آشنالیغی - خسته قاسم

آشنالیغی
آی آغالار گلین سیزه سؤیله ییم
اوزل یاخشی اولار یار اشنالیغی
سن سئوه سن یاریب سنی سئومیه
اولار بولبول ایله خار اشنالیغی
*
باغبان اودور زحمت چکه اللشه
سالدیغی باغ چیچکلنه گوللشه
اگر گوجسوز گوجلو ایله گولشه
اولار ترلان ایله سار اشنالیغی
*
خسته قاسیم غم الیندن مست اولا
اهل درویش خرقه سینده پوست اولا
بیر آدام کی لقمه ایله دوست اولا
اولار یاغیش ایله قار آشنالیغی
*آشنائی
ای اقایان بیاید به شما عرض کنم
آشنائی با یار ، اولش خوش است
تو دوست داشته باشی و او نه
به آشنائی بلبل و خار می ماند
*
باغبان کسی است که زحمت بکشد
تا باغش پر گل شود
اگر آدم ناتوان با زوربا کشتی بگیرد
به آشناعی آهو و سار می ماند
*
اگر خسته قاسم از غم مست شود
درون خرقه اهل درویش پوست شود
آدمی که به خاطر لقمه دوست شود
به آشنائی باران و برف می ماند
*

جمله یاران تو سنگند و توئی مرجان چرا

جمله یاران تو سنگند و توی مرجان چرا
آسمان با جملگان جسمست و با تو جان چرا
چون تو آیی جزو جزوم جمله دستک می‌زنند
چون تو رفتی جمله افتادند در افغان چرا
با خیالت جزو جزوم می‌شود خندان لبی
می‌شود با دشمن تو مو به مو دندان چرا
بی خط و بی‌خال تو این عقل امی می‌بود
چون ببیند آن خطت را می‌شود خط خوان چرا
تن همی‌گوید به جان پرهیز کن از عشق او
جانش می‌گوید حذر از چشمه حیوان چرا
روی تو پیغامبر خوبی و حسن ایزدست
جان به تو ایمان نیارد با چنین برهان چرا
کو یکی برهان که آن از روی تو روشنترست
کف نبرد کفرها زین یوسف کنعان چرا
هر کجا تخمی بکاری آن بروید عاقبت
برنروید هیچ از شه دانه احسان چرا
هر کجا ویران بود آن جا امید گنج هست
گنج حق را می‌نجویی در دل ویران چرا
بی ترازو هیچ بازاری ندیدم در جهان
جمله موزونند عالم نبودش میزان چرا
گیرم این خربندگان خود بار سرگین می‌کشند
این سواران باز می‌مانند از میدان چرا
هر ترانه اولی دارد دلا و آخری
بس کن آخر این ترانه نیستش پایان چرا
*

هامی یولداشلارین داشدیر آما سن مرجان ، ندن
گؤی اوزو هامییا جان دیر سنیله جانان ، ندن
سن گلنده ذره – ذره بو جانیم آلقیش چالیر
سن گئدنده هامیسی افغان ائیلر بیلمم ندن
سنین فیکرینله بوتون جانیم گولور خندان اولور
دشمنین له اولور هر بیر توکوم دیش تک ، ندن
خط و خالین سیز بو عاغلیم نادان اولور
خط و خالیوی گؤنده اولور خط خوان ، ندن
جانیم دئییر روحوما بو سئوگی دن گز اوزاق
روح دئییرآب حیات دان من آخیر کئچیم ندن
سنین اوزون یاخشی لیق پیغمبری ، تانری گؤزللیکی
جان بو حوسنه ایمان گتیرمه سین ندن
او بیر حجت کی سنین اوزوندن ایشیق راق دی او
کافرلر یوسیفنن ساواشماسی کیمی ندن
هر نه اکسن او چیخار یئردن آخیر
هئچ شبنم دن گؤوهر مز بیر دنه احسان ، ندن
خارابالیقدا همیشه گنج تاپماقا وار گومان
حق گنجین تاپماسان خارابا اورکده ندن
اؤلچوسوز بازار گؤرمدیم دونیادا
گرچی موزون دور بو دونیا یوخ برابرلیق ندن
توتاق کی بو ائششکچی لر اؤزلری پئیین داشیر
بو آتلی لار مئداندان قالیرلار آخی بس ندن
هر ماهنینین اولی سونو واردیر آی اوره گیم
بس بو ماهنی نین سونو یوخدور ندن
*
خط و خال : خطوط و نقوش خوشو فریبنده
چشمه حیوان : چشمه ای است که هر کس از آب آن بنوشد زندگی جاویدان پیدا می کند . مثل خضر پیامبر. آب حیات
برهان : حجت روشن ، حجت
کف : مثل
شه : شبنم
خربنده : کسی که خر به اجاره می دهد

*

تانریم سوردو - اوختای رشیدی

تانریم سوردو:
سنه سئوینج وئرمیشدیم
ندن کدرلی سن
وئردیین سئوینجی
سئودییم قیزین تویوندا
شاباش تؤکدوم آیاغینا
دئدیم تانریما
*
خدایم پرسید:
به تو شادی داده بودم
از چه غمگینی؟
به خدایم گفتم
شادی که داده بودی
در عروسی دختر دلخواهم
شاباش کرده و به پایش ریختم

*

تبریز - ملیحه عزیز پور

تبریز
بوز باغلاییب یئنه ده
سئرچه لر - پبشیک لر
و خیاواندا قزئته ساتان قوجا کیشی
اوشویور
اللریم دونوب
آیاقلاریم زویولده ییر
ییخیلیرام بیردن
و سن
بو اورتامدا دئییرسن
منیم قادینیم اولارسان؟
*تبریز
باز یخ زده
گنجشک ها - گربه ها
و پیرمرد روزنامه فروش سر خیابان
سردش است
دستهایم یخ زده
پاهایم روی یخ می لغزد
و تو
در این گیر و دار می پرسی
« زنم می شی؟ »

*وبلاک ملیحه عزیز پور*

او گئجه - احمد سلجوق ایلکان

بولوت گیبی گؤزلرین
ها یاغدی ها یاغاجاک
کورشون گیبی سؤزلرین
ها ووردو ها ووراجاک
*
اؤیله گلمه اوستومه
داغلار چؤکموش ایچیمه
باکسانا شو کالبیمه
ها دوردو ها دوراجاک
*
سنه کالدی سون اومیت
نه اولورسون دئمه گیت
ایچیمده بیر دینامیت
پاتلادی پاتلایاجاک
*
اونوت بو اولانلاری
کوجاکلا یارینلاری
آیریلیکین جانلاری
ها چالدی ها چالاجاک
*
آن شب
چشمان همچون ابر
بارید و خواهد بارید
سخنانت مثل گلوله
زد و خواهد زد
*
این چنین گناه را به گردنم نیانداز
کوه غم بر دلم انباشه
قلبم رو نگاهی کن
از تپش ایستاده و خواهد ایستاد
*
آخرین امید م به توست
چه میشود نگو که برو
توی دلم غم همچون دینامیت
ترکید و خواهد ترکید
*
فراموش کن آنچه را که گذشت
به استقبال آینده برو
ناقوس جدائی ها
به صدا در آمد و به صدا درخواهد آمد
*

قفس - ابوالفضل ثوابی

سیخیلیرام دونیا آدلی قفس ده
عؤمور کئچیر حسریتله هوس ده
چکنمیرم تر - تمیز بیر نفس ده
بو گئنیشلیک دونیا منه دار گلیر
*

اود ایچیمده آلاولارکن اوشورم
آیاق اوستن ایته له نیب دوشورم
سویولورام یاخیلیلارم پیشیرم
گول له کئچیر قورشون کئچیر دار گلیر
*

آغیرلانیب کوچه میزین هاواسی
داغیلیبدیر قوشلارینین یوواسی
قورتاریبدیر اؤکسوز قیزین داواسی
چیچک سولوب بایراق دوشور قار گلیر
*

دیله کلریم یاراشماییر اینیمه
دوزگون فیکیر دولاشماییر بئینیمه
یئرلی - یئرسیز سوچ قالانیر چینیمه
آرتیق منه بو یاشاماق آر گلیر
*

اوتانیرام دایاندیغیم دوواردان
خاطیره سیز سووشموشام باهاردان
خبرسیزم آیریلدیغیم نیگاردان
تابوتوما ساریلماغا یار گلیر
*قفس
دلتنگم از قفسی به نام دنیا
عمر با هوس و حسرت می گذرد
نمی توانم نفس تازه و تمیزی بکشم
دنیای بزرگ به نظرم تنگ می آید
*
در حالی که دلم پر از آتش است ، باز سردم است
در حالی که سر پا هستم هلم می دهند ومی افتم
پوست کنده و به آتش کشیده و می پزم
گلوله می گذرد ، سرب می گذرد طناب دار می آید
*
هوای کوچه مان سنگین شده
لانه پرندگانش ویران شده
داروی دختر یتیم تمام شده
گل پژمرده ، پرچم افتاده ، برف می آید
*
آرزوهایم دیگر به تنم نمی آید
فکری درست به مغزم راه نمی یابد
بیجا و به جا گناه بیر کتفم سنگینی می کند
دیگر این زندگی بر من ننگ می آید
*
از دیواری که تکیه کرده ام خجالت می کشم
از بهار بدون خاطره گذشته ام
از دلدار جدا شده ام بی خبرم
یار برای آغوش کشیدن تابوتم می آید

*

آرزولاریم - فاطمه عبدالجبار

بو گؤزل دویغولو شعری آفتاب آذربایجانین 37 مینجی سای سیندا اوخودوم. شاعری روشندل بیر خانیم دی. گؤزل فاطمه خانیم گؤزلرینده ایشیق اولماسادا اوره گین ، دویغولارین آیدین دی. بیل کی گونش ایله آی ایشقلاریندان سنه پای وئریبلر. اوزون ائله پاریلدیرکی ایشغی، گؤزلریمی ایشیقلاندیریر.

فاطمه عبدالجبارمتولد 1351 از ملکان
*
بیر سحر تانری اگر وئرسه ایشیق تار گؤزومه
بیر گولوش گلسه منیم غصه لی آغلار گؤزومه
بیر گئنیش دونیادا یوخلار گؤرونه وار گؤزومه
ایسته رم ظولم ائوینی دهرده ویرانه گؤرم
سئویرم دردایله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
ایسته رم گؤز باخاائل دردی قانان کیسمه لره
دوزلویو یاخشی لاری یاخشی قانان کیمسه لره
ایسته مم هئچ باخا بیر لحظه نادان کیمسه لره
ایسته رم خلقی فیکیر صاحیبی فرزانه گؤرم
سئویرم دردیله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
ایسته رم گؤزلریمه شنلی گولوستان گؤرونه
گوللره همدم اولان بولبول خوشخوان گؤرونه
بیرده داغلاردا گزه ن سئومه لی جئیران گؤرونه
ایسته رم قوشلارا تورسوز تله سیز دانه گؤرم
سئویرم دردیله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
ایسته رم بیرده گؤرم جوت بالامین گؤزلرینی
بیر درین باخمادا آرتیق دوشونم سؤزلرینی
گؤرم عشقیله اومیدیله گولن اوزلرینی
قیزیمین قاره ساچیندا اوتوران شانه گؤرم
سئویرم درد ایله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
گؤرمه یم پیس لری هئچ یاخشی باخام یاخشی لارا
باخماسین گؤز قفسه زنجیره بنده حیصارا
گؤرمه سین کیمسه نی دونیادا گؤزوم بختی قارا
ایسته رم ائل لری غالیب آها افغانه گؤرم
سئویرم دردیله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
بودور آرزوم گؤرونه گؤزلریمه گؤیده کی آی
ایشیغین دان وئره آی گؤزلریمه دویغولو پای
شاد اولام شن سسیمه شوریله خلقیم وئره پای
ایسته رم کی گونش ایله آیی همخانه گررم
سئویرم دردیله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
گؤرم آزاده گزیر ائل لریم آسوده خیال
عشق له بولبول اوخور خلقه وئریر شوریله حال
ائل لره مژده وئرین گول لره هئچ یوخدو زوال
گولک هر لحظه گزه ک ، باغ ایله بوستانی گؤرم
سئویرم درد ایله اینسانلاری بیگانه گؤرم
*
آرزوهایم
اگر صبحدمی خدا بر چشمانم روشنائی ببخشد
اگر بر چشمان گریان و غمگینم تبسمی بیاید
در این دنیای بزرگ نادیده ها را ببینم
می خواهم خانه ستم را ویرانه ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم

*
می خواهم چشمانم به روی کسانی که دردمردم را می فهمند باز شود
بر راستی و کسانی که راستی را می فهمند
دوست ندارم لحظه ای افراد نادان را ببیند
می خواهم مردم را فیلسوف و فرزانه ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم

*
دوست دارم چشمانم گلستان باصفا را ببیند
بلبل خوشخوان همدم گلها را ببیند
همچنین جیران سیر کننده در دسشت و دمن را ببیند
می خواهم بر پرندگانه ، دانه بدون دام ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم
*
دوست دارم چشمان زیبای دو فرزند نازنینم را ببینم
با یک نگاه عمیق حرف دلشان را بفهمم
قیافه سرشار از عشق و امیدشان را ببینم
شانه ای را که بر گیسوان دختر نازم نشسته ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم
*
بد ها را هرگز نبینم ، خوبها را خوب بنگرم
چشمانم قفس و زنجیر و بند و حصار را نبیند
چشمانم سیاه بختی را نبیبد
دوست دارم مردم را غالب بر آه و ناله ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم
*
آرزویم این است که ماه در آسمان را ببینم
ماه بر چشمانم روشنائی لبریز از احساس و عاطفه بدهد
شاد شوم و خلق با شادی ام همصدا شود
می خواهم ماه و خورشید را همخانه ببینم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم
*
ببینم که ملتم آزاد و آسوده خیال است
بلبل با عشق می خواند و به مردم شور و شعف هدیه می کند
به ملت مؤده برسد که گلها همیشه سرزنده خواهند بود
که بخندیم ، هر لحظه در باغ و بوستان بگردیم
دوست دارم انسانها را با درد بیگانه ببینم
*

دیدار : گؤروش - محمّد شریفی نعمت آباد

می آیم
می نشینم
به مرگ می نگرم
که در اتاقم
پیش از من
روبروی من
بر مخدّه لم داده است.
در چشمان هم می نگریم
می فهمد هنوز از رنگ ِ حیاتم.
بی سخنی
چون خانی معَظَم بلند می شود
در را چون هجایی سنگین می گشاید
و از حیاط می رود.
و من شراب ِ شَغَف را سر می کشم
از پنجره به صدای قناری بر اناربٌن گوش می کنم
و به دور شدن ِ خان ِ معَظَم می نگرم
در راهی که هنوز با او نمی روم.
*
گؤروش
گلیرم
ایله شیرم
« اؤلوم » ه باخیرام
اتاغیمدا
مندن قاباق
منیم قاباغیمدا
مخه ددیه دایانیب
گؤز - گؤزه باخیریق
یاشاییشیمین رنگین دوشونور
بیر سؤز دئمه میش
هئیبتلی خان کیمی آیاغا قالخیر
قاپینی آغیر هوججو کیمی آچیر
و حه یط دن چیخیر
من ایسه سئوینج مئی ین باشیما چکیرم
پئنجره دن نار بوتاغینین اوستونده کی قناری نین ماهنی سینا قولاق آسیرام
و هئیبتلی خانین اوزاقلاشماسینا
او یولا باخیرام
کی هله لیک اونونلا بیرلیکده گئتمیرم

*
شعر از : محمد شریفی وبلاک روزگار لیلی

*

لینک در تادانه

*

قاچیرام - یونس جمع آوری

سوروشماکی کیمم هاردان قاچیرام
توتقون شهرین دام داشیندان قاچیرام
اوره کلر بوزلایان یئرده دوغولوب
دومانلاردان ، قیش دان ، قاردان قاچیرام
*
آختاریرام آخان اولدوزلاریمی
ایتیردییم آلما هئیوا ناریمی
چیچکله نن یاشیل باهارلاریمی
بیر گولم کی شاختالاردان قاچیرام
*
اوره ک سؤزون اوخو گؤز یاشیمیزدا
بایقوش یووا قوروب دام داشیمیزدا
توز - توپراق اوتوروب باش داشیمیزدا
پاسلانیلمیش اینسانلاردان قاچیرام
*
آددیم - آددیم یولو اؤلچوب قاچمیشام
باغلی کؤنلون پنجره سین آچمیشام
غم غصه نی بولودلارا ساتمیشام
سن ازادلیق من ده درد دن قاچیرام
ایریلیغی سالانلاردان قاچیرام
*
می گریزم
مپرس کیستم و از چه می گریزم
از در و خانه شهر غبار گرفته می گریزم
در دیاری که دلها یخ زده اند زاده شده
از مه و پمستان و برف می گریزم
*
ستاره سقوط کرده ام را می جویم
سیب و به و انار گم شده ام را
بهاران سبز به شکوفه نشسته ام را
گلی هستم که از یخبندان می گریزم
*
حرف دلمان را در اشکهای لرزانمان ببین
جغد بر خانه و کاشانه مان لانه کرده
گرد و غبار بر سنگ قبرمان نشسته
از انسانهای زنگ زده می گریزم
*
قدم به قدم راه را گرفته و گریخه ام
دریچه دلهای بسته را باز کرده ام
غم و درد را به ابرها فروخته ام
تو از آزادی ، من هم از بند می گریزم
از کسانی که جدائی انداخته اند می گریزم

*

نگاه - محمد شریفی

در گلستان
به خارها خیره شدیم
و موسم گٌل گذشت.
*

از وبلاک روزگار لیلی

*

باخیش
گولوستاندا
تیکانلارا گؤز تیکدیک
و گولون واختی گئچدی

*

قیسسا سؤز - ملیحه عزیز پور

توفنگ لر ماهنی اوخویور ، قانلی قادالی ماهنی

تفنگ‌ها آواز می‌خوانند ، آوازی لبریز از خون و درد
*

دونیانین ایپی قیریق دیر ، دویونلن منه

*

آجیغیم گلیر - سلیمان جعفری

آرمید آغاجینا قونموش سئرچه لرین سسی گلیر
گؤزلریمی قورخا - قورخا آچیرام
بو گونده آی لا اولدوزون قوناقلیغیندان
الی بوش قاییتمیشام
داها سئرچه لردن آجیغیم گلیر
هر گون سحر اوچوشلاریندان
یاشاییرسان دئیه چیغلیقدلاریندان
آجیغیم گلیر
*
بدم می آید
صدای گنجشکان نشسته بر درخت گلابی به گوشم می رسد
چشمانم را با احتیاط باز می کنم
امروز از مهمانی ماه و ستاره
دست خالی برگشتم
دیگر از گنجشکها بدم می آید
در حالی که می اندیشم
هر روز در پروازهای صبحگاهی شان
زنده ای
از فغان هایشان
بدم می آید
*

اولماز - ریاحی فر ، سید

چوخورا سو تؤکمه کیله
اؤزک اولماز ، اؤزک اولماز
چیرکین اؤزون بئزه سه ده
گؤیچک اولماز ، گؤیچک اولماز
*
دالغاسی اولماز هر سؤزون
قولاق ایشین گؤرمز گؤزون
کتان بویاسادا اؤزون
ایپک اولماز ، ایپک اولماز
*
آکبنده کیم دئییر میتیل؟
آت بالاسی کؤپک دئییل
کئچی یاشاسادا یوز ایل
شیشک اولماز شیشک اولماز
*
گؤرمه میش اولسادا پاشا
الدن توتسا چالار باشا
سفره سینده یار یولداشا
چؤرک اولماز ، چؤرک اولماز
*
دوز ایشی اومما ساپقیندان
خئییر کیم گؤروب آزغین دان
سید بو ائله ساتقین دان
کؤمک اولماز ، کؤمک اولماز
*
نمی شود
با آب ریختن به گودال
چشمه نمی شود ، چشمه نمی شود
زشت بزک هم بکند
زیبا نمی شود ، زیبا نمی شود
*
هر سخنی تاثیر مثبت ندارد
چشم کار گوش را انجام نمی دهد
کتان خود را هم رنگ کند
ابریشم نمی شود ، ابریشم نمی شود
*
به تازه چه کسی کهنه می گوید
کره اسب ، کره شتر نمی شود
بز صد سال هم عمر کند
بره نمی شود ، بره نمی شود
*
پاشا ندید بدید هم شود
از دستت بگیرد سرکوفتت می زند
سر سفره اش برای دوست و آشنا
نان پیدا نمی شود ، نان پیدا نمی شود
*
از آدم منحرف انتظار کار درست نداشته باش
چه کسی از گمراه خیر دیده
سید آدم خودفروش
کمکت نمی کند ، کمکت نمی کند

*

دورما گل - خسته قاسم

هر دقیقه م بیر ایل گئچیر نازلی یاریم دورما گل
کؤچوب گلسن بیزیم ائله وفاداریم دورما گل
مریض اولدوم قوهوم - قارداش آشینالار یاد اولدو
داغیلیبدیر خانیمانیم کلی واریم دورما گل
*
مجنون کیمی دیوانه یم من دوشموشم چؤللره
بولبول کیمی قفسده یم تامارزییام گوللره
آغلاماقدان گؤزوم یاشی دؤنوب جیحون سئللره
قویما حسرت باخیم اونا گولعذاریم دورما گل
*
زمانه دن گیلئییم وار گئتدی جاهی جلالیم
بیر گون مندن سوروشسالار تیکمه داش دی ماحالیم
اؤز آدیم دیر خسته قاسم پریشان دیر احوالیم
آمان وئره ر منه بؤیوک کردگاریم دورما گل
*

بیا

هر دقیقه ام سالی می گذرد یار نازنیم بیا
کوچ کن و به وطن ما بیا ، ای وفادارم بیا
بیمار شدم و دوست و آشنا بیگانه شدند
دار و ندارم خانمانم ویران شده بیا
*
دیوانه ام مثل مجنون آواره کوه و دشت
مثل بلبل در قفس در حسرت گلها
نگذار چشمانم در حسرت بمانند بیا
*
از زمانه گله دارم ، جاه و جلالم رفته
اگر از من بپرسند اهل تکمه داشم
اسمم « خسته قاسم » احوالم پریشان هست
پروردگار بزرگم امان می دهد بیا
*

مشهدی عباد

مشهدی عباد ، قوللوقچو صنم ، گلناز خانیم

حسنو باغیندا گزه سن گولو ریجان دره سن
سن کیمی بیر گؤزلی باغین ایچینده گؤره سن
باخاسان گول یاناغینا اولاسان مست خمار
دئیه سن هئچ بئله بیر ایش اولاماز سن اؤله سن
قوجا کافتار سنه اون بئش یاش اولان قیز نه گرک
قورخموسان کی سن اخیردا باشیوا گله کلک
سنه یوز یاشلی دول آرواد یاراشار آی ده یه نک
اوزونو ایت ده گؤره نده یالاماز سن اؤله سن
گؤرو ره کی منه سن چوخ یئتیریرسن اؤزونو
قورخورام کی سن آخیردا ایتیره سن اژزونو
ایستییرسن بو سؤزوندن دئیه رم لاپ دوزونو
سن کیمی بیر قوجایا قیز یاراماز سن اؤله سن
من کیمی بیر قوجایا قیز یاراشار سیز اؤله سیز
*

ترجمه به فارسی

خوش است که در باغ حسن بگردی و گل و سنبل بچینی
زیبا روئی چون تو را در باغ ببینی
بر گونه همچون گلش بنگری و مست و خمار شوی
با خود بگوئی هیچ چنین کاری ممکن است ؟ الهی که بمیری
پیر کفتار برای تو دختر پانزده ساله چه واجب است
نمی ترسی از روزی که بر سر خودت بیاید؟
برازنده تو پیرزن بیوه صد ساله است ای چماق
رویت را سگ هم ببیند لیس نمی زند ، الهی که بمیری
می بینم که تو خیلی با من بدی
می ترسم آخر سر خودت را گم کنی
می خواهی من حرف حق را بگویم
بر پیرمردی چون تو دختر برازنده نیست ، الهی که بمیری

بر پیرمردی چون من دختر برازنده است ، شما بمیرید

*

ساری گلین - عروس موطلائی

ساری گلین به زبان ترکی آذربایجانی عروس زرد یا عروس موطلائی است. در افسانه ها آمده که عروس موطلائی یا همان ساری گلین دزدیده شده و ترانه ساری گلین در حسرتش سروده شده است. این ترانه بسیار زیبا و ماندگار است.

به نقل از ویکی پدیا -

*
ساچین اوجون هؤرمزلر
گولو سولو درمزلر
ساری گلین
بوسئودا نه سئودادیر ؟
سنی منه وئرمزلر
نئیلیم آمان ، آمان
ساری گلین
بو دره نین اوزونو
چوبان قایتار قوزونو
نة اوْلا بیر گون گؤرم
نازلی یاریمین اوزونو
نئیلیم آمان ، آمان
ساری گلین
عاشیق ایللر آیریسی
شانا تئللر آیریسی
آیریسی بیر گونونه دؤزمزدیم
اوْلدوم ایللر آیریسی
نئیلیم آمان ، آمان
ساری گلین
*
گیسو را نمی بافند
گل را غنچه نمی چینند
عروس موطلائی
این عشق چگونه عشقی است؟
که تو را من نمی دهند
چه کنم آخر ، چه کنم آخر
عروس موطلائی
از امتداد این دره
چوپان بره را برگردان
چه میشه اگر روزی ببینم
روی یار نازنینم را؟
چه کنم آخر ، چه کنم آخر
عروس موطلائی
عاشق هجزان کشیده سالها
شانه جدا شده از موها
یک روز هم نمی توانستم دوری را تحمل کنم
شدم هجران کشیده سالها
چه کنم آخر چه کنم آخر
عروس موطلائی

*

ترانه را در یوتیوب اینجا گوش کنید

و اجرائی دیگر

*

قیسسا سؤز - ساناز شهابی

1 - کئشکه دویولوردوم

آمان دیل یاراسیندان

*

مینی مال

کاش کتک می خوردم

امان از زخم زبان

*
2 - خان چوبان خان اولسایدی

ساراسیز قالاردی سئل لر

*

مینی مال

خان چوپان اگر خان بود

سیل بدون سارا می ماند

( خان چوپان اگر خان بود ، سیل سارا رو نمی برد )

*

گفتگو با چرخ خیاطی - عالم تاج قائم مقامی - ژاله

 راستی ای چرخ سینگر جادوئی ها می کنی
خود نداری جان و اعجاز مسیحا می کنی
سر نمی بینم ترا و اندیشه مغزی فکور
در تو می بینم که هر ساعت هویدا می کنی
دست من چالاک بود اندر خیاطت ای عجب
کان چه من با دست می کردم تو با پا می کنی
چون بجنبی با فلک در گردش آری قطب را
عقل را زین داوری مبهوت و شیدا می کنی
در دل خاموشت ای فولاد در هم رفته چیست ؟
کاین چنین بر میجهی از جای و غوغا می کنی
چون به دست افشانی افتی پای سنگین پربه راه
با هزاران ناز بار دوش دیبا می کنی
حقه ای در کار باشد حیلتی در پرده است
آنچه را در دیده ما آشکارا می کنی
افکنی هر دم هزاران بخیه را بر روی کار
لیک سر در زیر دارد آنچه بالا می کنی
حقه بازا ، درزیا ، جادوگرا ، معجز ورا
هر زمان لعلی دگر از پرده پیدا می کنی
مادران ما به ماهی می توانستند دوخت
جامه ای کان را تو در یک دم مهیا می کنی
دستها پر پینه می شد دیده تاری پشت خم
تا کنند آن که اش تو اکنون سهل و زیبا می کنی
راز کارت چیست آخر ای عجوزه ، گوژپشت؟
کانچه تن ها می کنند آنرا تو تنها می کنی
ای هنرور ، ای فرنگی ، راستی بدرود باش
کاین چنین خدمت به دنیا و اهل دنیا می کنی
جسم از تب خسته را با داروئی جان می دهی
چشم ظلمت بسته را با شیشه ای وا می کنی
گه چراغ برق سازی ، گه ترن ، گه تلگراف
گاه مومین لوله ای را نغمه پیما می کنی
عمر ما طی می شود در یک معما ساختن
تو به دست علم حل هر معما می کنی
شیخ ما دیروز را سرمایه امروز کرد
آن توئی کامروز خود را وقف فردا می کنی
او زند دم ای عمو اما ز دانش می زند
تو کنی فخر ای پسر اما به آبا می کنی
آخر ای فرزند رازی ، ای نبیره بوعلی
بینوا اجداد خود را از چه رسوا می کنی
در ره تقلید شیخ و خواجه با طبعی ضعیف
کوشش بی حاصل و تحصیل بی جا می کنی
خطه قفقاز را از کف به آسان می دهی
لیک در میدان دعوا شور و غوغا می کنی
گر شکست از رومیان را چون شکست از تازیان
با گرامی شوی من یکباره حاشا می کنی
در شکست مرد دانی جای هیچ انکار نیست
یا که آنرا نیز فتحی عبرت افزا می کنی
دست زور و دست دانش چیره سازد مرد را
ناتوان باشی که فریاد از توانا می کنی
فتح را با عزم و همت از شکست آری به دست
ور نه آه خویش را با ناله سودا می کنی
ژاله شب نزدیک شد برخیز و فکر وصله باش
بر کدامین مستمع باب شخن وا می کنی
حاکمی ، میری ، وزیری ، مملکت داری ؟ که ای ؟
کاین همه بحث از نظام ملک دارا می کنی ؟
رمز و راز ملک داری را شهان دانند و بس
ترک این افسانه ها را نمی کنی یا می کنی

قیسسا سؤزلر - ایرج سلمانی

خان چوبان

گؤزلرینین یاشینی سیل

آغلاما داها بسدی

سارا گلن دئییل

*

خان چوپان

اشکهایت را پاک کن

گریه دیگر بس است

سارا برگشتنی نیست

*

فرزند به دنیا نیامده - عالم تاج قائم مقامی - ژاله

 ای نهان در سینه من ای دوم فرزند من
گر پسر یا دختری ، فارغ نشو از پند من
تا نگردی بهره مند از تیره روزیهای مام
سر نپیچ ای بی خبر فرزند من از پند من
تا توانی پای از زهدان من بیرون منه
باش چون دستی شکسته تا ابد آوند من
آن یکی آمد تو باری از رحم بیرون نیا
بس بود یک رشته در زندان سراپا بند من
با گلی شاداب خاری خشک لب پیوند ساخت
شاخ پیوندش توئی ای بینوا فرزند من
دوسست دارم نه ، دشمن نه ، خدا را چون کنم ؟
با چه خرسندی پذیرد طبع ناخرسند من
نی غلط گفتم که از جان دوست تر دارم ترا
ور که بگشایند با شمشیر بند از بند من
با خیالت از میان خیل غم آشفته وار
می رساند خویش را بر روی من لبخند من
موجب این فکر و آن اندیشه های تیره نقش
من شدم ای بچه ، من تا نرم گردد بند من
ما جنایت پیشگان مسئول ایجاد توایم
ای جهان نادیده طفل ای بی گنه فرزند من
تا به کی گویم چرا شد ؟ چند شد ؟ چون شد ؟ چه شد ؟
آسمان را خنده می آید ز چون و چند من

بایرام - معجز شبستری

سنی تانری بایرام خانیم
راضی اولما من اوتانیم
بایرامدا یوخدو تومانیم
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
من ده یوخ حوصله بایرام
الیم بوشدور هله ، بایرام
شیل اولاسان بئله بایرام
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
بایرام ، اگر گلسن بیزه
بیر شال گتیر قره قیزا
گتیرمه سن گئت تبریزه
گلمه بیزه گلمه بیزه
*
گلسن بیزه آقام جانی
باشین یاررام آخار قانی
اوغلانین یوخدو تومانی
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
گؤرسن آخیر چه رشنبه نی
سؤیله اینجیتمه سین منی
پیلوون یوخ یاغی دنی
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
ساققیزی سالمیشام انگه
اوغلان گتدی منی تنگه
پول یوخدو وئره م فیشنگه
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
بایرام واللاه یوخدور ناریم
یاری گؤرمه یه آپاریم
نار وئرمه سم کوسر یاریم
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
وارلی یئییر یاغلی چیلوو
یوخسول چکیر غصه خینوو
بیزده یوخدور خوروز پیلوو
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
یوخسول مین درده توش اولار
مئی ایچمه دن سرخوش اولار
تبریز حالواسی خوش اولار
گئت تبریزه گلمه بیزه
*
عید
تو را به خدا عید خانم
راضی نشو خجل شوم
عید است و شلوار ندارم
برو به تبریز نیا پیش ما
*
من حوصله ندارم ، عید
هنوز دست خالیم ، عید
چلاق شوی این چنین عید
برو به تبریز نیا پیش ما
*
عید ، اگر بیای پیش ما
شال بیار واسه دختر سیا
اگر نیاری نیا پیش ما
برو به تبریز نیا پیش ما
*
جان آقام پیش ما بیائی
سرت می شکنم خونت بریزه
پسر م ندارد شلواری
برو به تبریز نیا پیش ما
*
اگر چهارشنبه ( آخر سال ) را دیدی
بگو اذیت نکنه مارا
نداره روغن این پلو ما
برو به تبریز نیا پیش ما
*
عید به خدا ندارم انار
واسه یارم ببرم انار
قهر می کنه نبرم انار
برو به تبریز نیا پیش ما
*
ثروتمند می خوره چلو چرب رو
فقیر می خوره غصه و درد رو
ما نداریم خروس پلو رو
برو به تبریز نیا پیش ما
*
فقیر گرفتار هزار درده
مئی نخورده مسته و مسته
حلوای تبریز شیرین ، خوشمزه
برو به تبریز نیا پیش ما

*

وبلاکین قالبین دیشدیریردیم لینک لری پوزولدو. بیرداها یازماغیم کرگ

*

سنه - واقف

سرو بویلوم بیر چیخ گؤروم بویونو
اوندا قوربان ائدیم جانی من سنه
قاشلارینین تاغی قبله گاهیم دیر
فدا قیلیم دین ایمانی من سنه
آدام گرک حقی گؤرسون آرادا
هانی سنین کیمی بیر پریزادا
ملک دن ده سنی بیلیم زیادا
تای ائتمه نم هئچ اینسانی من سنه
باخماق ایلان دویماق اولماز اوزوندن
دانیشاندا شیرین شیرین سؤزوندن
اونون اوچون گؤز که سمه نم گؤزوندن
مشتاقام ای شکر کانی من سنه
قاشا گؤزه سورمه نه گؤزل چکدین
جلوه لنیب زولفه هم صیقل چکدین
سن نه ایچون مندن آخی ال چکدین
ائیله مزدیم بو گومانی من سنه
گؤزل سن تک بلا شوخو شن گرک
همدمی ده هم اؤزونه تن گرک
سنه واقف کیمی درد بیلن گرک
لایق گؤرمم هر نادانی من سنه
*
سرو قد من بیا که قامتت را تماشا کنم
آن وقت جانم را به قربانت کنم
کمان ابروانت قبله گاهم است
دین و ایمانم را فدایت کنم
آدم باید حق را در این میان ببیند
پریزادی چون تو کجا پیدا می شود
تو را از فرشتگان نیز برتر می دانم
هیچ انسانی را با تو مقایسه نمی کنم
با تماشا کردن از روی زیبایت سیر نمی شوم
وقتی حرف می زنی از کلام شیرینت
به این سبب از تو چشم نمی پوشم
ای کان شکر مشتاقتم
بر چشم و ابرویت چه سرمه ای کشیدی
زیباتر شدی با شانه ای که بر زلفت کشیدی
تو اخر چرا از من دست کشیدی
هیچ چنین شکی نیز بر تو نمی کردم
ای زیبا بلا و شوخ و نازنینی چون تو را
همدمش هم باید مثل تو باشد
برای تو همدردی چون واقف لازم است
من هر نادانی را لایق تو نمی دانم

بیر قارتال بالاسی

یازان :آنتوني دوملو- چئويرن: چنگي
بير نفر سيلديريم قايالار اوسته
تاپدي بير قارتالين يومورتاسيني.
سئوينجك گؤتوروب، قاييتدي كنده
دييشدي باشيندا داغ هاواسيني.
اونون بير تويوغو واردي كتده
يومورتلاييب، سونرا كيح دوشموشدو او.
آليب گله جه يين قانادي آلتدا
اؤز وارليغي اوسته برك دوشموشدو او.
بير گون او تويوغون باشيني قاتيب
قارتال يومورتاسين قاتدي اونلارا.
او گؤي آسمانلاردا اوچان بير قوشون
طالئعين آلچالديب، ساتدي اونلارا.
بئله ليك سوغوشدو گونلر، هفته لر
وعده گونو گليب يئتيشدي باشا.
چيخدي يومورتادان بوتون جوجه لر
اون جوجه، بير قارتال؛ اولدو تاماشا.
بو قارتال بالاسي نئچه گون ائله
قوشولدو تويوغون جوجه لرينه.
اونلارلا بيرليكده دن- دؤشدن يئييب
هئچ فيكيرلشمه دي گلن يئرينه.
بو گئنيش دونيانين سيخينتيسيندا
داها ياواش- ياواش قوجالميشدي او
هر يئتن باشينا ديمديك وورودو
تويوقلار الينده گيجلميشدي او.
بير گون دولانيردي اؤروش- باجادا
گؤردو باشي اوسته اوچان قارتالي.
باخيشي تويوغون باغرين چاتلادير
آليجي بير قوشدور، دؤيوش هاوالي.
قيزيل قاناديني سريبدير گؤيه
باشينا بولوتدان تاج آليب، گئدير.
هئچ قاناتدا چالمير، هئچ اَييلميرده
سانكي اولدوزلاردان گوج آليب، گئدير.
باشينا سيغميردي بئله بير اوچوش
بير گئتدي قاباغا، بير گلدي دالي.
سؤيله دي بو قوش كي منه اوخشايير!
نيه بس دوشموشوك بئله آرالي؟
دئديلر: سن اونلا بير نسيلدن سن
آما سني اوندان آييريبديلار.
او يئمك آختارير اؤز اوچوشويلا
سني يئديرديبلر، دويوروبدولار.
سن- يئييب ياتميسان تويوقلارلا، او
سيلدير قايالاردا اوچماق اؤيره نيب.
سرت يارليغانلاردان قورخماييبدير او
بو داشدان او داشا گئچمك اويره نيب.
او زيروه دن باخيب آلچاقليقلارا
سنسه آلچالميسان تويوقلار كيمي.
اؤز قارتالليقينداندا اوتانماييب هئچ
نينينده قالميسان تويوقلار كيمي.
سن قارتال اولسايدين گؤيده اولاردين
يئرده كي دولاندين تويوقسان ايندي.
قارتالليق زيروه ده اوچماقدير بالا
سن او زيروه لرله سويوقسان ايندي.

*
منبع : قوجا قارتالین وبلاکی
*
یک بچه شاهین
یکی در سراشیبی صخره ای
تخم شاهینی را پیدا کرد
با خوشحالی آن را برداشت و به ده برگشت
از سر او هوس کوه و صخره را بدر کرد
توی ده مرغی داشت
که تخم گذاشته و گیج و بی حس شده بود
روزی سر مرغ را گرم کرد و
تخم شاهین را کنار تخم مرغها گذاشت
طالع شاهین آسمان نورد را
کوچک کرده و بر مرغها فروخت
هفته ها و ماهها این چنین گذشت و
جوجه ها از تخم بیرون آمدند
ده جوجه و یک شاهین! تماشائی بود
این بچه شاهین یک چند وقتی
قاطی جوجه های مرغ شد
همراه آنها دانه خورد
هیچ به آینده اش فکری نکرد
دلتنگی های دنیا و روزگار
پیرش کرده بود
هر کسی بر سرش نوکی می زد
زیر نوک جوجه ها تحقیر و خرد شده بود
روزی برای خودش گردش می کرد که
چشمش به شاهینی بر فراز آسمانها افتاد
نگاهش مرغ را زهره چاک می کرد
پرنده ای شکاری است و اهل جنگ است
پرهای طلائی اش را بر آسمان پهن کرده
بر سرش تاجی از ابرها گذاشته و می رود
نه پر می زند و نه خم می شود
گوئی که از ستارگان توان گرفته و می رود
از فکرش نیز چنین پروازی نمی گذشت
یک کمی جلو و عقب رفت و گفت:
این پرنده که شبیه من است!
چرا این چنین از هم جدا شده ایم؟
گفتند که تو هم نسل اویی
اما جدایتان کرده اند
او با پروازش به دنبال غذاست
تو خورانده و سیر ت کرده اند
تو خورده و خوابیده ای همچن مرغها
او در صخره های بلند پریدن آموخته
او از سختیها نمی ترسد
از سنگی بر سنگی دیگر پریدن آموخته
او از بلندیها به پستی ها نگریسته
اما تو همچون مرغها کوچک و حقیر شده ای
او از شاهین بودنش احساس حقارت نکرده است
تو در لانه مانده ای مانند مرغها
اگر تو شاهین بودی در آسمانها پرواز می کردی
حالا که در زمین هستی و مرغی
شاهین بودن پرواز بر بلندی هاست عزیزم
تو با بلندی ها بیگانه ای

دونیا - خسته قاسم

گل بیر سندن خبر آلیم
سلیماندان قالان دونیا
ازلی گول کیمی آچیب
آخیریندان سولان دونیا

*
دئی گؤروم نه یه طالیبسان؟
درسینی کیمدن آلیبسان؟
نئچه مین یول بوشالیبسان؟
نئچه مین یول دولان دونیا

*
بو دونیا فانی دیر فانی
بو دونیادا قالان هانی
داوود اوغلو سلیمانی
تخت اوستوندن سالان دونیا

*
خسته قاسیم قالیب ناچار
بو سیرری بس کیملر آچار
گلن فونار قونان کؤچر
هئی سالیرسان تالان دونیا
*
دنیا
بیا از توسوال کنم
ای دنیائی که از سلیمان باقی ماندی
ای که در اول مثل گل باز شده
در آخر پژمرده شده

*
بگو ببینم طالب چیستی؟
درست را از که آموختی؟
چندین بار خالی شدی؟
ای دنیای پر شونده

*
این دنیا فانیست فانی
کسی در این دنیا ماندنی نیست
دنیائی که سلیمان پسر داوود را
از تخت بر زمین افکند دنیا

*
خسته قاسم ناچار مانده
این راز را چه کسی کشف می کند
کسی که می آید می ماندو آنکه می ماند کوچ می کند
ای دنیائی که همیشه نابود می کنی
*

اولماز - ملا پناه واقف

خوبلار آریقیندان یاریماق اولماز
ایگیتین همدمی گرک چاق اولا
بسته بویلو گرک مینا گردنلی
زولفی سیاه وار اندامی آق اولا
سحر دورا سرمه چکه گؤزونه
بیرچکلرین حلقه قویا اوزونه
جلوه لنه سیغال وئره اؤزونه
ایشی گوجو اویناماق اولا
دوشون آچیب ال ده ینده یخه یه
آق قولون باغرینا حلقه توخویا
بدنیندن مشک و عنبر قوخویا
زولفی گردنینده بیر قوجاق اولا
بیر معبودی گرک بالدیری یوغون
سراسر ات باسا دیزین توپوغون
ال دیه نده دورا بویون به بویون
تیتره یه ، قویروق دان چوخ یومشاق اولا
حیاسی اوزونده عاغلی باشیندا
اؤلدوره واقفی گؤز و قاشیندا
یا اون اوچ یا اون دؤرد اون بئش یاشیندا
نه اوندان بؤیوک رک نه اوشاق اولا
..
زیبای روی لاغر فایده ای نمی رساند
همدم جوانمرد باید چاق باشد
باید قامتش بلند و گردنش مینا
زلفش سیاه و اندامش سفید باشد
اول صبح که برمی خیزد بر چشمش سرمه بکشد
جلوه و عشوه و ناز کند
کار و بارش بگو بخند و رقص باشد
اگر دست بر یقه اش ببری
بازوان سفیدش را دور یقه اش پیکان کند
بدنش عطر مشک و عنبر بدهد
زلفانش دور گردنش پر پشت باشد
معبودی باید باشد با رانی چاق
سراسر از زانو تا مچ پا گوشت باشد
اگر دست به او بزنی از خجالت
بلرزد ، تن اش خیلی نرم باشد
حیا در چشم و عقلش بر سر
با چشم و ابرویش واقف را بکشد
سیزده یا چهارده یا پانزده ساله باشد
نه بزرگ و نه کوچک سال باشد

گلدین سئوگیلیم - خسته قاسیم

قدم باسدین دیده لریم اوستونه
سن خوش گلدین ، صفا گلدین سئوگیلیم
قوربان اولوم سیاه چشمین مستینه
نه عجب انصافا گلدین سئوگیلیم
*
صاباحا دک دیده لریم اویمادی
سئیراغیبلار قانیمیزدان دویمادی
او ظالیم لر سنی منه قییمادی
سن ائیله دین وفا گلدین سئوگیلیم
*
عندلیب تک آییردیلار گولومدن
آه چکیرم اوره گیمدن دیلیمدن
اغیار طعنه سیندن منیم ائلیمدن
چکدین جور و جفا ، گلدین سئوگیلیم
*
یار یانیندا یاسلانارام من یوز ایل
سن تزه غنچه سن من شیدا بولبول
بو درد منی اولدوروردی یقین بیل
سن دردیمه شفا گلدین سئوگیلیم
*
من قاسیمام سینه م حاققین کلامی
شوکور حاققا ، یار ائشیدیب نالامی
جمالین شعله سی باسمیش عالمی
دوشوب قافدان – قافا گلدین سئوگیلیم
*
آمدی عزیزم
قدم بر دیدگانم گذاشتی
خوش آمدی صفا آوردی عزیزم
قربان چشمان مست سیاهت
چه عجب که به انصاف آمدی عزیزم
*
تا صبح خواب بر چشمانم نمی رفت
سئیراغیبان از خونمان سیراب نمی شدند
آن ستمگران تو را به من دریغ می کردند
تو بر من وفا کردی و آمدی عزیزم
*
مانند هزاردستان راهمان را جدا کردند
از ته دل و زبان آه می کشم
از طعنه اغیار و طایفه من
جور و جفاها کشیدی و آمدی عزیزم
*
صدها سال کنار یار پناه می گیرم
تو غنچه تر و تازه ای و من بلبل
این درد مرا می کشت باورم کن
تو همچون شفای دردم آمدی عزیزم
*
من قاسمم سینه ام کلام حق
شکر خدا ، حق ناله ام را شنید
شعله جمالش دنیا را دربرگرفته
از آن سر دنیا آمدی عزیزم

شکیل - داوود هوشنگ

قاش چکدیم ، گؤز چکدیم
آغیز ، باش چکدیم
اللریمله بیر گون یاراتدیم سنی
بیر جانسیز شکیل کی سئویردیم اونو
فیکریمده جان وئردیم دیریلتدیم سنی
من سنه آغلادیم ، من سنه گولدوم
چیچک لندیم سنه گول آچدیم سولدوم
بیر باخیشدا سنه اور ک باغلادیم
سن منه نه گولدون نه ده آغلادین
نه عؤمرونده بیر آن اور ک باغلادین
سن معصوم گوناهسیز بیر شکیل اولدون
نه بیلیم بلکه ده سوچلو من ایدیم
سئوینجی قلبینده یارالدانمادیم
من یارادان شکیل اور ک سیز اولدو
داوود هوشنگ
*
تصویر
ابرو کشیدم ، چشم کشیدم
دهان و سر کشیدم
با دستانم روزی خلقت کردم
تصویر بی جانی که دوستش داشتم
در ذهن و فکرم جانت بخشیدم
بر تو گریستم و بر تو خندیدم
برایت غنچه شدم و به خاطرت باز شدم
با یک نگاه دل به تو بستم
تو بر من نه گریستی و نه خندیدی
و نه لحظه ای دل به من دادی
تو تصویری معصوم و بی گناه شدی
چی بگویم شاید من مقصر بودم
در دلت عشق را نتوانستم خلق کنم
تصویری که خلق کردم بدون قلب بود
*

ضیافت و فلاکت - معجز شبستری

اوخوردو مرثیه خوان من باخیردیم حیرتیله
ووروردی باشه جماعت کمال شدتیله
رفیق قاوزادی باشین دئدی : اییل آشاغی
دئدیم : نییه ؟ - دئدی : همرنگ اول جماعتیله
روا دگیل باخاسان خایجی کیمی خلقه
گرک ملول اولاسان سن ده بو مصیبتیله
خلاصه مرثیه بیتدی ، چکیلدی یا الله
گؤتوردوک ال طرف کبریایه ملتیله
دؤشه ندی سفره یئره خونچه پیلوو گلدی
قارینلار اولدی چیراغان او دادلی نعمتیله
یانیردی پینج وا مجلیسده ، خلق ترلیردی
ولیک قار یاغیردی ائشیکده شدتیله
ییغیلدی سفره تمام اولدو مجلس عشرت
ایاغه دوردی جماعت یئریندن عزتیله
عباسینی گؤتورن ائیله دی خداحافظ
یولا سالیردی قوناقچی بیزی نزاکتیله
فنارلر یاخیلیب کوچه چون ایشیقلاندی
دئدیم رفیقه باخ ایندی اویانه دقتیله
باخوب نه گؤردی ، پریشان ، بی نوا بیر جمع
آیاق یالین ، بدن عریان ، دوروبلا ذلتیله
نه رنگ واردی نه قان اوزلرینده دم بسته
باخیردی خلقه او بی نور گؤزلر حسرتیله
دئدیم رفیقه گؤرورسن او طفل معصومی
دوداقلاری گؤگه ریب جنگ ائدیر طبیعتیله
او عورته نظر ائت اگله شیب بوز اوستونده
باشی آچیق دوناجاق بو گئجه او حالتیله
روا دگیل باخاسان خاریجی کیمی اونا سن
عباوی سالمیاسان باشینا محبتیله
جگر کباب ائدیجیحالدیر ، بو حال ای دوست
نئجه گئدیب یاتاجاقسان ائوینده راحتیله
رفیق یومدی گؤزون ترلدی خجالت دن
باشین اشاغه سالیب گئچدی گئتدی سرعتیله
دالیجا سسله دی معجز : رفیق دور گئتمه
گرگ کی تیتره یه سن ، سن ده بو جماعتیله
بو یاره لی باجیلار مرهم ایسته ییر سندن
هارا قویوب گئدیسن ، خلقی بو جراحتیله
*
مرثیه خوان روضه می خواند و من با حیرت نگاه می کردم
مردم به شدت بر سرشان می کوبیدند
رفیقم سرش را بلند کرد و گفت : سرت را پائین خم کن
پرسیدم : چرا ؟ گفت : همرنگ جماعت شو
روا نیست مانند بیگانگان به خلق نگاه کنی
باید در این مصیبت غمگین و ملول باشی
خلاصه روضه تمام شد و مردم یاالله کشیدند
همراه مردم دست بهسوی عرش کبریا بلند کردیم
سفره پهن شد و سینی پلو آمد
شکمها با دیدن آن غذای خوشمزه چراغان شد
بخاری روشن بود و مردم از گرما عرق کرده بودند
اما در بیرون برف به شدت می بارید
سفره جمع شد و مجلس عشرت به پایان رسید
مردم با عزت از جایشان بلند شدند
هر که عبایش را مرتب می کرد خداحافظی می کرد
میزبان نیز با احترام مهمانان را بدرقه می کردند
فانوسها روشن شده بود و کوچه را روشن کرده بود
به رفیقم گفتم حالا به آن طرف کوچه نگاه کن
نگاه کرد و چه دید؟ جمعی پریشان و بی نوا
پا برهنه سر برهنه که با ذلت گوشه ای ایستاده اند
نه رنگ و رو و نه خون در چهره داشتند
با آن چشمان کم سو به مردم نگاه می کردند
به رفیقم گفتم : آن طفل معصوم را می بینی
لبهایش کبود شده و با طبیعت جنگ می کند
به آن زن نگاه کن که روی یخها نشسته
سرش لخت است و امشب از سرما یخ خواهد کرد
روا نیست که مثل خارخی خا به اینها نگاه کنی
عبایت را از روی مهر بر سرشان نکشی
این حال جگر آدمی را کباب می کند ای دوست
چگونه در خانه ات راحت خواهی خوابید
رفیقم چشمانش را بست از خجالت عرق کرد
سرش را پائین انداخت و به سرعت رد شد
پشت سرش معجز صدا کرد : بایست رفیق نرو
باید تو هم همراه این جماعت از سرما بلرزی
این خواهران زخم دیده مرهم می خواند
مردم را با این همه زخم چگونه رها می کنی و می روی؟

عکاس - میرزا علی معجز شبستری

جماعت وئرین بیر قولاق بندییه
چکون بو گؤزل سؤزلری رندییه
دئییرلر شبسترده عکاس وار
نه عکاس ، بیر نسل نسناس وار
دوکان وئرمییون مرد عکاسه سیز
اگر شیعه سوز حضرت عباسه سیز
دوکانوزدا کسب ائتسه عکاس پست
او پول کی آلورسوز گه اندر گه است
پیمبر حرام ائیلیوب صورتی
یاراشماز بیزه ارمنی صنعتی
ووروب پالچیغی قالب کرپیشه
که لایق دئییل سیزلره هر پئشه
آلاهیز چوالی آلون دالوزا
تمیز ایش یاراشماز سیزین حالوزا
تعالی چه شان و جلالست این
چرا آن حرام است حلال است این
به بحر تقارب تقارب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
الینده گؤره نده اونون ماشینی
وورون سیندیرون سیز اونون باشینی
سیزه لازم اولسا اگر تذکره
ائدون خرج بیر عکس ایچون یوز لیره
گئدون شهر تهرانه عکس سالدیرون
شبستردن آمما بونی قالدیرون
بو قازانجلی ایشه گرک ارمنی
مسلمان ساتا شور نخود لبلبی
مسلمان بوشالدا موالی گرک
ییه پوخ قازانجی عیالی گرک
*
عکاس
ای جاعت به عرایض بنده گوش کنید
حرفهایم را به گوش جان بسپارید
می گویند که در شبستر عکاسی است
نه عکاس که جنس نسناسی است
به مرد عکاس مغازه اجاره ندهید
اگر شیعه حضرت عباس هستید
اگر عکاس پست در مغازه شما کسب کند
اجاره ای که از او می گیرید ، گه اندر گه است
پیامبر نقش صورت را حرام کرده است
داشتن شغل ارمنی شایسته ما نیست
گل را در قالب آجر بریزید
که داشتن هر شغلی شایسته شما نیست
چوال را بر پشتتان بیاندازید
کار تر و تمیز برازنده شما نیست
تعالی چه شان و جلال است این
چرا آن حلال و حرام است این
به بحر تقارب تقرب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
هر گاه ماشین عکاسی را دستش دیدید
بزنید و سرش را بشکنید
اگر عکس لازم داشته باشید
به خاطر همان عکس صد لیره خرج کنید
به تهران بروید و عکس بیاندازید
اما این عکاس را از شبستر بیرون کنید
این کار پر سود لایق ارمنی است
مسلمان باید نخود شور و چغندر پخته بفروشد
مسلمان باید مستراح را تمیز کند
تا درآمد گه اش را زن و بچه اش بخورند

*

در بالاترین

زاهد - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

جنت ده کی حوری لری ، قلمانلاری آللاه
قاودیم دییه بیر وحی ایله ائتسه سنی افهام
زاهد ، من اولوم گیزله مه آچ صدقینی سویله
سن بیرده ائده رسن می نماز امرینه اقدام؟

*

حوریان و قلمانهای داخل بهشت را ، خدا

از بهشت راندم گفته : به تو بفهماند

زاهد مرگ من پنهان نکن و با صداقت بگو

آیا باز برای خواندن نماز رو به قبله می ایستی؟

تعجب - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

چوخ تعجب ائدیرم طرز جدیده که اولی

اجنبی لر اوخودوقجا هنر اظهار اولور

حال بو کی ملتیمیزدن اونی کیم کی اوخهویور

غالبن حضرت آللاهی دا انکار ائدیور

*

خیلی تعجب می کنم به این دوران جدیدکه

وقتی بیگانه تحصیل می کند هنرش آشکار می شود

در حالی که وقتی مردم خودمان تحصیل علم می کنند

اکثرشان وجود خدا را نیز انکار می کنند

ایکیز کاردئشیم - احمد سلجوق ایلکان

ان اییی دوستومدور یابانجی دئگیل

بو یانلیزلیک بئنیم ایکیز کاردئشیم

ان آجی گئرچگیم - یالانچیم دئگیل

بو ایریلیک یئنیم ایکیز کاردئشیم

*

سیز بیر - بیر سورون دا کونوشتوراییم

ان ظالیم درتلرله یاریشتیراییم

اوزاکتا دورمایین تانیشتیراییم

بو آجیلار بئنیم ایکیز کاردئشیم

*

بلکی ده سببی سئودیکریم ده

دوشمنیمی جانیم بیلدیکلریمده

نه ره یه گیتسه مده کیرپیکلریمده

بو گؤز یاشی بئنیم ایکیز کاردئشیم

*

برادر دو قلوی من

بهترین دوستم است و بیگانه نیست

این تنهائی ، برادر دوقلوی من است

تلخ ترین حقیقتم ، دروغ نیست

این جدائی برادر دوقلوی من است

*

شما یکی یکی بپرسید و به حرفش بیاوریم

با ظالمترین دردها به مسابقه اش ببریم

دورنایستید آشنایتان کنیم

با این دردها که برادر دوقلوی من است

*

شاید سببشان عزیزانم هستند

دشمنانس که شیرین تر از جانشان پنداشتم

هر جا هم که برم بر مژگانم نشسته اند

این اشک چشمانم که برادر دوقلوی من است

*

واژگان

ایکیز کاردئش : عکیز قارداش ، برادر یا خواهر دوقلو

ان اییی : لاپ یاخجی ، بهترین

یابانجی : اؤزگه ، بیگانه

یانلیزلیک : یالقیزلیق ، تنهائی

بئنیم : منیم ، مال من

گئرچک : دوغرو ، حقیقت

سورماق : سوروشماق ، سوال کردن

کونوشتورماک : دانیشدیرماق ، به حرف آوردن

سئودیکلر : ایستکلر ، عزیران

نه ره یه : هارا ، به کجا

یازیک - احمد سلجوق ایلکان

گونلرین کدرله دردله اولسادا
بیئتمه ین آجیلار سنی بولسادا
طالعین دوست دئگیل دوشمن اولسادا
او گولمه دن گئچن هر آنا یازیک
*
بوش وئر دردلرینه یالان دونیانین
رویا کادار کیسا عؤمرو اینسانین
آیریلما پئشیندن آشکین سئودانین
او سئومه دن اؤلن هر جانا یازیک
*
حایات بو گون گلیب بیته جک هلبت
موتسوزوم دئیه رک ائتمه شکایت
سئوینجله نئشه یله گونونو گون ائت
او کدرله گئچن هر گونه یازیک
*
افسوس
روزهایت سرشار از درد و غم هم باشد
رنجهای بی پایان پیدایت هم کنند
بختت دوست که نه دشمنت هم باشد
حیف است که روزهایت بدون شادی بگذرند
*
درد و غم دنیای دروغین را رها کن
عمر انسان به اندازه خواب کوتاه است
عشق و دوست داشتن را رها نکن
افسوس بر دلی که بی عشق از دنیا برود
*
زندگی البته که روزی تمام خواهد شد
اظهار بدبختی کرده و شکایت نکن
با عشق و شادی زندگی را بگذران
افسوس بر آن روزهائی که با درد و غم بگذرد
*

از کتاب یاکیلاجاک شعرلر

احمد سلجوق ایلکان شاعر ترکیه

*

واژگان ترکی استانبولی به فارسی
یازیک : حیف ، افسوس ، دریغ
کدر : غم ، حزن ، اندوه ، غصه
بیتمه ین : تمام نشده ، ناتمام
آجی : درد ، رنج ، ناگوار
بولسا : پیدا کند
هر آن : هر لحظه
بوش وئر : ولش کن ، رها کن
بوش وئرمک : رها کردن ، رها کردن
کادار : قدر ، به اندازه
رویا کادار : کوتاه به اندازه خواب
پئشیندن : از پشت ، از دنبال
سئومه دن : سئومه میشدن ، بدون دوست داشتن ، بدون علاقه و محبت
حایات : زندگی
البت : هلبت ، البته که
موتسوز : ناراحت ، بدبخت
نئشه : شادی ، سرور
گونونو گون ائت : زندگی را بگذران

اویون اولدوق - شهریار

ایتیمیز قورد اولالی بیزده قاییتدیق قویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
ایت الیندن قاییدیب قوردادا بیرزاد بویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
قوردوموز دیشلرینی هی قارا داشلاردا ایتیلتدی
قویونون دا ایشی بیتدی
سون سوخولدو سورویه ، بیر سورونی سؤکدو داغیتدی
اکیلیب ایت گئدیب ایندی
بیزده باخدیق ایت ایله قورد آراسیندا اویون اولدوق
ایت ایله قول بویون اولدوق

*

همراه با گرگ شدن سگمان ، ما نیز گوسفند شدیم

سگ را در آغوش کشیدیم

از دست سگ به گرگ پناه بردیم و بدهکارش هم شدیم

سگ را در آغوش کشیدیم

گرگ مان دندانهایش را با سنگهای سیاه تیز کرد

کار گوسفند نیز تمام شد

بعد حمله کرد و گله را درید

سگ نیز دررفت و گم و گور شد

ما هم دیدیم که بین گرگ و سگ بازیچه شده ایم

سگ را در آغوش کشیدیم

حسد دشمن - ملا محمد فضولی

عزیز حق ، حسد دشمنیله اولماز خوار

حسود حیله سی اقبالی ائیله مز ، ادبار

اگرچه گلبنه گاهی خزان دان آفت وار

تدارک ائیله ر اونا عاقبت نسیم شمال

*

حسادت دشمن ، عزیز درگاه حق را خوار و ذلیل نمی کند

حیله حسود ، اقبال آدمی را برنمی گرداند

اگر چه خزان آفت گلستان است

سرانجام نسیم شمال ، سرسبزش می کند

ای معلم - ملا محمد فضولی

ای معلم ، آلت تزویردیر اشراره علم

قیلما اهل ظلمه تعلیم معارف ، زینهار

حیله ایچون علم تعلیمین قیلان مفسدلره

قتل عام ایچون وئره ر جللاده تیغ آبدار

هر نه تزویر ائیله سه اهل جهان ، ائیلر قبول

مکر اهل علم دیر ، اصل فساد روزگار

*

ای معلم علم نزد اشرار ، وسیله ای برای تزویر است

مبادا که بر اهل ستم علم بیاموزی

مفسدین که به هدف حیله و مکر علم می آموزند

تیغ آبدار را به هدف قتل عام مردم به دست جلاد می دهند

هر ریا و تزویری که اهل دنیا بکند ، می پذیرد

منبع فساد روزگار ، مکر و حیله اهل علم است

دورنالار - سلیمان رستم

هانسي درد دير ائدن سيزي باغري قان
اي بو يئردن اوچوب گئدن دورنالار؟
سيز كي آزاد دوغولدونوز آنادان
غمگين سينيز دئيين نه دن، دورنالار؟
*
گؤيده آزاد قاناد چالماق گؤزل دير
ائل دردينه قاليب، يانماق گؤزل دير
آنا يوردا قوربان اولماق گؤزل دير
نه يه گره ك جانسيز بدن دورنالار؟
*
يامان گونون عؤمري البت، آز اولار
قيشدان سونرا بهار اولار، ياز اولار
بو ائللرين کئيفي اوندا ساز اولار
سيز اي غمگين- غمگين اوته ن دورنالار
*
بولاق كيمي ايشيلدايير گؤزونوز
دوستونيزام، بيليزسينيز اوزونوز
سينه لره داغ چكير هر سوزونوز
اوره كلري آل قان ائدن دورنالار
*
اوچورسينيز آلني آچيق، اوزو آغ
باغريم چاتلار سيزدن آلماسام سوراق
يورولاندا اولور سيزه اوتوراق
گول كناري، ياشيل چمن دورنالار
*
قاققيلداشين، قوي ياتانلار آييلسين
ازيله نلر قالخيب آدام ساييلسين
شهرتينيز بو ائللره ياييلسين
اي باش ويروب گولده چيمن، دورنالار
*
آرزوم بودور، كسيلسين گؤز ياشينيز
هر بلادن اوزاق اولسون باشينيز
چيچكلنسين توپراغينيز، داشينيز
توخونماسين سيزه دوشمن، دورنالار!
*
بير گون گلر، اوره گينيز آچيلار
دومان كيمي اوچوب گئدر آجيلار
باغرينيزي نشان آلان اووچيلار
قوي بيلسينلر، سيزدنم من، دورنالار!
*
چوخ چكمز كي، نغمه سويله ر شن ديللر
عطر ساچار شوخ چيچكلر،شوخ گوللر
بايقوشلاري عوض ائدر بولبوللر
خرابه لر اولار گلشن، دورنالار
*
زمان سيله ر اوره كلردن ناله ني
ائل اونودار گوز ياشيني- ژاله ني
ياشيل چمن بايراق ائدر لاله ني
اوترسينيز اوندا شن- شن، دورنالار
*
اگر بير گون داردا قالسا بو ائللر
درد اليندن ناله ائتسه كونوللر
آهدان يانيب كوله دونسه بو چوللر
من وئره رم سيزلره دن، دورنالار
*
قوي كؤنوللر سئللر كيمي چاغلاسين
آغ گونلره مين بير اميد باغلاسين
قويمايين كي، قان- ياش توكوب آغلاسين
بو يارالي آنا وطن، دورنالار!
*
شاعر : سلیمان رستم
درناها
کدام دردیست که دلخونتان کرده
ای درناهائی که از این ولایت کوچ کرده اید
شما که از مادر آزاد زاده شده اید
چرا غمگین هستید بگوئید درناها
*
در آسمان آزادانه پرواز کردن زیباست
دلسوز درد ایل و تبار شدن و سوختن زیباست
فدای وطن شدن زیباست
جان بدون روح به چه دردی می خورد درناها؟
*
عمر روزگار تلخ البته که کم است
بعد از زمستان نوروز و بهار است
حال این ایل و تبار وقتی خوب است

که شما با غم و ناله آواز بخوانید درناها
*
چشمانتان مثل چشمه صاف و زلال می درخشند
دوستتان هستم خودتان میدانید
هر ناله تان داغی بر سینه ها می کشد
ای درناهائی که دلها را خون می کنید
*
پرواز می کنید با پیشانی باز و روی سفید
اگر سراغی از شما نگیرم زهره چاک می شوم
خسته که می شوید
می شود استخر و چمن سر سبز استراحتگاهتان
*
آواز بخوانید بلکه خواب مانده ها بیدار شوند
آنان که زیر ستم له شده اند برخیزند و به حساب آیند
در بین ایل و تبار شهره شوید
ای درناهای استخر و چمنزارها
*
آرزویم این است که گریه هایتان بس شود
سرتان از هر بلائی به دور شود
صخره و چمنزارتان پر گل شود
دشمن به شما آسیبی نرساند درناها
*
روزی می رسد که دل شما هم باز می شود
تلخی ها هم مثل دود به آسمان می روند
شکارچیانی که قلبتان را نشانه گرفته اند
بگذار بدانند که همراه شماها هستم درناها
*
دور نیست زمانی که لبهای شاد نغمه سرائی کنند
گلها و غنچه های تر و تازه عطر افشانی کنند
بلبل ها جغدها را تغییر دهند
خرابه ها گلشن شوند درناها
*
زمان ناله های دلها را پاک می کند
ایل و تبار اشک چشم و شبنم را فراموش می کند
چمن سبز ، لاله را پرچم می کند
آن وقت شما هم با شادی آواز می خوانید
*
اگر روز این ملت در تنگنا بماند
دل ها از درد بنالد
دشت ها از دود آه بسوزند و خاکستر شوند
من به شما دانه خواهم داد درناها
*
بگذار دلها همچون سیل ها بخروشند
هزار امید بر رسیدن روزهای روشن ببندد
نگذارید چشمانش خون بگریند
این وطن عزیز ای درناها
*

در بالاترین

*

بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی

داغلار او گؤزله ساخلاسین یاسی

چیرپیلدی داشلارا عؤمور آیناسی
قوجاغیندا اوچ یاشیندا بالاسی
نه آرزی یا چاتدی ، نه کاما چاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
غضبدن چاتدادی دوداغی - دیلی
بیرجه کؤرپه سیدی اونون نیسگیلی
کیشی غیرتدیدی ، داغلار گؤزلی
اوخ اولوب نامردین گؤزونه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
بیر کیمسه یئتمه دی هایا ، آغلادی
باغدی هلاکته قایا آغلادی
یاش دؤندو گؤزونده چایا اغلادی
دره لر یاس توتوب ، ماتمه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
باخ یوردون باخ ائلین فاجعه سینه
بیر عؤمرون باهاری دؤندو ترسینه
کؤرپه هارایینا ، آنا سه سینه
قارتالدا قایادان قاشینی چاتدی
بیر گلین اؤزنو قایادان آتدی
*
گوله لر باغرینی شان - شان ائیله دی
داغلار مارالینی جاندان ائیله دی
عصمتی اوزونه قالخان ائیله دی
قانین شهیدلرین قانینا قاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
گیلئیلی دن گلدی منه بو یازی
بوتون آشیقلارین آغلادی سازی
داغلارین قوینوندا او داغلار قیزی
اؤزونه داغ بویدا هئیکل اوجالتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد

کوهها بر آن زیباروئی عزا بگیرندکه
آینه عمرش بر سنگها خورد
همراه با کودک سه ساله در آغوشش
نه به آرزویش رسید و نه کامی از دنیا گرفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
از شدت خشم دهان و زبانش ترکید
تنها حسرتش کودکش بود
مرد غیرت داشت و زیبا روی دشت و دمن
مانند تیری به چشم نامرد فرو رفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
وقتی دید کسی به فریادش نمی رسد گریست
صخره بر این هلاکت نظر کرد و گریست
اشک در چشمانش همانند رود جاری شد
دره ها عزا گرفتند و غرق ماتم شدند
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
فاجعه طایفه و سرزمین را ببین
بهار عمری واژگون شد
به فریاد کودک و هارای مادر
شاهین نیزاز صخره ها بیرون آمد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
گلوله ها دلش را پاره پاره کرد
جان زیباروی کوهستان را گرفت
عصمت را سپر خود کرد
خونش را همراه خون شهیدان کرد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
این نامه از گیلئیلی به دستم رسید
ساز عاشقها به ناله و فغان آمد
دختر کوهها در آغوش کوهها
برای خودش هیکلی به بزرگی کوهها تراشید
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد

*

شاعر : عیسی قاراخانلو

سون یارپاق - وفالی بیلال اوغلو

چینارین باشیندا قالمیش سون یارپاق

بوتون وارلیغیلا تیتره دی اسدی

یاشاماق نه قدر شیرین اولسادا

آغاج دان قوپماغا او چوخ ته له سدی

وورولوب هاوادان ییخیلیب یئره

گؤیلره قید ائتدی سون وداسینی

سانکی بو اوچوشلا اوجا چینارا

سؤیله دی ابدی الودا سینی

بیلدی کی آیریلسا اؤز بوداغیندان

خزله قاریشیب تورپاق اولاجاق

بونا راضی اولوب بوداقدا قالیب

تنها یاشاماغی سئومه دی آنجاق

*

برگی که بالای درخت چنار تنها مانده بود

با تمام وجودش لرزید و به زمین افتاد

زندگی هر قدر هم شیرین باشد

او با عجله از درخت جدا شد

همراه باد جدا شد و به زمین افتاد

گوئی با این پرواز با چنار

برای ابد وداع گفت

فهمید که اگر از شاخه جدا شود

همراه برگهای خزان خاک خواهد شد

راضی به این جدائی شد و نخواست

بالای درخت تنها بماند

فانی دونیا - وفالی بیلال اوغلو

هانی دئدیکیم بیک ارنلر

دنیا منیم دئینلر

اجل آلدی ، یئر گیزله تدی

فانی دونیا کیمه قالدی

گلیملی گئدیملی دونیا

سون اوجو اؤلوملو دونیا

*

دنیای فانی

کو خان ها و پاشاها که می گفتم

گویندگان دنیا مال من است

اجل گرفت ، خاک پنهان کرد

دنیای فانی به چه کسی وفا کرد؟

دنیا آیند و رونده

آخر سرش مرگ دنیا

سن یاشا - علی حسین زاده داشقین

تانری منیم اوره ییمین باجاسیندان
شال ساللادی بو گئجه
اودا مندن پای دیله دی بوگئجه
منیم واریم : بیر سن ایدین بیر اؤزوم
سنی وئرسم چیلدیراجام دوشوندوم
سنه یانقی ، سنه توتقون ، سنه سوسوز
سنه آجام دوشوندم
تانری ائدی بو سئوگییه تاماشا
من اؤزومو وئردیم گئتدی
سن یاشا

*
تو بمان
خدا از دریچه قلبم
شالی انداخت
او نیز از من هدیه ای خواست
آنچه که من داشتم : تو بودی و خودم
فکر کردم ، اگر تو را هدیه کنم
نه
من عطشان به تو ، عاشق تو ، تشنه تو
گرسنه توام
خدا این عشق را تماشا کرد
من خودم را دادم و رفت
تو بمان

*

شال ساللاماق : شب چهارشنبه سوری داماد شالی برداشته و از دریچه یا پنجره یا در خانه عروس شال را داخل خانه می انداخت . خانواده عروس هدیه داماد را داخل شال گذاشته و می بستند و داماد می برد. این رسمی زیبا بود.

*

شکیل - هوشنگ جعفری زنگانلی

بیرائلی بوراندا قاردا چکه جم
بیرائلی بهاردا واردا چکه جم
بیر شکیل چکه جم گؤز گیله سینه
آرزولار دوزوله سیلسیله سینه
بیرباهار سالاجام قیش چیلله سینه
بیر لالا غونچاسین قاردا چکه جم
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر دوغری بیتیرم گومان ایچینده
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر حقی دوغرلدام گومان ایچینده
بیر درین باخش کی جومان ایچینده
شاختادا بیر آغاج باردا چکه جم
بیرسئلی چکه جم سارا قوینندا
بیر ائلی یاردیمسز یارا قوینندا
بیردیلی آسلی چارا قوینندا
بیردیلی دیلچه کسز داردا چکه جم
تیکیلی بیر آغیز چکه جم بوما
بیر درین باخیش کی فیکیره جوما
یوللیام شکیلی تهرانا قوما
بیرائلین یوخلقون واردا چکه جم
ائلیمین یوخلوغون واردا چکه جم
بیرایشیق چکه جم اوزاقدان آتیب
بیردنیز چکه جم دنیزه باتیب
بیر ائلی چکه جم مین ایلدی یاتب
وارلیقین بیلمیرم هاردا چکه جم
نئینیم دیلسیز بیر باش چکمرم
بابا سینه مده اورک وار داش چکه نمیرم
ائلیمین گؤزنده یاش چکه نمیرم
بابا سینه م ده اورک وار داش چه نمیرم
بوائلین ماهنیسین تاردا چکه جم
ائلیمی باهاردا واردا چکه جم
*
ملتی را در برف و کولاک خواهم کشید
ملتی را در بهار و هستی
تصویری خواهم کشید بر مردمک چشم
که آرزوها دورش صف بکشند
در چله زمستانی بهاری بوجود خواهم آورد
غنچه لاله را در دل زمستان خواهم کشید
کوهی را در مه خواهم کشید
حیقیقتی را در شک خلق خواهم کرد
نگاهی عمیق که در آن غرق شوم
در سرمای سخت زمستان درختی پربار خواهم کشید
سیلی خاوهم کشیدد در آغوش سارا
ملتی بی یاور ، در آغوش زخم
زبانی به دار آویخته در آغوش چاره
زبانی را بی زبان کوچک بر سر دار خواهم کشید
دهانی را دوخته خواهم کشید
نگاهی عمیق که غرق تفکر است
تصویر را به « تهران » و « قم » بفرستم
نبود یک ملت را در اوج بودن خواهم کشید
نبود ملتم را در اوج هستی خواهم کشید
روشنائی که از دور می درخشد
دریائی که غرق در دریا شده
و ملتی را که هزار سال است خوابیده
خواهم کشید
هستی این ملت را ، نمی دانم اما کجا خواهم کشید
چه کنم ، سر بی زبان نمی توانم بکشم
بابا جان در سینه ام دل است ، سنگ نمی توانم بکشم
در چشمان ملتم اشک نمی توانم تحمل کنم
ترانه این ملت را در نوای تار خواهم کشید
ملتم را در بهار و هستی خواهم کشد

آچین آققیشقالاری - هوشنگ جعفری زنگانلی

آچین آققیشقالاری
?چین آققیشقالاری ، آچین آققیشقالاری
هاوالار تک اوره ییم دولغوندور
قورویان داغلارا یاغماق دیله ییر
سئل اولوب ظالیم ائوین ییخماغا
آخماق دیله ییر
ایلدیریم تک گئجه باغرین یارا
شاخماق دیله ییر
گونه باخماق دیله ییر
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
منه یوخ
قفس غمده قناری لره بیر رحم ائلهیین
بیر گولون سولماسینا سولمامیشام
قلبیمین دولماسینا دولمامیشام
قورخورام توسکو چالا گولخانانی
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
آچین آققیشقالاری
بیر گؤروم اؤلکه مه ماغا
بیرلشن ائل لر نئج اولوب
کوچه لرده یوموروق توسکورو
بایراق نئج اولوب
بیزیم ائل لر نئج اولوب
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
آچین آققیشقالاری
بو نه یئردی کی ایشیق لیق یولو یوخدور
بیلمیرم قبله م هایاندیر
ائویمین ساغ سولو یوخدور
بیرینی بغض توتوبدور دانیشانمیر
بیری بیر شیردی دوشوب دار قفس ایچره چالیشانمیر
آنا ایستکلی بالاینان بارشانمیر
ایکی تورپاق قاریشانمیر
قول بویونلا ساریشانمیر
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
بابا آچین آققیشقالاری
ائله بیل کی قولاغا وای سه سی گلدی
قاراباغدان اوغول ای وای سه سی گلدی
*
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
ائله بیل کی قولاغا وای سه سی گلدی
آنالار قالمیش اوغول سوز
اوغول ای وای سه سی گلدی
دییه سن های سه سی گلدی
یا گورون قانلی بئشیک اوخشوری لای لای سه سی گلدی
*
قاپی تاختا ، دالی سالقی ، باجا باغلی ، سه سیم آرقین
نه گئدیر سه س ، نه گلیر های
اولدو کال کلمه لر اوسته عملیم زای
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
آققیشقا : آتیشقا ، جاماکی ، دربچه ، پئنجره ، خیردا پئنجره
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
دلم همچون هوای ابری گرفته
دلم باریدن بر کوههای عطشان
همچون سیل خروشان
ویران کردن خانه ستمکاران
مانند رعد و برق ، شکافتن دل شب
نگریستن به خورشید تابان
را می خواهد
باز کنید پنجره ها را
*
به من نه ، بلکه
بر قناری های اسیر در قفس تنگ رحم کنید
با پژمرده شدن شاخه گای
پژمرده نشدم
با گرفته شدن دلم، دلگیر نشدم
می ترسم دود گلخانه را نابود کند
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
*
باز کنید پنجره ها را
تا ببینم در آن دیارم
بر سر ملت متحدم

بر مشتهای گره کرده چه امده
پرچم متحدم چه آمده
ایل و طایفه ام چه شده
باز کنید پنجره را
باز کنید پنجره را
*
باز کنید پنجره را
این چه جائیست
که راهی برای روشنائی ندارد؟
نمی دانم قبله ام کجاست
نمی دانم جهت خانه ام کجاست
گلوی این یکی را بغض گرفته
نمی تواند حرف بزند
آن یکی شیری است گرفتار قفس تنگ
جائی برای تکان خوردن ندارد
مادر نمی تواند با فرزند دلبندش آشتی کند
دو خاک نمی تواند به هم بپیوندد
نمی توانند همدیگر را در آغوش بکشند
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
*
بابام جان
باز کنید پنجره ها را
گوئی صدای « وای » به گوش می رسد
از جانب « قره باغ » صدای « وای پسرم » به گوش می رسد
*
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
گوئی صدای « وای » به گوش می رسد
ناله مادران داغ دیده
صدای « ای وای پسرم » به گوش می رسد
صدای های و هوی به گوش می رسد
گوئی گهواره خونین بایاتی می خواند
صدای لالائی به گوش می رسد
*
در بسته
کلونش کشیده
دریچه بسته
صدایم خسته
نه صدائی می رسد
نه فریادی به گوش می رسد
زحمتم
در هیاهوی کلمات گرفته و خفه ام به هدر رفت

*

در بالاترین

*

آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی - علی اکبر صابر طاهرزاده

اونداکی اولاد وطن خام ایدی
اؤز حق مشروعینی بیلمزدی ایل
چهره حریته گولمزدی ایل
گؤزلرینی بیر کره سیلمزدی ایل
غزته یه ژروناله اییلمزدی ایل
دائم ائشیتدیکلری اوهام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
اولکه ده بونجه یوخیدی عیب جو
نئیلردیکسه گؤزونوردو نکو
خلق ده دیداریمیزه آرزو
بیزده واریدی نه گؤزل آبرو
حرمتیمیز واجب اسلامیدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایامی دی
*
ملته چاتدیقجا غم عیاش ایدین
حاکمه یار ، آمره قارداش ایدین
قبله طاعتگه اوباش ایدین
هاردا آش اولسایدی اورا باش ایدین
هر گئجه هر گون بیزه بایرام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
گرچه ریا ایدی بوتون کاریمیز
کاریله برعکس ایدی کرداریمیز
لیک همان وار ایدی مقداریمیز
حجت ایدی هر کسه گفتاریمیز
خلقین ایشی بیزلره اکرامی ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
عیبیمیزی چولقالامیشدی عبا
هرنه گلیردی بولاشیردی قابا
کیم نه قانیردی نه دی زهد و ریا
ناخوشه خاک دریمیزدن شفا
صومعه میز کعبه احرار ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
بیزلریدیک خلقین ایناندیقلاری
پیر هدایت دییه قاندیقلاری
نور گؤروردولر قارانلیقلاری
بیزده ایدی جمله قازاندیقلاری
کیم بیزه پول وئرمه سه بدنام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
ایندی آداملار دیه سن جن دیلر
جن نه دی شیطان کیمی بی دین دیلر
لاپ بیزی اووسارلادیلار میندیلر
آی کئچن ایام اولاسان ایندی لر
اونداکی اولاد وطن خام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
زمانی که اولاد وطن هنوز خام بود
زمانی که ملت حق مشروع خود را نمی دانست
بر چهره ازادی لبخند نمی زد
چشمانش را یکبار نیز باز نمی کرد
برای خواندن روزنامه و مجله خم نمی شد
دائم اوهام و خیال می شنید
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
در ملک و ابادی این همه عیب جو نبود
هر چه که می دیدند یه نظرشان خوب بود
آرزوی ملت دیدار ما بود
چه ابروئی داشتیم ما
حرمت به ما از واجبات اسلام بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
هر چه بر غم ملت افزوده می شد خوش بودی
یار حاکم و برادر آمر بودی
قبله عالم اوباش بودی
هرجا اشی بود آنجا در صف اول بودی
هر شب و روز جشن و عید بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
اگرچه تمام کارمان ریا بود
اگرچه هر کارمان برعکس بود
با همه اینها مقام و منزلتی داشتیم
هر سخن ما حجت بود
کار مردم هدیه و اکرام به ما بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
عیب مان را عبا پوشانده بود
هر چه می آمد داخل بشقاب ریخته می شد
چه کسی می دانست زهد و ریا چیست
برای بیمار خاک درگاهمان شفا بود
صومعه ما کعبه اهل احرام بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
ماها بودیم باور و ایمان مردم
ما را پیر راهنما می دانستند
تیرگی ها را نور می دیدند
درآمدشان در جیب ما بود
هرکه به ما پول نمی داد رسوا بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
اکنون مردم گوئی که جن هستند
جن چیست ، یک چیزی مثل شیطان هستند
دیگر به ما افسار زدند و سوارما شدند
آی ! که گذشته ها بود
آن زمانی که اولاد وطن خام بود
آخ که چه دورانی برای لذت بردن بود

گئتمه ترسا بالاسی - استاد شهریار

اذن وئر توی گئجه سی من ده سنه دایه گلیم
ال قاتاندا سنه مشاطه تماشایه گلیم
سن بو متهاب گئجه سی سئیره چیخان بیر سرو اول
اذن وئر من ده دالونجه سورونوب سایه گلیم
منه ده باخدین او شهلا گؤزوله ، من قارا گون
جراتیم اولمادی بیر کلمه تمنایه گلیم
من جهنم ده ده باش یاسدیغا قویسام سنیله
هئچ آییلمام کی دوروب جنت ماوایه گلیم
ننه قارنیندادا سنله اکیز اولسایدیم اگر
ایسته مزدیم دوغولوب بیرده بو دونیایه گلیم
سن یاتیب جنتی رویاده گؤرنده گئجه لر
من ده جنت ده قوش اوللام ، کی او رویایه گلیم
قیتلیغ ایللر یاغیشی تک قورویوب گؤز یاشیمیز
کوی عشقینده گرک بیرده مطلایه گلیم
سن ده صحرایه ماراللار کیمی چیخ ، تولی کی
من ده بیر صیده چیخانلار کیمی ، صحرایه گلیم
آللاهوندان سن اگر قورخمویوب ، اولسان ترسا
قورخورام منده دؤنوب مذهب عیسی یه گلیم
شیخ صنعان کیمی دونقوز اوتاریب ایللرجه
سنی بیر گؤرمک اوچون معبد ترسایه گلیم
یوخ صنم ! آنلامادیم ، آنلامادیم ! حاشا من
بوراخیب مذهبیمی ، سنله کلیسایه گلیم
گل چیخاق طور تجلایه ، سن اول جلوه طور
من ده موسی کیمی ، او طور تجلایه گلیم
شیردیر « شهریار » ین شعری الینده شمشیر
کیم دئیه ر من بئله بیر شیرله دعوایه گلیم ؟

*

ترجمه این شعر در اینجا بود کپی کردم.

رخصتم بده شب عروسی همراهت باشم

وقت آرایش کردنت به تماشایت بیایم

تو در این مهتاب شب، سروی باش که به گلگشت آمده

اجازه ام بده سینه خیز چون سایه ات پشت سرت بیایم

به چشمان شهلایت نگاهم کردی ، اما من سیه بخت

جرات نکردم با کلمه ای لااقل تمنایت کنم

در جهنم حتا اگر سر به بالین تو بگذارم

محال است که برای رفتن به بهشت هم بیدار شوم

اگر جفت دوقلوی تو در زهدان مادر بودم

هرگز نمیخواستم زاده شوم و به این دنیا بیایم

کاش وقتی شب ها خواب بهشت را می بین

یمن هم پرنده ای بشوم در بهشت و به خواب تو بیایم

چون باران سال های قحطی خشکیده اشک چشمانمان

برای نماز باران باید به مصلی کوی عشق بیایم

چه می شود اگر تو هم مثل آهوان به صحرا درآیی

من هم چون شکارچیان به صحرا بیایم

اگر از خدایت نترسی و مسیحی بشوی

می ترسم من هم دین برگردانم و مسیحی بشوم

مثل شیخ صنعان سالیان سال خوک به چرا ببرم

به بهانه دیدن تو به کلیسا بیایم

اما نه صنما! حرف بی جا زدم، حاشا که من

مسجدم را رها کنم و با تو به کلیسا بیایم

بیا تا به طور تجلا برویم و تو جلوه ی طور شو

من موسی وار به آن کوه طور تجلا بیایم

مثل شعر شهریار شیری است شمشیر به دست

چه کسی را زهره ی رویارویی با چنین شیری هست

چیچکلرین قیزیل قانی - نغمه ای برای ندا

چیچک لرین قیزیل قانی یوماقدادیر قارانلیغین قباحتین
هارایلارین حقلی سسی کسمه ده دیر شوم نفسین ولایتین
قودوز قودورقان جانی لر قانین توکور چلنگ چلنگ لاله لرین
گؤزو باغلی قوللوقچوولار آرتیرمادا استبدادین رذالتین
دینی اینانج اولسایدی دا زاهید لرین چال چاپینین اویونجاغی
چیرکین اوزو چیخدی اؤزه ایرتیجانین فاسد فوسیل حیکومتین
اسمه ده دیر ایلیق یئللر حسرت اولان آزادلیغین عطری گلیر
آچمادادادیر سئوگیلی یار نقابینی آی اوزوندن حورییتین
دالغالانان یاشیل لیغین قورخوسوندان دیشی دوشموش قاریمیش قیش
سون گوجیله یاساقلاییر عبث یئره قیزیل گولون طراوتین
آنلی آچیق باشی اوجا الی یالین کور قورشونلار قارشیسیندا
قورتولوشون وورغونلاری گؤسترمه ده شوجاعتین نهایتین
حق اؤزو امداد ائله سین حقلی اولان حق سؤیله ین عاشیقلره
قارانلیغین باتیشیندا گؤرسون ائللر ایشیق اوزون سعادتین
اسماعیل جمیلی 1-4-88

..

ترجمه به وسیله دوست عزیزی به نام آزاد در نظرات اینجا

خون سرخ جوانه ها قباحت تاریکی را میشوید/ صدای حق فریادها نفس شوم ولایت را میبرد / جانیان هارو وحشی خون لاله ها را قدح قدح میریزند / غلامهای چشم بسته رذالت استبداد را میافزاید / اگرچه دین زاهدان چپاولگررا باور کرده بودیم / چهره زشت حکومت فاسد ارتجاع برملا شد / وزش نسیم بوی عطر ازادی که در حسرتش بودیم را میاورد/ معشوق زیبا نقاب از روی آزادی ماه رو میگشاید / دندان زمستان پیر از هراس موج مواج سبز میافتد / طراوت گل سرخ را به عبث با آخرین قوایش ممنوع میکنند / با پیشانی گشاده و دست خالی و سر بلند مقابل سپاه کور چشم ایستاده ایم / عقابان رهایی نهایت شجاعت را نشان میدهند / حق به عاشقان حق دار و حق گو مدد برساند / تا در غروب تاریکی مردم روی نورانی سعادت را ببینند

او شوخ غمزه لرین خنجر کیپریکین - ملاپناه واقف

او شوخ غمزه لرین خنجر کیپریکین
گؤنده اولور یوز مین جان قاباغیندا
خومار – خومار باخان آلا گرزلرین
گرک دیر وئرسن جان قاباغیندا
قاشین قاباغیندا سیغاللی بیرچک
سایه سالمیش اوزه شویله مبارک
آمما ایکی دسته تر بنؤوشه تک
قویموش آل یاناغین یان قاباغیندا
زولفوندن قوخوشور گولو ریحانلار
قربان هر مویونا یوز مین جاوانلار
پئشوازینا گلیر حوری قیلمانلار
ملایک دورموشلار سان قاباغیندا
واقف قربان زنخدانین چاهینا
شیرین گولوشونه خوش نگاهینا
قول اولاسان بئله خوبلار شاهینا
دوراسان هر آخشام دان قاباغیندا
...
آن ناز و غمزه و مژه پیکانت
هر روز صد هزار جان برایش می میرند
در مقابل چشمان شهلای خمارت
باید جان نثار کرد
کنار ابروی ، گیسوی صاف و آراسته
بر صورتت سایه انداخته
اما مانند دو بنفشه تر و تازه
کنار گونه سفیدن ریخته
زلفانت عطر گل و ریحان می دهد
فدای هر تار مویت صد هزار ملک
حوری و قلمانها به پیشوازت می آیند
ملائک در مقابلت به صف ایستاده اند
واقف به قربان چاه زنخدان
قربان خنده های شیرین و نگاه خوش ات
غلام این چنین شاه خوبانی شوی
هر شام و سحر در خدمتش باشی

عبادت - بختیار وهابزداه

آرتیق دؤنوب دؤوران دئییشیب زامان
گلمه ک ایسته ییرم حاققا سجده یه
ایمداد ایسته مک چون ایندی تانری دان
هر گئجه اللریم اوزانیر گؤیه
*
الهی قلبیمی آچیرام سنه
چین ائیله سن منیم رویالاریمی
دیز چؤکوب اؤنونده گلدیم سجده یه
قبول ائت سن منیم دعالاریم
*
عبادت آللاها پنهانی صحبت
عبادت اؤز آرزوم اؤز نیتیم دیر
آمما باجارمادیم یاش اؤتوب فقط
منیم دعالاریم عبادتیم دیر
*
آللاها دعاما ناماز یئرینه
باشقا جور عبادت باشقا یول دئدیم
قول بویون باغلی دیر بیری بیرینه
بوینون اؤز یوکودور سینمیش قول دئدیم
*
چوخدور گناهلاری عمور یولونون
نئینه رم بو سؤزو منه ائل دئسه
من نیه گره یم سینمیش قولومون
یوکونو ، جورونو بویونوم چکسین؟
*
یامان اوسته له دی گناه توبه نی
روح دا نفسیمیزده یوخ اولموش بیزیم
الهی اوقدیر اونوتدوق سنی
بصیرت گؤزوموز توتولموش بیزیم
*
دوردو اوزوموزه گناهلاریمیز
بنده لیک ائتمه دی تانریا بنده
سنی یاخشی گونده اونوتدوخ یالنیز
دوشدون یادیمیزا دارا دوشنده
*
دنیانین غریبه اویونلاری وار
دونن آلدانانلار آلدادیر بو گون
دونن سنی دانیب رتبه آلانبلار
سنی تبلیغ ائدن مولا دیر بوگون
*
یاربیم سن اؤزون کمک اول بیزه
ایشیق ساچ قارانلیق اوره ییمزه
بیر بو وار دنیادا یاشارکن یوخوق
سن یوخویکن وارسان ، بیز وار کن یوخوق
*
ان عادی ان کیچیک حاققیمیزلا سن
بیزی امتحانا چکمه آماندیر
*
گل بو امتحاندان سن قورتار بیزی
یاربیم عاغیل وئر کمال وئر بیزه
چوخدان اونودموشوق دشمنیمیزی
دشمن کسیلمیشیک بیر بیریمیزه
*
یول بیر اولمالیدیر ، عقیده بیرسه
نئچه طریقییه بؤلونموشوک بیز
عائله تیره لیک دیدیشمه دیرسه
ملته تیره لیک فلاکتیمیز
*
وطن بیر ، ملت بیر ، یوللار جور به جور
عقیده آغ یالان ، مقصد کور سودور
کهنه بایاتی یا کهنه سس کویه
تزه آد وئردیلر عنوان وئردیلر
گؤزه کول اوفوروب اوجا کورسویه
عقیده پالتاری گئییندیردیلر
*
تاریخ صحنه سیندن قورخورام سیله
بیری بیریمیزه بو نفرت بیزی
عفو ائت سوچوموز ، بیزه رحم ائله
بو درین اوچورومدان خیلاص ائت بیزی
*
نه حیله تانیدی نه تله ملت
سنین آنان اؤلسون آ بئله ملت
*
بیزی ائندیردیلر گؤیلردن یئره
قایتار تاریخیمین قیزیل چاغینی
الهی حکمونله قالدیر گؤیلره
اسلام بایراغینی تورک بایراغینی
*
عبادت
دیگر دوران برگشته و زمان عوض شده
به سوی حق و سجده آمدن ، می خواهم
اکنون برای کمک خواستن از خدا
هر شب دستهایم به سوی آسمان بلند می شود
*
خدایا درد دلم را پیش تو باز می کنم
رویاهایم را به حقیقی بپیوند
در مقابلت زانو زده و به سجده آمدم
دعاهایم را قبول کن
*
عبادت و راز و نیاز پنهانی با خدا
عبادت آرزو و نیت خودم است
اما نتوانستم سنم گذشت
دعاهای من عبادات منند
*
به جای دعا و نماز به درگاه خدا
عبادتی دیگر و راهی دیگر گفتم
دست و گردن به هم بسته اند
دست شکسته وبال گردن است ، گفتم
*
راه عمر گناهان زیادی دارد
لگر این سخن را ملت بگوید چه باید بکنم؟
من به چه دردی می خورم اگر
گردنم وبال دست شکسته ام بشود؟
*
چه بد گناه از توبه پیشی گرفت
روح و نفسمان ، نیست شده دیگر
خدایا آنقدر فراموشت کردیم که
چشم بصیرتمان نیز بسته شد
*
گناهان ما رو در روی ما ایستاد
بنده خدا در مقابل خدایش بندگی نکرد
در روزهای خوشی فراموشت کردیم
هنگام گرفتاری یادت کردیم
*
دنیا عجب بازی هائی دارد
آنان که دیروز فریب خوردند ، امروز فریب می دهند
آنان که دیروز انکارت کردند و رتبه گرفتند
امروز مولاهای تبلیغ کننده ات هستند
*
خدای تو خودت کمکمان کن
بر دلهای تاریک ما روشنائی بده
ما در این دنیای هستی ، در حالی که زندگی می کنیم نیستیم
تو در حالی نبودن ، هستی
*
با این حق حقیر و کوچکمان
ما را امتحان نکند یارب
*
بیا و ما را از این امتحان سخت نجات بده
یارب عقل و کمال به ما عطا کن
خیلی وقت است که دشمنانمان را فراموش کرده ایم
دشمن همدیگر شده ایم اکنون
*
راه و عقیده باید یکی می شد اما
بین چند راه و عقیده تقسیم شده ایم ما
بین خانواده تیره گی و زدو خورد
بین ملت تیره گی و فلاکت پیشه ساخته ایم
*
وطن یکی ، ملت یکی ، راهها گوناگون
عقیده دروغ آشکار ، مقصد کوره راه
به بایاتی و های و هوی کهنه
اسم و عنوانی تازه دادند
بر چشم خاکستر فوت کرده و بر اجاق
لباس عقیده پوشاندند
*
می ترسم ما را از صحنه تاریخ پاک کند
این نفرتی که به همدیگر داریم
گناهمان را ببخش به ما رحم کن
از این گودال عمیق نجاتمان بده
*
ملت نه حیله و نه دام را از هم تشخیص داد
آی چنین ملت ، مادرت بمیرد
*
ما را از بلندی به پستی کشاندند
دوران طلائی تاریخمان را به ما بازگردان
خدایا با حکمت باز به آسمانها برسان
پرچم اسلام و پرچم ترکی ما را

دونیا - مدینه گلگون

هر کس بو دونیایا بیر قیمت وئردی
گاه آلقیش ائشیتدی ، گاه قارقیش دونیا
منه بوللو – بوللو حسرت گؤنده ردی
قویدو یولوم اوسته قارا داش دونیا

*
حسرت بیر آن منی ترک ائله مه دی
ساز مئهی ساچیما زر اله مه دی
سینه مه اللریم سو چیله مه دی
بئله گؤرمه یه یدی منی کاش دونیا
*
چوخو طالعیمه بیگانه قالدی
بو اوشوین کؤنلوم ویرانه قالدی
سورما ویرانه ده داها نه قالدی
بعضن دولو اولوب بعضن بوش دونیا
*
دنیا
هر کسی قیمیتی به این دنیا داد
این دنیا گاهی مرحبا و گاهی نفرین شنید
به من حسرتی بسیار داد
سر راهم سنگ سیاه انداخت ، این دنیا
*
حسرت یک لحظه رهایم نکرد
نسیم بهاری بر موهایم زرافشانی نکرد
دستم آب خنکی بر دلم نپاشید
کاش دنیا مرا این چنین نمی دید
*
خیلی ها با اقبالم بیگانه ماندند
دل سردم ویرانه ماند
نپرس که در این ویرانه دل چه ماند؟
گاهی پر و گاهی خالی شد ، دنیا

ساری بولبول - مدینه گلگون

ساری بولبول ، ساری سیمده اؤتورسن
بو فریادا گوللر دؤزمز قورخورام
اومیدینی اینامینی ایستیرسن
جوشوب داشان سئللر دؤزمز قورخورام
*
ساری بولبول ، ساری سیمده اؤتمه سن
عؤمرون بویو یئتر فغان ائتمه سن
سئل ده گلسه ، غربت ائله گئتمه سن
گئتسن ، باغلار ، چؤللر دؤزمز قورخورام
*
بئله ائتسن داغ باشیندا چن قالار
قیزیل گولون سینه سینی اود قالار
اود ایچینده حشم اولار بوتالار
بو آتشه ائللر دؤزمز قورخورام
*
ناکام قالسین بیر حسرتی یوز ائدن
آیریل ، آیریل بو طالع دن یازی دان
حسرت اوسته حسرت دوشر تزه دن
آیلار دؤزمز ایللر دؤزمز قورخورام
*
سن بیر گولون عشقیله دیل آچمیسان
تانریم دئییب قیزیل گولو سئچمیسن
پروازلانیب اؤز باغچانا اوچماسان
قانادیندا تئللر دؤزمز قورخورام
*
قناری
قناری که نغمه خوانی می کنی
می ترسم گلها تاب ناله های جانسوزت را نداشته باشند
آنچنان دلتنگ امید و باور از دست رفته ات هستی که
می ترسم سیل های خروشان تاب دلتنگی ات را نیاورند
*
قناری ، این چنین نغمه های جانسوز سر نده
کافی است این همه فغان سر نده
سیل هم بیاید به غربتسان کوچ نکن
می ترسم دشت و دمن تاب دوری ات را نیاورد
*
اگر چنین کنی ، کوهها مه آلود می شود
دل گل سرخ می سوزد و شعله می کشد
بوته ها داخل آتش خاکستر می شوند
می ترسم ایل و تبار تاب این آتش ررا نیاورند
*
الهی ناکام بماند آنکه بر حسرت آدمی می افزاید
از این طالع خودت را دور کن
می ترسم حسرتی دیگر بر این حسرت اضافه شود
می ترسم ماها و سالها تاب نیاورند
*
تو با عشق گلی زبان به نغمه باز کرده ای
به خواست خدا ، گل سرخ را انتخاب کردی
پرواز کرده و به باغ خود پریدی
می ترسم تار تاب پرهایت را نیاورد