Freitag, Februar 25, 2011

نئیچون گلمز - ناتوان

قويوبدور اينتظاريندا ، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
هميشه آه و زاريندا، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
او زولف نرگس مسته ، كؤنول چوخداندی پابسته
مني هیجران ائديب خسته ، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
سر كويون گه زر كؤنلوم ، گول رويون سئور كؤنلوم
وصالين چوخ ديلر كؤنلوم، نئيچون گلمز، نئيچون گلمز
آلوبدور جانيمي هيجران، اولوبدورگؤزلريم گريان
او مهوش نازنين جانان ، نئيچون گلمز نئيچون گلمز
منه هيجران مشقتدير ، فراقين درد محنتدير
نيگاريم خيلي مودت دير ، نيچون گلمز، نيچون گلمز
عزيزيم گؤزياشيم قاندير ، ايشيم فرياد افغاندير
او ياريم هاردا مئهماندير ، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
اليمده ايختياريم يوخ ، گئديب صبروقراريم يوخ
يانيمدا گول عذاريم يوخ ، نئيچون گلمز نئيچون گلمز
صبا او مه لقا ديلبر ، آلوبدير جانيمي یكسر
كؤنول آنجاق اونو ايستر ، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
قالوبدير ناتوان نالان، گئجه گوندوز اولار گريان
اونون يوخ دردينه درمان ، نئيچون گلمز ، نئيچون گلمز
*
چرا نمی آید
چشمانم را در انتظار گذاشته ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
همشه در آه و زارم، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
این دل خیلی وقت است که پایبند آن زلف نرگس است
دوری اش بیمارم کرده ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
دل سر کویش می گردد ، گل رویش را می خواهد
در آرزوی وصالشم ، چرا نیم آید ، چرا نمی آید
جانم را دوری اش گرفته ، چشمانم گریان گشته
آن نازنین مهوش ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
هجران برایم سخت استدوری ایت درد و محنت است
نگارم مدتهاست ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
عزیزم اشک چشمم خون است ، کارم فریاد و فغان است
خدایا یارم کجا مهمان است ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
اختیاری ندارم ، صبر و قرار از کف دادم
گلعذارم کنارم نیست ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
صبا آن دلبر مه لقایم ، جانم را گرفته و می برد
دلم فقط او را می خواهد ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
« ناتوان » نالان شده ، شب و روزگریان شده
دردش درمانی ندارد ، چرا نمی آید ، چرا نمی آید
*

گلدی ، گئتدی - آقا بیگیم آغا

یاریم بیزه هر واخ
گئجه گلدی ، گئجه گئتدی
هئچ بیلمه دیم عؤمروم
نئجه گلدی ، نئجه گئتدی
*
آمد ، رفت
یارم هر زمان خانه ما آمد
شب آمد و شب رفت
هیچ نفهمیدم این عمرم
چگونه آمد ، چگونه رفت
*

Dienstag, Februar 15, 2011

یاردیم ائیله یارادانیم - ده ده کاتب

عدالت لر سس اولاندا
یاردیم ائیله یارادانیم
چوبان قوردا دوست اولاندا
یاردیم ائیله یارادانیم
*
نانجیب لر توخ اولاندا
قاریشدیران چوخ اولانده
باریشدیران یوخ اولاندا
یاردیم ائیله یارادانیم
*
قونشو قونشویا باخاندا
جانین آتشه یاخاندا
آلچاق اوجایا چیخاندا
یاردیم ائیله یارادانیم
*
ده ده کاتب نار آلاندا
ایش بیلن بئکار قالاندا
حق دانیشان خوار اولاندا
یاردیم ائیله یارادانیم
*
کمک کن پروردگارم
زمانی که عدالت سست می شود
کمک کن پروردگارم
زمانی که گرگ و چواپان رفیق گردند
کمک کن پرورگارم
*
وقتی که نانجیب ها سیر می شوند
دو بهم زن ها زیاد می شوند
آشتی دهندگان ناپدید می شوند
کمک کن پروردگارم
*
زمانی که همسایه همسایه را می پاید
جانش را به آتش می نشاند
کوچک مرد بر مسند بزرگان می نشیند
کمک کن پروردگارم
*
زمانی که ده ده کاتب آتش می گیرد
کاردان بیکار می ماند
حق گو خوار می شود
کمک کن پروردگارم
*
*

Mittwoch, Februar 09, 2011

خواب هایم - سما شورائی

یوخولاریمی سئویرم نئیه کی :
یوخودا قوجاقلار دوغرودولار و اؤپوجوکلر گؤوه نجدن دولو.
یوخولاریمدا دوغرونون دالیسیجا دولانمیرام. کوچه لر همان کوچه دیلر و دالیسیجا دولانان سئوگیلی همان.
یوخودا دیلکلریمده اولانلار نه بیر یئره گئدیرلر نه ده گئتمه یی باشاریرلار.
یوخودا ، اوشاقلیغیم ، دار دودوک کوچه لرده ، اویناقلایان گؤزلرینن دوغولور.
اون دؤرد یاشلیق جانلانیب مدرسه یولداشلارینان بیرلیکده ، عاشیق اولورلار.
یوخولاریم ، اوتوز یاش مندن قوجادیلارو هله ده بیلمیرلر بؤیومک چوخ دا یاخجی دئییل. اونلار دئورانین دولانماسین بیلمیرلر و بؤیوکلوغون یالقیزلیغین تانیمیرلار.
یوخولاریمدا جام – جاما یاشایان قونشونون اوغلو ، هله ده منی سئویر، ادالیمجا دوشوب ، منی دالی دان دم اسب باغلادیغیم هؤروکلریمله ، مدرسه قاباغیناجاق یولاسالیر.
کوچه باشینداکی باققال هله ده بخته ور دیر. آلتی دانا نارین بالالارینان بئله ، بویلو اولان آروادی هله ده ائله چیرکین دی.
یوخولاریمدا ، آنام قدیمکی کیمی گئنج دی ، توپول دو ، گؤزل دی ، آغجادی. هله ده پالتار یوور ، شه ریتدن آسلیر.بؤیوک آنام دا هله یاشییر. وای نه دوزلو آرواددیر! هله ده بیزه قازماقلی ماکارونی پیشیریر.
کئچن گئجه یوخو گؤردوم. بیر قیسسابوی ، چیرکین ، غریبه بیر کیشینی سئوریدیم. کوچه میزده کیمسه دن قورخمادان ، قول – قولا گئدیردیک. اللری ایستی ایدی . دوغرویدو. تانییب و اینانیردیم کی او منیم یاریم دیر. کیمسه دن قورخمادان ، تیتره مه دن ، و اونون گئتمه سیندن قورخمادان
یوخولاریمی چوخ سئویرم ، اویانماقدان قورخورام. قورخورام اویانام و گؤرم کی هله ده یالقیزلیغیم منیم یانیمدادیر. و هله ده غریب لیغیم کی ایللر اؤتن دن سورادا ، آلیشمامیشام.
یوخ!!
... آل ... یش .. ما ... می... شام

*
خواب هایم را دوست دارم. در خواب آغوشها واقعی اند و بوسه ها لبالب از اعتماد داشتن .
من در خواب هایم هیچگاه دنبال حقیقت نمیگردم . کوچه ها همان کوچه اند و آن کسی که در بیداری به دنبالش میگردی همان . در خواب آدمهای آرزوهایم نه جای دوری میروند و نه رفتن را بلدند ..
در خواب ، کودکی م هر روز صبح زود ، با چشمانی بازیگوش ، ته کوچه ای تنگ و باریک متولد میشود .
۱۴ سالگی جان میگیرد و همکلاسی ها در راه مدرسه باز عاشق میشوند .خواب های من ۳۰ سال جوان تر از منند و هنوز نمیدانند که بزرگ شدن ، زیاد هم خوب نیست . زمان را نمیفهمند و معنی تنهایی بزرگتر ها را نمیشناسند .
در خواب های من ، پسر همسایه رو به روی ما ، هنوز عاشق من است و مرا با موی های دمب اسبی کرده ام هر روز تا دم مدرسه بدرقه میکند .
بقال سر کوچه ما هنوز همانقدر خوشبخت است با ۶ بچه قد و نیم قد و زنی که هر سال حامله میشود و اصلا زیبا نیست .
مادر در خواب هایم ، چون قدیم جوان ، چاق, سفید و سر حال است و ورخت میشوید و بر طناب حیاط پهن میکند. مادر بزرگم هم هست و هنوز به همان خوش مزگی آن زمان ها ، برایمان ماکارونی با ته دیگ سیب زمینی میپزد
دیشب خواب دیدم ، مردی کوچک اندام و زشت و غریبه را دوست دارم . در خواب بازو در بازویش انداخته و بی دلهره از اینکه راست بود یا دروغ، در کوچه ای راه میرفتیم
تنش گرم و واقعی بود . میشناختمش و من باور میکردم که مرد من است ، بی هیچ دغدغه ای از نداشتن و ترس از رفتنش ..
من خواب هایم را دوست دارم و میترسم بیدار شوم و ببینم هنوز تنهایی هایم اینجایند و غربتی که بعد از این همه سال ، هیچوقت عادت نمیشود ..
*
*

یاشاماق کابوسا دؤنر - فریبا مرتضایی

گون گلر کی اومود بیته ر
یاشاماق کابوسا دؤنه ر
نئون یانار ، اولدوز سؤنه ر
آی دولانیب گئچر گئده ر
قیش غم اوسته غم لر قالار
یاغیش دئییل ، هئپ قار یاغار
فصیل لردن اوچو قالار
یاز فصیلی اؤتوپ گئده ر
گولدورمز کیمسه نین اوزون
ناغیللاردا اولان حوزون
کئچی نین ده شنگولوسون
نامرد قورد چالیب گئده ر
*
زندگی کابوس می شود
روزی می رسد که امید تمام می شود
زندگی سراپا کابوس می شود
نئون روشن و ستاره خاموش می شود
ماه نیز بی صدا می رود و محو می شود
زمستان ، غم روی غم انبار می کند
باران که نه ، برف می بارد
از فصل ها ، سه فصل می ماند
بهار می رود و محو می شود
خنده بر لب نمی آورد
غمی که بر قصه ها سایه افکنده
شنگول خاله بزی را
گرگ نامرد می دزدد
*
*

Donnerstag, Februar 03, 2011

بایاتی لار

قوی گئدیم یوردا منی تاپشیرما قوردا منی گؤزو یولدا قالان وار اؤلدورمه بوردا منی * عزیزیم باغدا یانار شاماما تاغدا یانار دردیمی داغا دئسه م آلیشیب داغ دا یانار * هر ایپدن یوماق اولماز یوماغی یوماق اولماز ظلمو ظالیمدن گؤروب گؤزلری یومماق اولماز * یگذار به دیارم بروم مرا به دست گرگ نسپار یکی چشم به راهم است اینجا مرا نکش * عزیزم در باغ می سوزد خرمالو روی شاخه می سوزد اگر دردم را به کوه بگویم شعله می کشد کوه هم می سوزد * از هر طنابی کلاف بدست نمی آید شستن طناب امکان ندارد هنگام دیدن ظلم ظالم چشمها را نمی توان بست
*

Samstag, Januar 08, 2011

اوغول اؤلمو - ده ده کاتب

مدد سندن ای جان وئریب جان آلان
صبر ائیله ین مصیبته دایانار
هر آتشه بیر سو سه پسن او سؤنر
قارداش اودو سؤنمز یانار ها یانار
*
اوغول اوره کدن دی یاخار اوره یی
قبول اولسون اوغو.لسوزون دیله یی
قارداشی اؤله نین یاناردیره یی
دیره کسیز خانه سی یانار ها یانار
*
اوغلو اؤلن آنا سیلمز گؤز یاشین
باجیسی قارادان آییرماز باشین
بیر ایگیت کی الدن وئرسین قارداشین
بئلی سینار ناله چه کر ها یانار
*
کاتیب سئوه ر اولوسونو ائلینی
تک لیک لال ائیلیب دئیه ن دیلینی
اوغول دردی بوکر آتا بئلینی
قارداش اودو شعله چکر ها یانار
*
مرگ پسر
کمک از تو ای جان دهنده و گیرند
کسی که صبور باشد تحمل مصیب می کند
بر هر آتشی که آب بپاشی خاموش می شود
داغ برادر خاموش نمی شود
*
پسر از دل برآمده دل را می سوزاند
الهی دعای بی پسرها قبول شود
پشت و پناه برادرمرده می سوزد
خانه بی پشت و پناهش می سوزد و می سوزد
*
پدر پسر مرده اشک چشمانش تمام نمی پود
تنهائی زبان متکلمش را لال کرده
سوگ پسر کمر پدر را خم می کند
داغ برادر شعله می کشد و می سوزد
*
ده ده کاتیبین شعرلرینین وبلاکی
*

Dienstag, Dezember 28, 2010

قوجالیق - رقیه علیقلیان

دوراندا آیاغا نئچه سس گلیر
قیچلاریم دا دئییر من قوجالمیشام
تئللریم آغاریب اوستون اؤرتورم
قاشلاریم دا دئییر من قوجالمیشام
*
آل دونو اینیمه گئیمک یاراشماز
قاشیمین دویونون هر گولوش آشماز
یورولموش قیچلاریم یوققوشدان اشماز
دوروشومدا دئییر من قوجالمیشام
*
الیمده دو.زوم یوخ قولوم تیتره ییر
یاخینلار گؤزومه اوزاق تک گلیر
بیر آسقیرماق منیم جانیمی سیلکه لیر
باخیشلاریم دا دئییر من قوجالمیشام
*
گؤزله ریم باخاندا ، باشیم ترپه نیر
ایچیمدن هر نفس چوخ چتین گلیر
گؤزومده کی گؤزلوک ، گورو گؤسته ریر
باخیشلاریمدا دییر من قوجالمیشام
*
جانیم آغریسیندان یوخوم آپارمیر
دونن یئدیکلریم یادیمدا قالمیر
اللریم اود توتور آیاغیم یانیر
یاتیشلاریم دا دئییر من قوجالمیشام
*
داغلاردا قوجالار قیش گلن زامان
قاردان باشی اوسته کوش گلن زامان
حسرتله قوجالیق توس گلن زامان
گولوشلریم ده دئییر ، من قوجالمیشام
*
*
پیری
از جا که بلند می شوم صداهائی می شنوم
پاهایم می گویند ، پیر شده ام
موهایم سفید شده ، می پوشانمش
ابروهایم می گویند پیر شده ام
*
پیراهن قرمز دیگر برازنده ام نیست
هر خنده ای چین ابروهایم را باز نمی کند
پاهای خسته ام از راه ناهموار نمی گذرد
ایستادن هایم هم می گوید ، پیر شده ام
*
دستهایم توان ندارند بازوهایم می لرزند
نزدیک ها به چشمم دور دیده می شوند
یک عسطه جانم را می لرزاند
راه رفتنم هم می گوید ، پیر شده ام
*
وقتی چشمانم نگاه می کنند سرم تکان می خورد
نفسم سخت بیرون می آید
عینک بر چشمم گور را نشان می دهد
نگاه هایم هم می گویند ، پیر شده ام
*
از درد تن و بدنم خواب از سرم می پرد
آنچه که دیروز خورده ام از یادم می رود
دستانم آتش می گیرد و پاهایم می سوزد
خوابهایم هم می گویند ، پیر شده ام
*
کوهها هم هنگام زمستان پیر می شوند
هنگامی که برف بر سرش می بارد
هنگامی که پیری همراه با حسرت سر می رسد
خنده هایم هم می گویند پیر شده ام
*

Freitag, Dezember 10, 2010

گیدییوروم - عاشق محزونی شریف

Gidiyorom - Mahzuni Sharif
Kader böyle imiş böyle yazılmış
Gidiyorum kara gözlüm ağlama
Mezarımız gurbet ele kazılmış
Gidiyorum dudu dilim ağlama
Gidiyorum dudu dilim ağlama
oy oyAğlama oy oy, ağlama oy oy, ağlama oy oy
*
Ceylan bakışını üzme boşuna
Kurbanlar olayım gözün yaşına
Keder yakışmıyor hilal kaşına
Gidiyorum kara gözlüm ağlama
Gidiyorum dudu dilim ağlama
oy oyAğlama oy oy, ağlama oy oy, ağlama oy oy
*
Emanet eyledim emli kuzumu
Arkalarda koyma benim gözümü
Getir ver çalayım kırık sazımı
Gidiyorum kara gözlüm ağlama
Gidiyorum dudu dilim ağlama
oy oyAğlama oy oy, ağlama oy oy, ağlama oy oy
*
Mahzuni Şerif 'im yollar göründü
Garip başım dertten derde büründü
Fadime'm duvağın yerde süründü
Gidiyorum kara gözlüm ağlama
*
تقدیر چنین بود چنین نوشته
می روم ، چشم سیاهم گریه نکن
مزارمان بر دیار غربت کنده شده
می روم طوطی زبانم گریه نکن
*
بیهوده چشمان آهویت را غمگین نکن
قربان اشک چشمانت شوم
غم برازنده ابروان هلالت نیست
می روم چشم سیاهم گریه نکن
می روم طوطی زبانم گریه نکن
*
ایمیلم را پیشت امانت می گذارم
چشمم را پشت سرم نگذار
ساز شکسته ام بیار که بزنم
می روم چشم سیاهم گریه نکن
می روم طوطی زبانم گریه نکن
*
محزونی شریفم راه بر من دیده شد
سر غریبم از دردی به دردی دیگر گرفتار شد
چارقد فاطمه ام روی زمین کشیده شد
من می روم سیاه چششم گریه نکن
من می روم طوطی زبانم گریه نکن
*
شاعر : عاشق محزونی شریف
*
کادر : قدر ، تقدیر
بویله : بئله ، اینچنین
گیدییوروم : گئدیرم ، می روم
غربت ائل : دیار غربت
دودو : طوطی
آرکالاردا : دالی دا ، پشت سر( منظور در انتظار و نگران )
چالاییم : چالیم ، بزنم
*

Mittwoch, Dezember 08, 2010

بایاتی لار - ده ده کاتب

گؤیرچین گؤیده گزر
هامی بیر یولدا گزر
عزرائیل اجل جامین
دولدوروب الده گزر
*
عزیزیم یار گولنده
بوداقدا یار گولنده
دونیالار منیم اولار
اوزومه یار گولنده
*
عزیزیم آجی دیللر
آجیسین آجی دیللر
دوسلاری دشمن ائیلر
آجیشسین آجی دیللر
*
عزیزیم دارا دوشدو
پروانه نارا دوشدو
هاردا بیر غنچه واردیر
قسمتی خارا دوشدو
*
کبوتر در آسمان پرواز می کند
همه از یک مسیر می گذرند
عزرائیل جام اجل را
پر کرده در دستش می گذرد
*
عزیزیم وقتی یار می خندد
در این کوه یار می خندد
دنیا مال من می شود
وقتی یار بر من لبنخند می زند
*
عزیزیم زبان تلخ
یسوزد زبان تلخ
دوستان را دشمن می کند
الهی بسوزد زبان تلخ
*
عزیزم به تنگنا افتاد
پروانه بر آتش افتاد
هر جا غنچه ای شکفته
قسمتش به خار افتاد
*
حاج عبدالرحمن طیار معروف به ده ده کاتب
*

بیر بایاتی - ده ده کاتب

عزیزیم بیر آللاهی
چاغیررام بیر آللاهی
ظالیمین چوخ شئیی وار
مظلومون بیر آللاهی
*
عزیزم تنها خدا را
صدا می کنم تنها خدا را
ظالم همه چی دارد
مظلوم فقط خدا را
*
اشعار زیبای ده ده کاتب در وبلاک
*

Freitag, Dezember 03, 2010

قیسسا سؤز - ساناز شهابی

1 - گؤز یاشلاریم
آخمایین
کیمسه یولونوزو گؤزله میر
*
اشکهایم
سرازیر نشوید
کسی چشم براهتان نیست
*
2 - سئوگی آیاغیما باتان بیر شوشه یدی
گؤینه ییر یئری هله ده 

*
3 - کوچه لره سو سه پمیشم
گلنده زیغا باتاسان


4 - قفسده کی قوشا آغلاییم
یوخسا قوش سوز قفسه!
*
به حال پرنده ای که گرفتار قفس است بگریم
یا به حال قفسی که بدون پرنده است؟

قیسسا سؤز - ساناز شهابی

کئشکه سارای اولایدیم
سئل لر ایله قاچایدیم
نه سئل وار
نه خان چوبانیم
کسیلیب دیر آمانیم
*
ای کاش سارا بودم و
همراه سیل ها می گریختم
نه سیل هست و نه خان چوپانم
آرامشم گریخته
*

حقوق زن و مرد - عالم تاج قائم مقامی - ژاله

 مرد اگر مجنون شود از شور عشق زن، رَواست
زان که او مَردَست و کارش برتر از چون و چراست
لیک اگر اندک هوایی در سر زن راه یافت،
قتل او شرعاً هم اَر جایز نشد، عُرفاً رَواست
1بر برادر، بر پدر، بر شوست رَجم‌‌ او از آنک
عشق دختر، عشق زن، بر مردِ نامحرم خطاست
همسر یاران رها کن، زن‌برادر، زن‌پدر
مرد را شاید، وَرَش فرمان حرمت ز انبیاست
لیک زن گر یک نظر بر شوهر خواهر فِکَند،
خون او در مذهبِ مردانِ غیرت‌وَر، هَباست
کار‌‌‌ بد، بد باشد اما بهر زن، کز بهر مرد،
زشت، زیبا، ناروا جایز، خطاکاری سزاست
کار مردان را قیاس از خویشتن ای زن! مگیر
در نوشتن، شیر شیر و در نیستان، اژدهاست 2
ز اتحادِ جانِ زن‌های خدا، گفتار نیست
بُس سخن‌ها ز اتحادِ جانِ مردانِ خداست 3
نیست زن در کار بد بی‌باک، وَر خود علتش،
ترس شو یا باس دین، یا نقش عفت یا حیاست 4
لیک مرد از کار بد، نه شرم دارد، نه هراس
زان‌که خودخواهیش حاکم، شهوتش فرمانرواست
مرد پندارد که میل زن فزون از اوست، لیک
اتهامش بی‌اساس و ادعایش نابجاست
بشنو از من، جنس زن را زن شناسد، مرد نه
وانچه می‌بندند بر زن، اتهامی ناسزاست
مرد غیرت دارد و بر طبع مردان غیور،
سخت باشد گر زنش چون ماهِ نو، ابرو نماست
آن‌که زن را، «بچه‌ها» یا «خانه‌ی ما» داده نام،
چون توانَد دید کان عورت به مردی آشناست؟
خاص مردان است این حق‌های از مذهب جدا
مذهب ما گرچه اکنون در کفِ زورآزماست،
این کتاب آسمانی، وین تو، آخر شرم دار!
این تو، این آیین اسلام، آن‌چه می‌گویی، کجاست؟
کِی خدا پروانه‌ی بیداد را توشیح کرد؟
کِی پیمبر جنس زن را این‌چنین بیچاره خواست؟
گر محمد بود، جنّت را به زیر پای زن،
هِشت و با این گفته، مقداری ز جنس مرد کاست
گر پیمبر بود، زن را هم‌طراز مرد گفت
وی بسا حق‌ها که او را داد و اکنون زیر پاست
خود طلاق ما به دستِ توست، اما آن طلاق،
گر ز دین، داری خبر، مردودِ ذاتِ کبریاست
آیتِ «مَثنی ثُلاث» اَر هست و «اَن خِفتُم» ز پی 5
آیتِ «لَن تستَطیعوا» نیز فرمان خداست 6
چون تواند مرد، عادل زیست با زن‌های خویش؟
کاین یکی زشت است و پیر، آن یک، جوان و دلرباست
آیتِ «مَثنی ثُلاث» اَر جُزئی از حق‌های توست،
آیتِ «لَن تَستَطیعوا» نیز از حق‌های ماست
رُو بدین فرمان نظر کن، تا بدانی کان جواز،
تابع امری محال است اَر تو را عقل و دَهاست.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1
ـ رَجم: سنگسار، سنگباران
..
2اشاره به شعر مولوی بلخی است:
کار پاکان را قیاس از خود مگیر
گرچه باشد در نوشتن، شیر شیر
..
هم اشاره به شعر مولای روم است:
جان گرگان و سگان از هم جداست
متحد، جان‌های مردان خداست
..
باس: وحشت
..
(سوره‌ی نساء آیه‌ی 3): دو یا سه یا چهار زن بر تو مباح است، اما اگر بترسی که قادر بر اجرای عدالت میان آن‌ها نباشی، پس به یک زن قانع باش.
..
(سوره‌ی نساء، آیه‌ی 129): محققاً نمی‌توانی بین زنان خود عدالت به‌کاربندی، گو این‌که بر آن حریص باشی

Mittwoch, November 17, 2010

بایاتی لار

من گئدیرم او اوزه قایق دا اوزه – اوزه آی قوشلار سیز شاد اولون مئشه لر قالدی سیزه * یول وئرمه یادا تبریز ائل گئدر بادا تبریز سنین حسرتینده یم جان سنه فدا تبریز * عزیزیم سنی تبریز ائل سئور سنی تبریز آل قوینوندا عزیزله آنا تک منی تبریز * من به آن سوی می روم داخل قایق می روم ای پرنده ها شاد باشید جنگل ها ماند به شما * به بیگانه راه نده ای تبریز ایل و تبار به باد می رود تبریز در حسرت توام جانم فدیت ای تبریز * عزیز من ای تبریز ایل دوستت دارد ای تبریز در آغوشت بگیر و نازم بکش مانند مادر ای تبریز
*

حاققیمیزی - هوشنگ جعفری زنگانلی

بوزا یازمیشدی قیز اوغلانلی بیزیم حاققیمیزی
اریدیر بیر بئیینی قانلی بیزیم حاققیمیزی
بابا پایلیر یاز یئلی تک کوللارا یارپاقلاریمی
دیلی آغزی الی قرآنلی بیزیم حاققیمیزی
نییه گؤیلرده بولوددان ال آچیب آلمیرسان
ساوالان ای باشی طوفانلی بیزیم حاققیمیزی
قویمایین بارماغی حسرت قالا بال بارداغینا
یاخمایین کوللارا شان – شانلی بیزیم حاققیمیزی
ال آچیب ایندی قلمدن غزل ایستیر دفتر
اورداکی داندیلا دیوانلی بیزیم حاققیمیزی
گئجه بیر پالچیغا باتمیش کوچه دن های گلدی
کورلادین های کدر ایمانلی بیزیم حاققیمیز
کندده بیر هیسلی دام آتدا بویو عنبرجه خانی
ائله سؤیلوردو یاریم جانلی بیزیم حاققیمیزی
حاققیمیزی
حاققیمیزی
حاققیمیزی
*
حق ما را
روی یخ نوشته بود حق ما را از دختر تا پسر
یک مغز خونالودی حق ما را ذوب می کند
برگهایمان را مانندباد بهاری بر دشت و صحرا پراکنده می کند
آنکه زبان و دهان و دستش از قرآن لبریز است ، حق ما را
چرا در آسمانها از ابرها نمی خواهی
سبلان ای سبلان طوفانی حق ما را ؟
نگذارید انگشتش بر خم عسل حسرت بماند
حق ما را بر کوه و دشت پخش نکنید
اکنون دفتر از قلم غزل می خواهد
آنجا که دفتر و دیوان حق ما را انکار کرد
شب از کوچه گل آلودی فریادی به گوش رسید
ای تیره ایمان پایمال کردی حق ما را
در روستا زیر سقفی تیره و دودگرفته عنبرجه خانی
نیمه جان می خواند حق ما را
حق ما را
حق ما را
حق ما را
*
یاز بوزا قوی گونون قاباغینا = در مورد چیزی گفته می شود که طرف نمی خواهد بدهد. مثال یکی می گوید فلانی بدهی مرا کی می دهی؟ طرف جواب می دهد که طلب ات را یاز بوزا قوی گونون قاباغینا . یعنی که نمی دهم.
*

قاداغاسیدی - خسته قاسم

منی آیری سالان گول اوزلو یاردان
او ظالیم فلکین قاداغاسیدی
باشیندا قیرخ کنیز چیخمیشدی باغا
سئوگیلیم قیزلارین بیل آغاسی دی
*
قاشلاری خنجردی گؤزلری جلاد
یاندیریب عمرومو ائیله دی برباد
منی گؤرن کیمی یار چکدی فریاد
دئدیلر گؤره سن نه غوغاسی دی
*
انصاف ائیله ، آ بی مروت ، آ ظالیم
دولانیب باشینا ، قادانی آلیم
آلا گؤزلو ، شوخ باخیشلی مارالیم
بو « قاسیم » گؤزلرین صاداغاسی دی
*
آنچه که مرا از یار جدا کرده
ممنوعیتی است که فلک ظالم برایم مقدر کرده
یار همراه با چهل کنیز وارد باغ شده بود
بدان که دلدارم سرکرده دختران است
*
ابروهایش خنجر و چشمانش جلاد است
عمرم را سوزانده و بر باد داده
یار به محض دیدن من فریاد برآورد
شنونده با خود گفت مگر چه غوغائی است
*
انصاف کن ، ای بی مروت ، ای ظالم
بگذار دورت بگردم ، درد و بلایت به جانم
آهوی شهلا چشم شوخ نگاهم
این قاسم تصدق چشمهایت است
*

Donnerstag, November 11, 2010

اولاجاق - معجز شبستری

گؤره سن ای خدا بو خلق نه وقت
مایل کفش دیک دابان اولاجاق؟
فالچییا ، طاسه باخ گؤراخ نه زامان
باجیلار روزنامه خوان اولاجاق؟
تا به کی دیو جهل و استبداد
رهبر فرقه زنان اولاجاق
فالچی نین تیر مکرینه جاهیل
باجیلار تا به کی نشان اولاجاق
نه وقت قیز یازیر اوخور آللاه
یارب ایران دا بو هاچان اولاجاق؟
تا به کی واعظین خرافاتی
مانع رزق این و آن اولاجاق
تا به کی بیر تیکه چؤرک دن اؤتور
قیز اسیر فلام فلان اولاجاق
تا به کی بینوا کاسیب قیزینین
عرض و ناموسی رایگان اولاجاق
تا به کی بو زاواللی مخلوقه
بی مروت لر حکمران اولاجاق
تا به کی بیر سفیه نامردین
ظلمی آلتیندا باغری قان اولاجاق
ائله کی نار شهوتی سؤندی
محضر قاضییه روان اولاجاق
« بوشادیم قاضییا طلاقینی وئر »
دئیوبن قلبی شادمان اولاجاق
تا به کی بو آچیلمامیش گوللر
پرده غنچه ده نهان اولاجاق
تا به کی بو یازیق لارین جگری
درد سللی له ناتوان اولاجاق
علم و صنعت نه وقته جن بیزدن
مرغ عنقا کیمی نهان اولاجاق
جهلی تقدیس ائدن آخوندلاریمیز
نه زامان خلقه مهربان اولاجاق
گؤره سن بو مخدرات عجم
نه زامان شهره جهان اولاجاق
اولاجاق بیر گونی کی مدرسه لر
آچیلیب قیزلار امتحان اولاجاق؟
*
خواهد شد
ای خدا چه وقت این خلق
علاقه مند به کفش پاشنه بلند خواهند شد؟
به فالچی و طاس رجوع کن ببینیم کی
خواهران روزنامه خوان خواهند شد؟
تا به کی دیو جهل و استبداد
رهبر فرقه زنان خواهد شد؟
تا به کی به تیر فالچیان مکار
خواهران مان نشان خواهند شد
کی دختر می خواند و می نویسد ، ای خدا
خدایا کی در ایران چنین اتفاقی خواهد افتاد؟
تا به کی خرافات واعظ
مانع رزق این و آن خواهد شد؟
تا به کی به خاطر لقمه نانی
دختر اسیر این و آن خواهد شد؟
تا به کی ناموس دختر فقیر
رایگان خواهد شد
تا به کی بر این مخلوق بینوا
بی مروتها حکمران خواهند شد؟
تا به کی پیر ظلم یک نامرد و سفیه
دلشان خون خواهد شد
وقتی آتش شهوت اش خاموش شد
سوی قاضی روان خواهد شد
« طلاقش دادم ، طلاقش را بخوان »
گفته و دلش شادمان خواهد شد
تا به کی این گلهای نشکفته
لای پرده غنچه پنهان خواهند ماند؟
تا به کی جگر این بیچاره ها
با درد سیلی ناتوان خواهد شد
تا به کی علم و صنعت از ما
مثل مرغ عنقا گریزان خواهد شد؟
آخوندهای جهل را مقدس جلوه دهنده
چه وقت با خلق مهربان خواهند شد
خدایا کی این زنان عجم
مشهور عالم خواهند شد
آیا خواهد رسید روزی که
مدرسه ها باز شده و دختران امتحان شوند؟
*
معجز شبستری
*

Samstag, Oktober 23, 2010

ساری کؤینک - عاشق علی عسگر

جیلوه لنیب نه دورموسان کارشیمدا
اولوم سنه قوربان آی ساری کؤینک
دویماق اولمور عشوه سیندن نازیندان
فره کهکلیک کیمی خوش آوازیندان
ملک سن چیخمیسان جنت باغیندان
یئل ووروب روبندی آچیب اوزوندن
ائله بیلدیم دوغدی گون آی اوزوندن
اگر قدم قویوب بیر بیزه گلسن
یئرین وار گؤزوم اوسته ساری کؤینک
اؤزوم سنه قوربان آی ساری کؤینک
آی قیز چؤله چیخما سنی گؤره رلر
یاخانداکی قیزیل گولو دره رلر
سنی بیزیم ائوه گلین وئره رلر
آنان سنه قوربان آی ساری کؤینک
اؤزوم سنه قوربان ای ساری کؤینک
گؤزل سن تعریفین دوشوب ماحالا
سنی گؤرن دوشوب لاپ حالدان – حالا
تر غنچه لب لرین یاناغین لالا
چکیلیب قاشلارین یای ساری کؤینک
اؤزوم سنه قوربان آسی ساری کؤینک
گردنه یاراشیر قیزیل حمایل
گؤره نین عاغلینی ائدیبدی زاییل
حسرتین چکنلر اولوبدو سائیل
آنان سنه قوربان آی ساری کؤینک
اؤزوم سنه قوربان آی ساری کؤینک
طوطی دیللی سرو بویلو سونادی
یوخدور مرحمتی بو سلطنتی
گؤندر گلسین علی عسگرین خلعتی
ائیله مه امه یی زای ساری کؤینک
جانیم سنه قوربان ای ساری کؤینک
*
پیراهن زرد
چه ارایش کرده و روبرویم ایستادی
الهی که قربانت شوم ای پیراهن زرد
از عشوه و نازت سیر نمی شوم
از آواز خوش کبک مانندت
فرشته ای و از باغ بهشت آمده ای
باد نقاب را از چهراه ات کنار زد
فکر کردم که مهتاب و آفتاب از چهره ات تابید
اگر قدم رنجه کنی و به خانه مان بیائی
روی تخم چشممان جا داری
الهی که خودم فدات بشم آی پیراهن زرد
ای دختر بیرون نرو که می بینندت
گل سرخ یقه ات را می چینند
تو را به خانه ما عروس می برند
الهی که مادرت فدات بشه آی پیراهن زرد
الهی که خودم فدات بشم آی پیراهن زرد
بر گردنت گردنبند طلا برازنده است
عقل هر بیینده را از بین برده
در حسرت تو خیلی ها سائل شده اند
و بر در خانه ها گدائب مب کنند ای پیراهن زرد
الهی که خودم فدات بشم پیراهن زرد
سونای طوطی زبان و سرو قد است
با این سلطانی مرحمتی ندارد
خلعت علی عسگر را بفرست
زحمت اش را هدر نده ای پیراهن زرد
الهی که من فدات بشم ای پیراهن زرد
*

Freitag, Oktober 08, 2010

بیر یانیقلی سئوگی روایتی - یک حکایت دلخراش عشق

بیر یانیقلی سئوگی روایتی بیریمجی و ایکیمینجی بؤلوم

گوش کنید ای جماعت - من حرف بزنم نهایت
این عالم محبت - موجب غم و غصه خیلی ها شده
من نیز عذاب کشیده ام – خیلی اضطراب کشیده ام
از چه کسی خوشم آمده – چه ها بر سرم آمده
در حالی که اشک در چشمان حلقه زده – به شما تعریف می کنم
بعد از آن یار – آن یار بی وفا
بها خودم عهد بستم که دیگر عاشق نشوم – تنها زندگی کردم
خیلی وقت گذشت – چند صباحی گذشت
دختری را دیدم – و عهدم را فراموش کردم
این دختر عجب زیباست- عشق او مرا طلب می کند
فکر کردم به کمکم می آید – و تسلای دردم می شود
دنبالش افتادم – تا از او کلمه ای بشنوم
دلم خیلی بی طاقت شد- گویا زهره چاک شدم
هر وقت او به مدرسه می رفت – دنبالش می رفتم
خیلی قسم اش دادم – آخر سر یک زمان
صدای نازک اش را درآورد – و حرف خودش را زد
به سن و سالم نگاه نکن – سرم خیلی بلاها کشیده
خیلی عمر کرده ام – خیلی ناحقی دیده ام
حالا به یک آدمی – به پسری که نمی شناسم
چگونه دوستت دارم بگویم؟ - چگونه اعتماد کنم
خودت خوب فکر کن –مرا درک کن
حرفش را زد- و با نازک کردن چشمها
گفت همین قدر والسلام – به راهش ادامه داد
همانجا خشکم زد – به فکر و خیال فرو رفتم
فکر کردم راست می گوید – حرف بجه می گوید
دیگر دنبالش نروم – زیاد اذیتش نکنم
قسمتم هر کجا باشد – محبت حقیقی ام
پیش رویم خواهد آمد – جوابم را خواهد داد
بعد از آن هر شب – نمی دانستم چگونه بخوابم
خیال آن جانان – حسن جمالش
هر لحظه جلوی چشمانم بود – راحتم نمی گذاشت
یک روز صبح بی طاقت شدم – از جایم بلند شدم
گفم به دیدارش بروم – و به او بگویم که عاشقت هستم
دیدم که از دوردست می آید – دست و پایم را گم کردم
کم مانده بود از حال بروم – خواستم به او نزدیک شوم
خودش به من نزدیک شد – و اینچنین گفت
می بینم که عاشق شدی – خودت را اسیر عشق کردی
اگر دست از سرم برنمی داری- فقط یک شرط با تو دارم
تنها دو دوست شویم – این طوری می توانم کمکت کنم
اگر دوست داری بله بگو – فکر کن و تصمیم ات را بگیر
دوست نداری خداحافظ – برو خدا کمکت باشد
آخر علاجم چه بود – محتاج عشقش بودم
خیلی فکر کردم – آخر سر راضی شدم
این دوستی و مهربانی – مرا تغییر داد
بعدها زندگی ام را – حال و احوال غم انگیزم را
به آن یار جانی تعریف کردم – او نیز با دلی جگرسوز تعریف کرد
گفت عشق و محبت – به من اذیتی نکرده
عاشق نشدم و کسی عاشقم نشد – عشق چیشت نفهمیدم
اما سیاه بختم – بیچاره تر از توام
پرسیدم که دردت چیست – این جواب را داد
قسمت می دهم – اگر حرمتی بر من داری
از من هیچ نپرس- دیگر در این باره صحبت نکن
این حرف را تمام کنیم – مرا به زحمت نیانداز
این حرفها را شنیدم – همانطور که او می خواست کردم
در این مورد – دیگر سوالی از او نکردم
هر شب به هم زنگ می زدیم – هر وقت دلمان تنگ می شد همدیگر را می دیدیم
لذت زندگی را – این دنیای فانی را
احساس می کردیم و می دیدیم – چه لذت بخش زندگی می کردیم
وقتی رسید – که همه چیز عوض شد
یک روز هنگام عصر – داغ بر دلم کشیدم
آخر هر چیز را دیدم- تلفن زنگ زد
فکر کردم دلدارم است – همان یار جانانم است
گوشی را فوری برداشتم – دست و پایم را گم کردم
صدا صدای کسی دیگر بود – صدای دوست اش بود
ببینید چه ها گفت – دلم سوخت و آتش گرفت
دلبری که عاشقش بودی – درد سراپایش را گرفته بود
قلبش بیمار بود – و کمکی نداشت
قراری که پزشک گذاشته بود – دیروز تمام شد
شب خوابید و – صبح بیدار نشد
در حالی که عاشقت بود- به مرگ زود رس اش نیز آگاه بود
اجل او را برد – آن دلبری را که دوستش داشتی
دیگر زنده نیست – این را فراموش نکن
اول باور نکردم – حرفهایش را جدی نگرفتم
اما او گفت – فردا مراسم دفن است
اگر می خواهی بیایی – واقعیت را ببینی
فردا ساعت دو – جائی که من می گویم
به آن محله می آیی – به آن قبرستان
دلدارت با کفن سفید – به منزل آخرت خواهد رفت
شب نتوانستم بخوابم – آخر چرا من نمردم
خدا او مرد و رفت – خدایا او از جلو چشمم رفت
روز بعد رفتم – به همان مکانی که آن دختر گفت
مردم می گریستند – عقل آدمی ضایع می شد
مراسم خاک سپاری بود – چه کسی داخل قبر می رفت
عمر و زندگی من – جان و معنویات من
رفت و دلم را با خود برد – مراسم دفن که تمام شد
مردم پراکنده شدند – هر کدام به طرفی رفتند
آنجا تنها ماندم – لبریز از درد و غم
بر مزارش زانو زدم – از چشمانم خون باریدم
با او خداحافظی کردم – با یار وفادارم
مرگ بی امان آمد – بی موقع آمد
تو را از من گرفت – خدایا آن روزهای خوشمان چه شد
هر لحظه شادمان بود – او خیلی مهربان بود
یک موقع دستم را گرفتی- حالا خاموش خوابیدی
دلدار زیبارویم خداحافظ – سر و صدائی از تو نیست
این نامیق بیچاره – عاشق هر کی که می شه
سرنوشت اش را – دوباره از نو دید
حالا دیگر با دلی زخمی – این هم حکایتی دیگر از من
*

بایاتیلار - سربازلارین زبان حالی

عزیز داغلی آتا - آنالار آللاه ایگیت لریزه رحمت ائیله سین. باشی ساغ اولسون. آللاه سیزه صبر وئرسین. * پادگان دا نلر اولدو، سرباز ارزون اوره ی...