Sonntag, November 22, 2009

بیر قارتال بالاسی

یازان :آنتوني دوملو- چئويرن: چنگي
بير نفر سيلديريم قايالار اوسته
تاپدي بير قارتالين يومورتاسيني.
سئوينجك گؤتوروب، قاييتدي كنده
دييشدي باشيندا داغ هاواسيني.
اونون بير تويوغو واردي كتده
يومورتلاييب، سونرا كيح دوشموشدو او.
آليب گله جه يين قانادي آلتدا
اؤز وارليغي اوسته برك دوشموشدو او.
بير گون او تويوغون باشيني قاتيب
قارتال يومورتاسين قاتدي اونلارا.
او گؤي آسمانلاردا اوچان بير قوشون
طالئعين آلچالديب، ساتدي اونلارا.
بئله ليك سوغوشدو گونلر، هفته لر
وعده گونو گليب يئتيشدي باشا.
چيخدي يومورتادان بوتون جوجه لر
اون جوجه، بير قارتال؛ اولدو تاماشا.
بو قارتال بالاسي نئچه گون ائله
قوشولدو تويوغون جوجه لرينه.
اونلارلا بيرليكده دن- دؤشدن يئييب
هئچ فيكيرلشمه دي گلن يئرينه.
بو گئنيش دونيانين سيخينتيسيندا
داها ياواش- ياواش قوجالميشدي او
هر يئتن باشينا ديمديك وورودو
تويوقلار الينده گيجلميشدي او.
بير گون دولانيردي اؤروش- باجادا
گؤردو باشي اوسته اوچان قارتالي.
باخيشي تويوغون باغرين چاتلادير
آليجي بير قوشدور، دؤيوش هاوالي.
قيزيل قاناديني سريبدير گؤيه
باشينا بولوتدان تاج آليب، گئدير.
هئچ قاناتدا چالمير، هئچ اَييلميرده
سانكي اولدوزلاردان گوج آليب، گئدير.
باشينا سيغميردي بئله بير اوچوش
بير گئتدي قاباغا، بير گلدي دالي.
سؤيله دي بو قوش كي منه اوخشايير!
نيه بس دوشموشوك بئله آرالي؟
دئديلر: سن اونلا بير نسيلدن سن
آما سني اوندان آييريبديلار.
او يئمك آختارير اؤز اوچوشويلا
سني يئديرديبلر، دويوروبدولار.
سن- يئييب ياتميسان تويوقلارلا، او
سيلدير قايالاردا اوچماق اؤيره نيب.
سرت يارليغانلاردان قورخماييبدير او
بو داشدان او داشا گئچمك اويره نيب.
او زيروه دن باخيب آلچاقليقلارا
سنسه آلچالميسان تويوقلار كيمي.
اؤز قارتالليقينداندا اوتانماييب هئچ
نينينده قالميسان تويوقلار كيمي.
سن قارتال اولسايدين گؤيده اولاردين
يئرده كي دولاندين تويوقسان ايندي.
قارتالليق زيروه ده اوچماقدير بالا
سن او زيروه لرله سويوقسان ايندي.
*
منبع : قوجا قارتالین وبلاکی
*
یک بچه شاهین
یکی در سراشیبی صخره ای
تخم شاهینی را پیدا کرد
با خوشحالی آن را برداشت و به ده برگشت
از سر او هوس کوه و صخره را بدر کرد
توی ده مرغی داشت
که تخم گذاشته و گیج و بی حس شده بود
روزی سر مرغ را گرم کرد و
تخم شاهین را کنار تخم مرغها گذاشت
طالع شاهین آسمان نورد را
کوچک کرده و بر مرغها فروخت
هفته ها و ماهها این چنین گذشت و
جوجه ها از تخم بیرون آمدند
ده جوجه و یک شاهین! تماشائی بود
این بچه شاهین یک چند وقتی
قاطی جوجه های مرغ شد
همراه آنها دانه خورد
هیچ به آینده اش فکری نکرد
دلتنگی های دنیا و روزگار
پیرش کرده بود
هر کسی بر سرش نوکی می زد
زیر نوک جوجه ها تحقیر و خرد شده بود
روزی برای خودش گردش می کرد که
چشمش به شاهینی بر فراز آسمانها افتاد
نگاهش مرغ را زهره چاک می کرد
پرنده ای شکاری است و اهل جنگ است
پرهای طلائی اش را بر آسمان پهن کرده
بر سرش تاجی از ابرها گذاشته و می رود
نه پر می زند و نه خم می شود
گوئی که از ستارگان توان گرفته و می رود
از فکرش نیز چنین پروازی نمی گذشت
یک کمی جلو و عقب رفت و گفت:
این پرنده که شبیه من است!
چرا این چنین از هم جدا شده ایم؟
گفتند که تو هم نسل اویی
اما جدایتان کرده اند
او با پروازش به دنبال غذاست
تو خورانده و سیر ت کرده اند
تو خورده و خوابیده ای همچن مرغها
او در صخره های بلند پریدن آموخته
او از سختیها نمی ترسد
از سنگی بر سنگی دیگر پریدن آموخته
او از بلندیها به پستی ها نگریسته
اما تو همچون مرغها کوچک و حقیر شده ای
او از شاهین بودنش احساس حقارت نکرده است
تو در لانه مانده ای مانند مرغها
اگر تو شاهین بودی در آسمانها پرواز می کردی
حالا که در زمین هستی و مرغی
شاهین بودن پرواز بر بلندی هاست عزیزم
تو با بلندی ها بیگانه ای

Samstag, November 14, 2009

دونیا - خسته قاسم

گل بیر سندن خبر آلیم
سلیماندان قالان دونیا
ازلی گول کیمی آچیب
آخیریندان سولان دونیا
*
دئی گؤروم نه یه طالیبسان؟
درسینی کیمدن آلیبسان؟
نئچه مین یول بوشالیبسان؟
نئچه مین یول دولان دونیا
*
بو دونیا فانی دیر فانی
بو دونیادا قالان هانی
داوود اوغلو سلیمانی
تخت اوستوندن سالان دونیا
*
خسته قاسیم قالیب ناچار
بو سیرری بس کیملر آچار
گلن فونار قونان کؤچر
هئی سالیرسان تالان دونیا
*
دنیا
بیا از توسوال کنم
ای دنیائی که از سلیمان باقی ماندی
ای که در اول مثل گل باز شده
در آخر پژمرده شده
*
بگو ببینم طالب چیستی؟
درست را از که آموختی؟
چندین بار خالی شدی؟
ای دنیای پر شونده
*
این دنیا فانیست فانی
کسی در این دنیا ماندنی نیست
دنیائی که سلیمان پسر داوود را
از تخت بر زمین افکند دنیا
*
خسته قاسم ناچار مانده
این راز را چه کسی کشف می کند
کسی که می آید می ماندو آنکه می ماند کوچ می کند
ای دنیائی که همیشه نابود می کنی
*

اولماز - ملا پناه واقف

خوبلار آریقیندان یاریماق اولماز
ایگیتین همدمی گرک چاق اولا
بسته بویلو گرک مینا گردنلی
زولفی سیاه وار اندامی آق اولا
سحر دورا سرمه چکه گؤزونه
بیرچکلرین حلقه قویا اوزونه
جلوه لنه سیغال وئره اؤزونه
ایشی گوجو اویناماق اولا
دوشون آچیب ال ده ینده یخه یه
آق قولون باغرینا حلقه توخویا
بدنیندن مشک و عنبر قوخویا
زولفی گردنینده بیر قوجاق اولا
بیر معبودی گرک بالدیری یوغون
سراسر ات باسا دیزین توپوغون
ال دیه نده دورا بویون به بویون
تیتره یه ، قویروق دان چوخ یومشاق اولا
حیاسی اوزونده عاغلی باشیندا
اؤلدوره واقفی گؤز و قاشیندا
یا اون اوچ یا اون دؤرد اون بئش یاشیندا
نه اوندان بؤیوک رک نه اوشاق اولا
..
زیبای روی لاغر فایده ای نمی رساند
همدم جوانمرد باید چاق باشد
باید قامتش بلند و گردنش مینا
زلفش سیاه و اندامش سفید باشد
اول صبح که برمی خیزد بر چشمش سرمه بکشد
جلوه و عشوه و ناز کند
کار و بارش بگو بخند و رقص باشد
اگر دست بر یقه اش ببری
بازوان سفیدش را دور یقه اش پیکان کند
بدنش عطر مشک و عنبر بدهد
زلفانش دور گردنش پر پشت باشد
معبودی باید باشد با رانی چاق
سراسر از زانو تا مچ پا گوشت باشد
اگر دست به او بزنی از خجالت
بلرزد ، تن اش خیلی نرم باشد
حیا در چشم و عقلش بر سر
با چشم و ابرویش واقف را بکشد
سیزده یا چهارده یا پانزده ساله باشد
نه بزرگ و نه کوچک سال باشد

Samstag, November 07, 2009

گلدین سئوگیلیم - خسته قاسیم

قدم باسدین دیده لریم اوستونه
سن خوش گلدین ، صفا گلدین سئوگیلیم
قوربان اولوم سیاه چشمین مستینه
نه عجب انصافا گلدین سئوگیلیم
*
صاباحا دک دیده لریم اویمادی
سئیراغیبلار قانیمیزدان دویمادی
او ظالیم لر سنی منه قییمادی
سن ائیله دین وفا گلدین سئوگیلیم
*
عندلیب تک آییردیلار گولومدن
آه چکیرم اوره گیمدن دیلیمدن
اغیار طعنه سیندن منیم ائلیمدن
چکدین جور و جفا ، گلدین سئوگیلیم
*
یار یانیندا یاسلانارام من یوز ایل
سن تزه غنچه سن من شیدا بولبول
بو درد منی اولدوروردی یقین بیل
سن دردیمه شفا گلدین سئوگیلیم
*
من قاسیمام سینه م حاققین کلامی
شوکور حاققا ، یار ائشیدیب نالامی
جمالین شعله سی باسمیش عالمی
دوشوب قافدان – قافا گلدین سئوگیلیم
*
آمدی عزیزم
قدم بر دیدگانم گذاشتی
خوش آمدی صفا آوردی عزیزم
قربان چشمان مست سیاهت
چه عجب که به انصاف آمدی عزیزم
*
تا صبح خواب بر چشمانم نمی رفت
سئیراغیبان از خونمان سیراب نمی شدند
آن ستمگران تو را به من دریغ می کردند
تو بر من وفا کردی و آمدی عزیزم
*
مانند هزاردستان راهمان را جدا کردند
از ته دل و زبان آه می کشم
از طعنه اغیار و طایفه من
جور و جفاها کشیدی و آمدی عزیزم
*
صدها سال کنار یار پناه می گیرم
تو غنچه تر و تازه ای و من بلبل
این درد مرا می کشت باورم کن
تو همچون شفای دردم آمدی عزیزم
*
من قاسمم سینه ام کلام حق
شکر خدا ، حق ناله ام را شنید
شعله جمالش دنیا را دربرگرفته
از آن سر دنیا آمدی عزیزم

Mittwoch, November 04, 2009

شکیل - داوود هوشنگ

قاش چکدیم ، گؤز چکدیم
آغیز ، باش چکدیم
اللریمله بیر گون یاراتدیم سنی
بیر جانسیز شکیل کی سئویردیم اونو
فیکریمده جان وئردیم دیریلتدیم سنی
من سنه آغلادیم ، من سنه گولدوم
چیچک لندیم سنه گول آچدیم سولدوم
بیر باخیشدا سنه اور ک باغلادیم
سن منه نه گولدون نه ده آغلادین
نه عؤمرونده بیر آن اور ک باغلادین
سن معصوم گوناهسیز بیر شکیل اولدون
نه بیلیم بلکه ده سوچلو من ایدیم
سئوینجی قلبینده یارالدانمادیم
من یارادان شکیل اور ک سیز اولدو
داوود هوشنگ
*
تصویر
ابرو کشیدم ، چشم کشیدم
دهان و سر کشیدم
با دستانم روزی خلقت کردم
تصویر بی جانی که دوستش داشتم
در ذهن و فکرم جانت بخشیدم
بر تو گریستم و بر تو خندیدم
برایت غنچه شدم و به خاطرت باز شدم
با یک نگاه دل به تو بستم
تو بر من نه گریستی و نه خندیدی
و نه لحظه ای دل به من دادی
تو تصویری معصوم و بی گناه شدی
چی بگویم شاید من مقصر بودم
در دلت عشق را نتوانستم خلق کنم
تصویری که خلق کردم بدون قلب بود
*

Sonntag, Oktober 25, 2009

ضیافت و فلاکت - معجز شبستری

اوخوردو مرثیه خوان من باخیردیم حیرتیله
ووروردی باشه جماعت کمال شدتیله
رفیق قاوزادی باشین دئدی : اییل آشاغی
دئدیم : نییه ؟ - دئدی : همرنگ اول جماعتیله
روا دگیل باخاسان خایجی کیمی خلقه
گرک ملول اولاسان سن ده بو مصیبتیله
خلاصه مرثیه بیتدی ، چکیلدی یا الله
گؤتوردوک ال طرف کبریایه ملتیله
دؤشه ندی سفره یئره خونچه پیلوو گلدی
قارینلار اولدی چیراغان او دادلی نعمتیله
یانیردی پینج وا مجلیسده ، خلق ترلیردی
ولیک قار یاغیردی ائشیکده شدتیله
ییغیلدی سفره تمام اولدو مجلس عشرت
ایاغه دوردی جماعت یئریندن عزتیله
عباسینی گؤتورن ائیله دی خداحافظ
یولا سالیردی قوناقچی بیزی نزاکتیله
فنارلر یاخیلیب کوچه چون ایشیقلاندی
دئدیم رفیقه باخ ایندی اویانه دقتیله
باخوب نه گؤردی ، پریشان ، بی نوا بیر جمع
آیاق یالین ، بدن عریان ، دوروبلا ذلتیله
نه رنگ واردی نه قان اوزلرینده دم بسته
باخیردی خلقه او بی نور گؤزلر حسرتیله
دئدیم رفیقه گؤرورسن او طفل معصومی
دوداقلاری گؤگه ریب جنگ ائدیر طبیعتیله
او عورته نظر ائت اگله شیب بوز اوستونده
باشی آچیق دوناجاق بو گئجه او حالتیله
روا دگیل باخاسان خاریجی کیمی اونا سن
عباوی سالمیاسان باشینا محبتیله
جگر کباب ائدیجیحالدیر ، بو حال ای دوست
نئجه گئدیب یاتاجاقسان ائوینده راحتیله
رفیق یومدی گؤزون ترلدی خجالت دن
باشین اشاغه سالیب گئچدی گئتدی سرعتیله
دالیجا سسله دی معجز : رفیق دور گئتمه
گرگ کی تیتره یه سن ، سن ده بو جماعتیله
بو یاره لی باجیلار مرهم ایسته ییر سندن
هارا قویوب گئدیسن ، خلقی بو جراحتیله
*
مرثیه خوان روضه می خواند و من با حیرت نگاه می کردم
مردم به شدت بر سرشان می کوبیدند
رفیقم سرش را بلند کرد و گفت : سرت را پائین خم کن
پرسیدم : چرا ؟ گفت : همرنگ جماعت شو
روا نیست مانند بیگانگان به خلق نگاه کنی
باید در این مصیبت غمگین و ملول باشی
خلاصه روضه تمام شد و مردم یاالله کشیدند
همراه مردم دست بهسوی عرش کبریا بلند کردیم
سفره پهن شد و سینی پلو آمد
شکمها با دیدن آن غذای خوشمزه چراغان شد
بخاری روشن بود و مردم از گرما عرق کرده بودند
اما در بیرون برف به شدت می بارید
سفره جمع شد و مجلس عشرت به پایان رسید
مردم با عزت از جایشان بلند شدند
هر که عبایش را مرتب می کرد خداحافظی می کرد
میزبان نیز با احترام مهمانان را بدرقه می کردند
فانوسها روشن شده بود و کوچه را روشن کرده بود
به رفیقم گفتم حالا به آن طرف کوچه نگاه کن
نگاه کرد و چه دید؟ جمعی پریشان و بی نوا
پا برهنه سر برهنه که با ذلت گوشه ای ایستاده اند
نه رنگ و رو و نه خون در چهره داشتند
با آن چشمان کم سو به مردم نگاه می کردند
به رفیقم گفتم : آن طفل معصوم را می بینی
لبهایش کبود شده و با طبیعت جنگ می کند
به آن زن نگاه کن که روی یخها نشسته
سرش لخت است و امشب از سرما یخ خواهد کرد
روا نیست که مثل خارخی خا به اینها نگاه کنی
عبایت را از روی مهر بر سرشان نکشی
این حال جگر آدمی را کباب می کند ای دوست
چگونه در خانه ات راحت خواهی خوابید
رفیقم چشمانش را بست از خجالت عرق کرد
سرش را پائین انداخت و به سرعت رد شد
پشت سرش معجز صدا کرد : بایست رفیق نرو
باید تو هم همراه این جماعت از سرما بلرزی
این خواهران زخم دیده مرهم می خواند
مردم را با این همه زخم چگونه رها می کنی و می روی؟

Sonntag, Oktober 11, 2009

عکاس - میرزا علی معجز شبستری

جماعت وئرین بیر قولاق بندییه
چکون بو گؤزل سؤزلری رندییه
دئییرلر شبسترده عکاس وار
نه عکاس ، بیر نسل نسناس وار
دوکان وئرمییون مرد عکاسه سیز
اگر شیعه سوز حضرت عباسه سیز
دوکانوزدا کسب ائتسه عکاس پست
او پول کی آلورسوز گه اندر گه است
پیمبر حرام ائیلیوب صورتی
یاراشماز بیزه ارمنی صنعتی
ووروب پالچیغی قالب کرپیشه
که لایق دئییل سیزلره هر پئشه
آلاهیز چوالی آلون دالوزا
تمیز ایش یاراشماز سیزین حالوزا
تعالی چه شان و جلالست این
چرا آن حرام است حلال است این
به بحر تقارب تقارب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
الینده گؤره نده اونون ماشینی
وورون سیندیرون سیز اونون باشینی
سیزه لازم اولسا اگر تذکره
ائدون خرج بیر عکس ایچون یوز لیره
گئدون شهر تهرانه عکس سالدیرون
شبستردن آمما بونی قالدیرون
بو قازانجلی ایشه گرک ارمنی
مسلمان ساتا شور نخود لبلبی
مسلمان بوشالدا موالی گرک
ییه پوخ قازانجی عیالی گرک
*
عکاس
ای جاعت به عرایض بنده گوش کنید
حرفهایم را به گوش جان بسپارید
می گویند که در شبستر عکاسی است
نه عکاس که جنس نسناسی است
به مرد عکاس مغازه اجاره ندهید
اگر شیعه حضرت عباس هستید
اگر عکاس پست در مغازه شما کسب کند
اجاره ای که از او می گیرید ، گه اندر گه است
پیامبر نقش صورت را حرام کرده است
داشتن شغل ارمنی شایسته ما نیست
گل را در قالب آجر بریزید
که داشتن هر شغلی شایسته شما نیست
چوال را بر پشتتان بیاندازید
کار تر و تمیز برازنده شما نیست
تعالی چه شان و جلال است این
چرا آن حلال و حرام است این
به بحر تقارب تقرب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
هر گاه ماشین عکاسی را دستش دیدید
بزنید و سرش را بشکنید
اگر عکس لازم داشته باشید
به خاطر همان عکس صد لیره خرج کنید
به تهران بروید و عکس بیاندازید
اما این عکاس را از شبستر بیرون کنید
این کار پر سود لایق ارمنی است
مسلمان باید نخود شور و چغندر پخته بفروشد
مسلمان باید مستراح را تمیز کند
تا درآمد گه اش را زن و بچه اش بخورند
*

Sonntag, Oktober 04, 2009

زاهد - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده


جنت ده کی حوری لری ، قلمانلاری آللاه
قاودیم دییه بیر وحی ایله ائتسه سنی افهام
زاهد ، من اولوم گیزله مه آچ صدقینی سویله
سن بیرده ائده رسن می نماز امرینه اقدام؟
*
حوریان و قلمانهای داخل بهشت را ، خدا
از بهشت راندم گفته : به تو بفهماند
زاهد مرگ من پنهان نکن و با صداقت بگو
آیا باز برای خواندن نماز رو به قبله می ایستی؟

تعجب - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

چوخ تعجب ائدیرم طرز جدیده که اولی
اجنبی لر اوخودوقجا هنر اظهار اولور
حال بو کی ملتیمیزدن اونی کیم کی اوخهویور
غالبن حضرت آللاهی دا انکار ائدیور
*
خیلی تعجب می کنم به این دوران جدیدکه
وقتی بیگانه تحصیل می کند هنرش آشکار می شود
در حالی که وقتی مردم خودمان تحصیل علم می کنند
اکثرشان وجود خدا را نیز انکار می کنند

Freitag, September 25, 2009

ایکیز کاردئشیم - احمد سلجوق ایلکان


ان اییی دوستومدور یابانجی دئگیل
بو یانلیزلیک بئنیم ایکیز کاردئشیم
ان آجی گئرچگیم - یالانچیم دئگیل
بو ایریلیک یئنیم ایکیز کاردئشیم
*
سیز بیر - بیر سورون دا کونوشتوراییم
ان ظالیم درتلرله یاریشتیراییم
اوزاکتا دورمایین تانیشتیراییم
بو آجیلار بئنیم ایکیز کاردئشیم
*
بلکی ده سببی سئودیکریم ده
دوشمنیمی جانیم بیلدیکلریمده
نه ره یه گیتسه مده کیرپیکلریمده
بو گؤز یاشی بئنیم ایکیز کاردئشیم
*
برادر دو قلوی من
بهترین دوستم است و بیگانه نیست
این تنهائی ، برادر دوقلوی من است
تلخ ترین حقیقتم ، دروغ نیست
این جدائی برادر دوقلوی من است
*
شما یکی یکی بپرسید و به حرفش بیاوریم
با ظالمترین دردها به مسابقه اش ببریم
دورنایستید آشنایتان کنیم
با این دردها که برادر دوقلوی من است
*
شاید سببشان عزیزانم هستند
دشمنانس که شیرین تر از جانشان پنداشتم
هر جا هم که برم بر مژگانم نشسته اند
این اشک چشمانم که برادر دوقلوی من است
*
واژگان
ایکیز کاردئش : عکیز قارداش ، برادر یا خواهر دوقلو
ان اییی : لاپ یاخجی ، بهترین
یابانجی : اؤزگه ، بیگانه
یانلیزلیک : یالقیزلیق ، تنهائی
بئنیم : منیم ، مال من
گئرچک : دوغرو ، حقیقت
سورماق : سوروشماق ، سوال کردن
کونوشتورماک : دانیشدیرماق ، به حرف آوردن
سئودیکلر : ایستکلر ، عزیران
نه ره یه : هارا ، به کجا

Montag, September 21, 2009

یازیک - احمد سلجوق ایلکان

گونلرین کدرله دردله اولسادا
بیئتمه ین آجیلار سنی بولسادا
طالعین دوست دئگیل دوشمن اولسادا
او گولمه دن گئچن هر آنا یازیک
*
بوش وئر دردلرینه یالان دونیانین
رویا کادار کیسا عؤمرو اینسانین
آیریلما پئشیندن آشکین سئودانین
او سئومه دن اؤلن هر جانا یازیک
*
حایات بو گون گلیب بیته جک هلبت
موتسوزوم دئیه رک ائتمه شکایت
سئوینجله نئشه یله گونونو گون ائت
او کدرله گئچن هر گونه یازیک
*
افسوس
روزهایت سرشار از درد و غم هم باشد
رنجهای بی پایان پیدایت هم کنند
بختت دوست که نه دشمنت هم باشد
حیف است که روزهایت بدون شادی بگذرند
*
درد و غم دنیای دروغین را رها کن
عمر انسان به اندازه خواب کوتاه است
عشق و دوست داشتن را رها نکن
افسوس بر دلی که بی عشق از دنیا برود
*
زندگی البته که روزی تمام خواهد شد
اظهار بدبختی کرده و شکایت نکن
با عشق و شادی زندگی را بگذران
افسوس بر آن روزهائی که با درد و غم بگذرد
*
از کتاب یاکیلاجاک شعرلر
احمد سلجوق ایلکان شاعر ترکیه
*
واژگان ترکی استانبولی به فارسی
یازیک :
حیف ، افسوس ، دریغ
کدر : غم ، حزن ، اندوه ، غصه
بیتمه ین : تمام نشده ، ناتمام
آجی : درد ، رنج ، ناگوار
بولسا : پیدا کند
هر آن : هر لحظه
بوش وئر : ولش کن ، رها کن
بوش وئرمک : رها کردن ، رها کردن
کادار : قدر ، به اندازه
رویا کادار : کوتاه به اندازه خواب
پئشیندن : از پشت ، از دنبال
سئومه دن : سئومه میشدن ، بدون دوست داشتن ، بدون علاقه و محبت
حایات : زندگی
البت : هلبت ، البته که
موتسوز : ناراحت ، بدبخت
نئشه : شادی ، سرور
گونونو گون ائت : زندگی را بگذران

Samstag, September 19, 2009

اویون اولدوق - شهریار


ایتیمیز قورد اولالی بیزده قاییتدیق قویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
ایت الیندن قاییدیب قوردادا بیرزاد بویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
قوردوموز دیشلرینی هی قارا داشلاردا ایتیلتدی
قویونون دا ایشی بیتدی
سون سوخولدو سورویه ، بیر سورونی سؤکدو داغیتدی
اکیلیب ایت گئدیب ایندی
بیزده باخدیق ایت ایله قورد آراسیندا اویون اولدوق
ایت ایله قول بویون اولدوق
*
همراه با گرگ شدن سگمان ، ما نیز گوسفند شدیم
سگ را در آغوش کشیدیم
از دست سگ به گرگ پناه بردیم و بدهکارش هم شدیم
سگ را در آغوش کشیدیم
گرگ مان دندانهایش را با سنگهای سیاه تیز کرد
کار گوسفند نیز تمام شد
بعد حمله کرد و گله را درید
سگ نیز دررفت و گم و گور شد
ما هم دیدیم که بین گرگ و سگ بازیچه شده ایم
سگ را در آغوش کشیدیم

Samstag, September 12, 2009

حسد دشمن - ملا محمد فضولی

عزیز حق ، حسد دشمنیله اولماز خوار
حسود حیله سی اقبالی ائیله مز ، ادبار
اگرچه گلبنه گاهی خزان دان آفت وار
تدارک ائیله ر اونا عاقبت نسیم شمال
*
حسادت دشمن ، عزیز درگاه حق را خوار و ذلیل نمی کند
حیله حسود ، اقبال آدمی را برنمی گرداند
اگر چه خزان آفت گلستان است
سرانجام نسیم شمال ، سرسبزش می کند

Donnerstag, September 10, 2009

ای معلم - ملا محمد فضولی


ای معلم ، آلت تزویردیر اشراره علم
قیلما اهل ظلمه تعلیم معارف ، زینهار
حیله ایچون علم تعلیمین قیلان مفسدلره
قتل عام ایچون وئره ر جللاده تیغ آبدار
هر نه تزویر ائیله سه اهل جهان ، ائیلر قبول
مکر اهل علم دیر ، اصل فساد روزگار
*
ای معلم علم نزد اشرار ، وسیله ای برای تزویر است
مبادا که بر اهل ستم علم بیاموزی
مفسدین که به هدف حیله و مکر علم می آموزند
تیغ آبدار را به هدف قتل عام مردم به دست جلاد می دهند
هر ریا و تزویری که اهل دنیا بکند ، می پذیرد
منبع فساد روزگار ، مکر و حیله اهل علم است

Donnerstag, September 03, 2009

دورنالار - سلیمان رستم

هانسي درد دير ائدن سيزي باغري قان
اي بو يئردن اوچوب گئدن دورنالار؟
سيز كي آزاد دوغولدونوز آنادان
غمگين سينيز دئيين نه دن، دورنالار؟
*
گؤيده آزاد قاناد چالماق گؤزل دير
ائل دردينه قاليب، يانماق گؤزل دير
آنا يوردا قوربان اولماق گؤزل دير
نه يه گره ك جانسيز بدن دورنالار؟
*
يامان گونون عؤمري البت، آز اولار
قيشدان سونرا بهار اولار، ياز اولار
بو ائللرين کئيفي اوندا ساز اولار
سيز اي غمگين- غمگين اوته ن دورنالار
*
بولاق كيمي ايشيلدايير گؤزونوز
دوستونيزام، بيليزسينيز اوزونوز
سينه لره داغ چكير هر سوزونوز
اوره كلري آل قان ائدن دورنالار
*
اوچورسينيز آلني آچيق، اوزو آغ
باغريم چاتلار سيزدن آلماسام سوراق
يورولاندا اولور سيزه اوتوراق
گول كناري، ياشيل چمن دورنالار
*
قاققيلداشين، قوي ياتانلار آييلسين
ازيله نلر قالخيب آدام ساييلسين
شهرتينيز بو ائللره ياييلسين
اي باش ويروب گولده چيمن، دورنالار
*
آرزوم بودور، كسيلسين گؤز ياشينيز
هر بلادن اوزاق اولسون باشينيز
چيچكلنسين توپراغينيز، داشينيز
توخونماسين سيزه دوشمن، دورنالار!
*
بير گون گلر، اوره گينيز آچيلار
دومان كيمي اوچوب گئدر آجيلار
باغرينيزي نشان آلان اووچيلار
قوي بيلسينلر، سيزدنم من، دورنالار!
*
چوخ چكمز كي، نغمه سويله ر شن ديللر
عطر ساچار شوخ چيچكلر،شوخ گوللر
بايقوشلاري عوض ائدر بولبوللر
خرابه لر اولار گلشن، دورنالار
*
زمان سيله ر اوره كلردن ناله ني
ائل اونودار گوز ياشيني- ژاله ني
ياشيل چمن بايراق ائدر لاله ني
اوترسينيز اوندا شن- شن، دورنالار
*
اگر بير گون داردا قالسا بو ائللر
درد اليندن ناله ائتسه كونوللر
آهدان يانيب كوله دونسه بو چوللر
من وئره رم سيزلره دن، دورنالار
*
قوي كؤنوللر سئللر كيمي چاغلاسين
آغ گونلره مين بير اميد باغلاسين
قويمايين كي، قان- ياش توكوب آغلاسين
بو يارالي آنا وطن، دورنالار!
*
شاعر : سلیمان رستم
درناها
کدام دردیست که دلخونتان کرده
ای درناهائی که از این ولایت کوچ کرده اید
شما که از مادر آزاد زاده شده اید
چرا غمگین هستید بگوئید درناها
*
در آسمان آزادانه پرواز کردن زیباست
دلسوز درد ایل و تبار شدن و سوختن زیباست
فدای وطن شدن زیباست
جان بدون روح به چه دردی می خورد درناها؟
*
عمر روزگار تلخ البته که کم است
بعد از زمستان نوروز و بهار است
حال این ایل و تبار وقتی خوب است

که شما با غم و ناله آواز بخوانید درناها
*
چشمانتان مثل چشمه صاف و زلال می درخشند
دوستتان هستم خودتان میدانید
هر ناله تان داغی بر سینه ها می کشد
ای درناهائی که دلها را خون می کنید
*
پرواز می کنید با پیشانی باز و روی سفید
اگر سراغی از شما نگیرم زهره چاک می شوم
خسته که می شوید
می شود استخر و چمن سر سبز استراحتگاهتان
*
آواز بخوانید بلکه خواب مانده ها بیدار شوند
آنان که زیر ستم له شده اند برخیزند و به حساب آیند
در بین ایل و تبار شهره شوید
ای درناهای استخر و چمنزارها
*
آرزویم این است که گریه هایتان بس شود
سرتان از هر بلائی به دور شود
صخره و چمنزارتان پر گل شود
دشمن به شما آسیبی نرساند درناها
*
روزی می رسد که دل شما هم باز می شود
تلخی ها هم مثل دود به آسمان می روند
شکارچیانی که قلبتان را نشانه گرفته اند
بگذار بدانند که همراه شماها هستم درناها
*
دور نیست زمانی که لبهای شاد نغمه سرائی کنند
گلها و غنچه های تر و تازه عطر افشانی کنند
بلبل ها جغدها را تغییر دهند
خرابه ها گلشن شوند درناها
*
زمان ناله های دلها را پاک می کند
ایل و تبار اشک چشم و شبنم را فراموش می کند
چمن سبز ، لاله را پرچم می کند
آن وقت شما هم با شادی آواز می خوانید
*
اگر روز این ملت در تنگنا بماند
دل ها از درد بنالد
دشت ها از دود آه بسوزند و خاکستر شوند
من به شما دانه خواهم داد درناها
*
بگذار دلها همچون سیل ها بخروشند
هزار امید بر رسیدن روزهای روشن ببندد
نگذارید چشمانش خون بگریند
این وطن عزیز ای درناها
*


*

Sonntag, August 16, 2009

بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی

داغلار او گؤزله ساخلاسین یاسی
چیرپیلدی داشلارا عؤمور آیناسی
قوجاغیندا اوچ یاشیندا بالاسی
نه آرزی یا چاتدی ، نه کاما چاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
غضبدن چاتدادی دوداغی - دیلی
بیرجه کؤرپه سیدی اونون نیسگیلی
کیشی غیرتدیدی ، داغلار گؤزلی
اوخ اولوب نامردین گؤزونه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
بیر کیمسه یئتمه دی هایا ، آغلادی
باغدی هلاکته قایا آغلادی
یاش دؤندو گؤزونده چایا اغلادی
دره لر یاس توتوب ، ماتمه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
باخ یوردون باخ ائلین فاجعه سینه
بیر عؤمرون باهاری دؤندو ترسینه
کؤرپه هارایینا ، آنا سه سینه
قارتالدا قایادان قاشینی چاتدی
بیر گلین اؤزنو قایادان آتدی
*
گوله لر باغرینی شان - شان ائیله دی
داغلار مارالینی جاندان ائیله دی
عصمتی اوزونه قالخان ائیله دی
قانین شهیدلرین قانینا قاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
گیلئیلی دن گلدی منه بو یازی
بوتون آشیقلارین آغلادی سازی
داغلارین قوینوندا او داغلار قیزی
اؤزونه داغ بویدا هئیکل اوجالتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
کوهها بر آن زیباروئی عزا بگیرندکه
آینه عمرش بر سنگها خورد
همراه با کودک سه ساله در آغوشش
نه به آرزویش رسید و نه کامی از دنیا گرفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
از شدت خشم دهان و زبانش ترکید
تنها حسرتش کودکش بود
مرد غیرت داشت و زیبا روی دشت و دمن
مانند تیری به چشم نامرد فرو رفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
وقتی دید کسی به فریادش نمی رسد گریست
صخره بر این هلاکت نظر کرد و گریست
اشک در چشمانش همانند رود جاری شد
دره ها عزا گرفتند و غرق ماتم شدند
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
فاجعه طایفه و سرزمین را ببین
بهار عمری واژگون شد
به فریاد کودک و هارای مادر
شاهین نیزاز صخره ها بیرون آمد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
گلوله ها دلش را پاره پاره کرد
جان زیباروی کوهستان را گرفت
عصمت را سپر خود کرد
خونش را همراه خون شهیدان کرد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
این نامه از گیلئیلی به دستم رسید
ساز عاشقها به ناله و فغان آمد
دختر کوهها در آغوش کوهها
برای خودش هیکلی به بزرگی کوهها تراشید
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
شاعر : عیسی قاراخانلو

Sonntag, August 09, 2009

سون یارپاق - وفالی بیلال اوغلو

چینارین باشیندا قالمیش سون یارپاق
بوتون وارلیغیلا تیتره دی اسدی
یاشاماق نه قدر شیرین اولسادا
آغاج دان قوپماغا او چوخ ته له سدی
وورولوب هاوادان ییخیلیب یئره
گؤیلره قید ائتدی سون وداسینی
سانکی بو اوچوشلا اوجا چینارا
سؤیله دی ابدی الودا سینی
بیلدی کی آیریلسا اؤز بوداغیندان
خزله قاریشیب تورپاق اولاجاق
بونا راضی اولوب بوداقدا قالیب
تنها یاشاماغی سئومه دی آنجاق
*
برگی که بالای درخت چنار تنها مانده بود
با تمام وجودش لرزید و به زمین افتاد
زندگی هر قدر هم شیرین باشد
او با عجله از درخت جدا شد
همراه باد جدا شد و به زمین افتاد
گوئی با این پرواز با چنار
برای ابد وداع گفت
فهمید که اگر از شاخه جدا شود
همراه برگهای خزان خاک خواهد شد
راضی به این جدائی شد و نخواست
بالای درخت تنها بماند

فانی دونیا - وفالی بیلال اوغلو


هانی دئدیکیم بیک ارنلر
دنیا منیم دئینلر
اجل آلدی ، یئر گیزله تدی
فانی دونیا کیمه قالدی
گلیملی گئدیملی دونیا
سون اوجو اؤلوملو دونیا
*
دنیای فانی
کو خان ها و پاشاها که می گفتم
گویندگان دنیا مال من است
اجل گرفت ، خاک پنهان کرد
دنیای فانی به چه کسی وفا کرد؟
دنیا آیند و رونده
آخر سرش مرگ دنیا

Sonntag, August 02, 2009

سن یاشا - علی حسین زاده داشقین

تانری منیم اوره ییمین باجاسیندان
شال ساللادی بو گئجه
اودا مندن پای دیله دی بوگئجه
منیم واریم : بیر سن ایدین بیر اؤزوم
سنی وئرسم چیلدیراجام دوشوندوم
سنه یانقی ، سنه توتقون ، سنه سوسوز
سنه آجام دوشوندم
تانری ائدی بو سئوگییه تاماشا
من اؤزومو وئردیم گئتدی
سن یاشا
*
تو بمان
خدا از دریچه قلبم
شالی انداخت
او نیز از من هدیه ای خواست
آنچه که من داشتم : تو بودی و خودم
فکر کردم ، اگر تو را هدیه کنم
نه
من عطشان به تو ، عاشق تو ، تشنه تو
گرسنه توام
خدا این عشق را تماشا کرد
من خودم را دادم و رفت
تو بمان
*
شال ساللاماق : شب چهارشنبه سوری داماد شالی برداشته و از دریچه یا پنجره یا در خانه عروس شال را داخل خانه می انداخت . خانواده عروس هدیه داماد را داخل شال گذاشته و می بستند و داماد می برد. این رسمی زیبا بود.
*

Freitag, Juli 17, 2009

شکیل - هوشنگ جعفری زنگانلی



بیرائلی بوراندا قاردا چکه جم
بیرائلی بهاردا واردا چکه جم
بیر شکیل چکه جم گؤز گیله سینه
آرزولار دوزوله سیلسیله سینه
بیرباهار سالاجام قیش چیلله سینه
بیر لالا غونچاسین قاردا چکه جم
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر دوغری بیتیرم گومان ایچینده
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر حقی دوغرلدام گومان ایچینده
بیر درین باخش کی جومان ایچینده
شاختادا بیر آغاج باردا چکه جم
بیرسئلی چکه جم سارا قوینندا
بیر ائلی یاردیمسز یارا قوینندا
بیردیلی آسلی چارا قوینندا
بیردیلی دیلچه کسز داردا چکه جم
تیکیلی بیر آغیز چکه جم بوما
بیر درین باخیش کی فیکیره جوما
یوللیام شکیلی تهرانا قوما
بیرائلین یوخلقون واردا چکه جم
ائلیمین یوخلوغون واردا چکه جم
بیرایشیق چکه جم اوزاقدان آتیب
بیردنیز چکه جم دنیزه باتیب
بیر ائلی چکه جم مین ایلدی یاتب
وارلیقین بیلمیرم هاردا چکه جم
نئینیم دیلسیز بیر باش چکمرم
بابا سینه مده اورک وار داش چکه نمیرم
ائلیمین گؤزنده یاش چکه نمیرم
بابا سینه م ده اورک وار داش چه نمیرم
بوائلین ماهنیسین تاردا چکه جم
ائلیمی باهاردا واردا چکه جم
*
ملتی را در برف و کولاک خواهم کشید
ملتی را در بهار و هستی
تصویری خواهم کشید بر مردمک چشم
که آرزوها دورش صف بکشند
در چله زمستانی بهاری بوجود خواهم آورد
غنچه لاله را در دل زمستان خواهم کشید
کوهی را در مه خواهم کشید
حیقیقتی را در شک خلق خواهم کرد
نگاهی عمیق که در آن غرق شوم
در سرمای سخت زمستان درختی پربار خواهم کشید
سیلی خاوهم کشیدد در آغوش سارا
ملتی بی یاور ، در آغوش زخم
زبانی به دار آویخته در آغوش چاره
زبانی را بی زبان کوچک بر سر دار خواهم کشید
دهانی را دوخته خواهم کشید
نگاهی عمیق که غرق تفکر است
تصویر را به « تهران » و « قم » بفرستم
نبود یک ملت را در اوج بودن خواهم کشید
نبود ملتم را در اوج هستی خواهم کشید
روشنائی که از دور می درخشد
دریائی که غرق در دریا شده
و ملتی را که هزار سال است خوابیده
خواهم کشید
هستی این ملت را ، نمی دانم اما کجا خواهم کشید
چه کنم ، سر بی زبان نمی توانم بکشم
بابا جان در سینه ام دل است ، سنگ نمی توانم بکشم
در چشمان ملتم اشک نمی توانم تحمل کنم
ترانه این ملت را در نوای تار خواهم کشید
ملتم را در بهار و هستی خواهم کشد

بایاتیلار - سربازلارین زبان حالی

عزیز داغلی آتا - آنالار آللاه ایگیت لریزه رحمت ائیله سین. باشی ساغ اولسون. آللاه سیزه صبر وئرسین. * پادگان دا نلر اولدو، سرباز ارزون اوره ی...