باتماییر بو افسانه لر
دیولر گؤرموشم کی ناغیل دیولری
اونلارین یانیندا تویوغا بنزر
...
نادانلار گؤرموشم اؤز یولونداکی
دیکه انیش دئییر ، دوزه دیک دئییر
تولکولر گؤرموشم اؤز قولونداکی
دمیر زنجیرلره بیلرزیک دئییر
...
آتاسینی سویان ، یادا باش ایه ن
رهبرلر گؤرموشم ، غدار ، امانسیز
تیکانا گول دئیه ن ، گوله کول دئیه ن
قاری لار گؤرموشم دین سیز ، ایمان سیز
...
قولدورلار گؤرموشم اؤزگه یئر دئییل
یوردونو تالاییب آسوده یاتمیش
تاجیرلر گؤرموشم سیم و زر دئییل
« ملدئس » سؤزونه وطنی ساتمیش
...
دونیانی بیلندن ، دویاندان بری
منیم گؤزلریمدن دوشوب حیات دا
ناغیلدا گؤردویوم قورخونج شئی لری
حیاتدا گؤرموشم آنام حیاتدا
...
شاعر : بختیار وهابزاده
...
زندگی ... افسانه
مادرم باشی ، مادرم ، خیلی
از تو گله مندم ، از تو گله مند
تو شنیدن ، اندیشیدن آموختی به من
ای کاش که از شنیدن و اندیشیدن آزاد می شدم
به فرزندت سخن گفتن آموختی
ای کاش از مادر لال زاده می شدم
...
زبانت را چنان ناحق آموختم
زبان خودم ، بر من یاغی شده
تمام عمرم این گونه تلاش کردم
حرف نزدن را نیاموختم
زبان بلای سرم است
دریائی هستم که ساحلم رودر رویم ایساتده
...
دستم را گرفتی و پابه پا بردی
پستی و بلندی را گشتم
به جای آموختن راه رفتن به فرزندت
باید زمین نخوردن را می آموختی
...
افکار لابه لا در سرم جمع می شوند
جوابها ترسناک ، سوالها ممنوع
زندگی با کسانی که آن را می فهمند ناتنی است
به کسانی که نمی فهمندش تنی است
...
گاهی مرا عمدی می رنجانند
بعد همه چیز را فراموش می کنم
وقتی فرصتی به ظالم می رسد
ظلم کرده ، کام گرفتن از دستم برنمی آید
...
مادر زندگی سال به سال هارتر می شود
امیدهای پوچه را می درد
چرا گرم و مهربان نیست
این زندگی بی امان همانند آغوشت ؟
کجائی مادر ، بیا تا من باز
سر پر بلایم را روی زانویت بگذارم
برایم قصه بگو و لحضه ها بایستند
ببینم ، آن قهرمانان قصه ها
دیوان دو سر را چگونه بر زمین می کوبند ؟
چگونه مخفی می شوند و از طلسم بیرون می آیند
...
صحبت کن ، کجاست سعادت ؟
چرا به وطن ما نمی آید ؟
حرف بزن ، حرف بزن ببینم ملک محمد
چگونه توانست از تاریکی به روشنائی راه پیدا کند ؟
...
حرف نزن مادر حرف نزن دیگر
این افسانه ها دیگر باورکردنی نیستند
دیوهائی دیده ام که دیوهای افسانه
در مقابل آنها مثل مرغند
...
نادانهائی دیدم در راه خودشان
به پستی بلندی و به بلندی پستی می گویند
روباههائی دیدم که زنجیرهای
بازویشان را النگو می نامند
...
مادرش را مفلس کننده ، به بیگانه تعظیم کننده
رهبرانی دیدم غدار و بی رحم
به خار گل و به گل خار گوینده
پیرزنانی دیدم ، بی دین بی ایمان
...
قلدرهائی دیدم ، که جای دیگر نه ، بلکه
وطن خود را تارومار کرده و آسوده خوابیده
تاجرانی دیدم ، سیم و زر که نه
برای کلمه « ملدس » وطن را فروخته
...
از زمانی که دنیا را دیده و شنیدم
دنیا از چشمم افتاده
موجودات ترسناک قصه ها را
در زندگی دیدم ، در زندگی

نئیله رم ؟

شمع شام فرقتم ، صبح وصالی نئیله رم ؟
بولموشام یانماق دا بیر حال ، اؤزگه حالی نئیله رم ؟
غیره عرض ائت هر نه اسبابین کی وار ای دهر دون
من کی اهل ذوقم اسباب ملالی نئیله رم؟
یوخ عجب گر ماله رغبت ، مولکه قیلماق التفات
من گدای کوی عشقم ، مولک و مالی نئیله رم؟
احتمال هجر تشویشینه ده یمز ذوق وصل
وصل کیم وار اوندا هجران احتمالی نئیله رم؟
اهل حالم، دئمه بوت وصفین منه ای بت پرست
حالی بیلمز دلبر صاحب جمالی نئیله رم ؟
نخل قدین ایسته رم کی اوندان بلادیر حاصیلیم
باخمازام شمشاده ، بر وئرمز نهالی نئیله رم ؟
ای فضولی ، قیل کمال عقل کسبین ، یوخسا من
کامل عشقم ، داخی اؤزگه کمالی نئیله رم ؟
...

ملا محمد فضولی

...

چه کنم ؟شمع شام فرقتم ، صبح وصال را چه کنم ؟
در سوختن حالی یافتم ، حال دیگر را چه کنم ؟
ای دهر دون هر حالی که داری به دیگران توصیف کن
من که اهل ذوقم ، اسباب ملال را چه کنم ؟
نیست بر مال رغبت و بر ملک محبت
من گدای کوی عشقم ، ملک و مال را چه کنم ؟
ذوق وصل به احتمال تشویش هجر نمی ارزد
وصلی که در آن احتمال هجر است چه کنم ؟
اهل حالم ، ای بت پرست بت را وصف نکن
دلبری را که حال دل را نمی فهمد چه کنم ؟
قد نخل را می خواهم که از او بلا نصیبم است
شمشاد را نگاه نمی کنم ، درخت بی بر را چه کنم ؟
ای فضولی کمال عقل را کسب کن
کامل عشقم ، کمال دیگر را چه کنم ؟

کوسموشم

جانا اود ووردوم اؤزوم ، پروانه لردن کوسموشم
تا کی مجنون اولموشام ، دیوانه لردن کوسموشم
بیر غلط سؤزدور کی دئیرلر گنج اولور ویرانه ده
گنج یوخ ، ویرانه چوخ ، ویرانه لردن کوسموشم
حاصیلیم اولدو تجرددن ندامت گوشه سی
ایندی او باش آغریدان افسانه لردن کوسموشم
من ائشیتدیم ، او گولون مئیخانه لردی منزیلی
اصلی یوخ گؤردوم گلیب مئیخانه لر دن کوسموشم
خانیمانیمدان منی سالدی نباتی دربه در
عقله باخ مجنون کیمی بیگانه لردن کوسموشم
....
ابوالقاسم نباتی
...
خودم جانم را آتش زدم ، از پروانه ها قهرم
تا که مجنون گشته ام ، از دیوانه ها قهرم
غلط است اینکه می گویند گنج در ویرانه هاست
گنج نیست ، ویرانه فراوان ، از ویرانه ها قهرم
حاصلم از تجرد گوشه میخانه شد
اکنون از آن درد سرها افسانه ها قهرم
شنیدم منزل آن گل در میخانه هاست
دیدم دروغ است و حالا از میخانه ها قهرم
نباتی مرا در بدر از دیار و کاشانه ام کرد

عقل را ببین مثل مجنون از بیگانه ها قهرم

دوبیتی ها - ابوالقاسم نباتی

دیوانه کؤنول بسدی فغان ائیلمه چوخ
راز دئلیمی خلقه عیان ائیلمه چوخ
خاموش اوتور ، فیض ازل تاپ اؤزونو
ابنای زمانی همزمان ائیلمه چوخ
...
صبح اولدو ، آچیلدی کؤنلوموز گوللر تک
تؤکدو اوزه یار زولفونو سونبوللر تک
یاهو کیمی بیزده باشلادیق ، یاهو ، هو
هم ناله چکیب چمنده بلبل لر تک
...
ای جان حزین ، بو ناله دن بیر ال چک
قوی تونگو یئره پیاله دن بیر ال چک
سیندیر قلمی ، داواتین آغزین موهر ائت
بو هامی یالان مقاله دن بیر ال چک
...
ساقی گتیر او شرابی تؤک جاما گؤرک
نئیلر او آجی داوا بو سرساما گؤرک
زاهید اونو ایچمز کی اولور آدی یامان
وئر بیرجه پیاله سن بو بدناما گررک
...
ابوالقاسم نباتی
...
دل دیوانه بس است ، کم فغان کن
راز دلمو به خلق آشکار نکن
خاموش نشین و خود را فیض ازل پندار
ابنای زمان را همزمان نکن
...
صبح شد و دلم همچو گلها باز شد
یار زلفش را همچو سنبل بر رخ پریشان کرد
ما نیز چو یاهو ، یاهو گویان
هم ناله سردادیم چو بلبل در چمن
...
ای جان حزین یک لحظه دست از ناله بردار
تنگ شراب را به زمین بگذار ، دست از پیاله بردار
قلم را بشکن ، دوات را ببند و مهر کن
از این مقاله سرتاپا دروغ دست بردار
...
ساقی بیار شراب و در جام بریز
تا ببینیم چه می کند این دوای تلخ به این بی سر و سامان
زاهد از آن نمی نوشد که بدنام نشود

پیاله ای به من بدنام بده تا ببینیم چه می شود

نئیله مه لی ؟

قوش اوخودو فرحله ندیک
داش اوخوسا نئیله مه لی ؟
هؤرومجه کسه آق توخودو
چالی توخوسا نئیله مه لی ؟
...
دئدیم دونیا بیر تاماشا
هر آرزوموز گلدی باشا
دئدیکلریم باشدان باشا
بوش رؤیایسا نئیله مه لی ؟
...
سسیمیز یوخ ، گورولتوموز وار
اوخوموز یوخ یاییمیز وار
دمه قویموش چایمیز وار
شکر یوخسا نئیله مه لی ؟
...
یالانلاردان جانا گلدوخ
اونا اویدوخ ، یونا اویدوخ
ات قوخوشدو دوزا قویدوخ
دوز قوخوشسا نئیله مه لی ؟

....
بختیار وهابزداه
...
چه باید کرد ؟
پرنده خواند دلخوش شدیم
سنگ بخواند چه باید کرد ؟
عنکبوت تار سفید تنید
زیگ ببافد چه باید کرد ؟
...
گفتم دنیا تماشاگه
ارزوهایمان به سر رسید
سرتاسر سخنانم
رؤیائی تو خالی باشد چه باید کرد ؟
...
صدائی نداریم ، غرش داریم
تیر نداریم ، زه داریم
چای دم کشیده داریم
شکر نباشد چه باید کرد ؟
...
از دروغها جانمان به لب رسید
فریب این و آن را خوردیم
گوشت گندید ، نمکش زدیم
نمک بگندد چه باید کرد ؟

آللاه دان قاناد ایسته دیم

آللاه دان قاناد ایسته دیم
آللاه منه خیال وئردی
بو قانادلی خیال منه
یاشاماغا ماجال وئردی
...
آللاه دان فرح ایسته دیم
آللاه منه کدر وئردی
بو کدریم قدریمه
تامام باشقا قدر وئردی
...
آللاه دان عاغیل ایسته دیم
آللاه منه اوره ک وئردی
بو اوره ک منیم عمرومه
غم اوستونه غم گتیردی
...
آلله دان دؤزوم ایسته دیم
آللاه منه غضب وئردی
من آللاه دان رحم ایسته دیم
منه بوللو عذاب وئردی
...
من آللاه دان حق ایسته دیم
ظولمونو گئن بول ائیله دی
عذابلارین کوتانینا
او سینه می یول ائیله دی
....
بختیار وهابزاده

...
از خدا بال خواستم
از خدا بال خواستم
خدا به من خیال داد
این خیال بالدار
برای زندگی فرصتی داد
...
از خدا شادی خواستم
خدا به من غم داد
غم بر سرنوشتم
سرنوشتی دیگر داد
...
از خدا عقل خواستم
خدا به من دل داد
این دل بر عمر من
غم روی غم آورد
...
از خدا تحمل خواستم
خدا به من خشم داد
من از خدا رحم خواستم
به من عذاب فراوان داد
...
من از خدا حق خواستم
ظلمش را فراوان کرد
بر خیش عذابها

سینه ام را هموار کرد

سوال

ظولمون سونو یوخ ، حاق اونودولموش مو الهی ؟
دونیادا عدالت یاساق اولموش مو الهی ؟
دیللرده یالان ، امما کرنوللرده حقیقت
حق ظالیمه ، دوز ایری یه گولموش مو الهی ؟
مئیدان سولایان آق یالانین آل شرابیندان
میللت تپه دن دیرناغا سرخوش مو الهی ؟
ازدیکجه وطن اوغلو ، وطن اوغلونو قصدن
بیلمه م ، ازه نین قلبی مگر داش می الهی ؟
ویجدان کیمی ، اینصاف کیمی ، حیس لر ایچیمیزده
بیر یوللوق آتیلمیش می ، قووولموش می الهی ؟
هر معجزه ادراک ائلییه رکن ، بو بلانی
قانماق دا بئیین لر بو قدیر بوش مو الهی ؟
شاعر : بختیار وهابزاده
...
سوال
ظلم بی پایان ، حق فراموش شده الهی ؟
در دنیا عدالت ممنوع شده الهی ؟
دروغ نوک زبانها ، اما در دلها حقیقت
حق بر ظالم ، راستی به ریش کجی خندیده الهی ؟
از آبیاری کننده نمیدان ، از شراب قرمز دروغ
ملت سراپا مست است الهی ؟
هر قدر اولاد وطن همدیگر را له می کند به عمد
نمی دانم ، مگر دل سرکوبگر از سنگ است الهی ؟
احساساتی همچون وجدان و انصاف در وجودمان
به یکباره از دلمان خارج شده الهی ؟
هر معجزه هنگامی که این دروغ را می فهمد

برای درک ، مغزها اینقدر خالیست الهی ؟

اونودابیلمیه جکسن

سن سیز ائله بیلمه اؤله جه یه م من
قارا بیر کدره دؤنه جه یه م من
گئجه لر یوخونا گله جه یه م من
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
...
عمرونده ناراحات ایزیم قالاجاق
آلووم سؤنسه ده کؤزوم قالاجاق
آرخانجا همیشه گؤزوم قالاجاق
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
...
سن ائله بیلمه کی غمدن اوزاقسان
عمرونو گونونو اودوزاجاقسان
اؤزونو بلکه ده اودوزاجاقسان
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
...
منی اونوتماغا عینادین کیمی
ایلک سئوگی آغریسی ، فریادین کیمی
لاپ اؤز آدین سوی آدین کیمی
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
...
نصرت کسمنلی
...
تو فراموشم نخواهی کرد
فکر نکن بی تو خواهم مرد
یا به غمی تیره مبدل خواهم شد
یا شنها به خوابت خواهم آمد
توفراموشم نخواهی کرد
...
در عمرت رد ناراحتم خواهد ماند
شعله هایم خاموش شود ، خاکسترم خواهد ماند
چشمم به دنبالت خواهد ماند
تو فراموشم نخواهی کرد
...
فکر نکنی که از غم و درد بدوری
عمر و روزگار خوشت را فراموش خواهی کرد
شاید خودت را هم فراموش خواهی کرد
تو فراموشم نخواهی کرد
...
برای فراموش کردنم همچون کینه ات
همانند عشق اول و فریادت
مثل نامت و نام فامیلت
تو فراموشم نخواهی کرد

پیری - قوجالیق

روی نیمکتهای خالی ، زیر سایه بون خلوت
چه قشنگه با تو بودن ، چه تماشائیه غربت
تکیه دادن به درختی ، که عصای دست برگه
زیر لب خوندن شعری ، که به زیبائی برگه
پیری خوبه ، پیری آغاز غروبه
پیری لحظه رسیدن ، به شمال بی جنوبه
پیری یعنی تو زمستون ، یه نهال تازه کاشتن
رو سر هر اشتباهی ، اسم تجربه گذاشتن
مثل رم دام وهمی ، دز سه کنج وهم بیشه
به رفاقت جوانی ، پشت پا زدن همیشه
پیری خوبه ، پیری آغاز غروبه
پیری لحظه رسیدن ، به شمال بی غروبه
...
شاعر : شیون فومنی
...
قوجالیق
بوش کانافالارین اوسته ، ساکین کؤلگه لیک التیندا
نه گؤزل دی سن له اولماق ، نه گؤرمه لی دی بو غربت
او آغاجا دایانماق کی ، یارپاغین ال عصاسی دیر
بیر نغمه پیچیلداماق کی ، یارپاق گؤزللیکینده دیر
قوجالیق گؤنشین باتماسینین باشلانیشی ، یاخجی دیر
قوجالیق ، گونئیسیز قوزئییه چاتماق چاغی دیر
قوجالیق یعنی کی قیشدا ، بیر خیردا آغاج اکه سن
هر بیر خطانین آدینی ، گؤروب گؤتورمه ک قویاسان
وهمی اولکوتمه ک کیمی ، وهمین اوچ بوجاغیندا
گئنج لیق یولداشلیغیندان ، اوز دوندرسن بیر یوللوق
قوجالیق گونشین باتماسینین باشلانیشی ، یاخجی دیر
قوجالیق ، گونئیسیز قوزئییه چاتماق چاغی دیر