Sonntag, Oktober 25, 2009

ضیافت و فلاکت - معجز شبستری

اوخوردو مرثیه خوان من باخیردیم حیرتیله
ووروردی باشه جماعت کمال شدتیله
رفیق قاوزادی باشین دئدی : اییل آشاغی
دئدیم : نییه ؟ - دئدی : همرنگ اول جماعتیله
روا دگیل باخاسان خایجی کیمی خلقه
گرک ملول اولاسان سن ده بو مصیبتیله
خلاصه مرثیه بیتدی ، چکیلدی یا الله
گؤتوردوک ال طرف کبریایه ملتیله
دؤشه ندی سفره یئره خونچه پیلوو گلدی
قارینلار اولدی چیراغان او دادلی نعمتیله
یانیردی پینج وا مجلیسده ، خلق ترلیردی
ولیک قار یاغیردی ائشیکده شدتیله
ییغیلدی سفره تمام اولدو مجلس عشرت
ایاغه دوردی جماعت یئریندن عزتیله
عباسینی گؤتورن ائیله دی خداحافظ
یولا سالیردی قوناقچی بیزی نزاکتیله
فنارلر یاخیلیب کوچه چون ایشیقلاندی
دئدیم رفیقه باخ ایندی اویانه دقتیله
باخوب نه گؤردی ، پریشان ، بی نوا بیر جمع
آیاق یالین ، بدن عریان ، دوروبلا ذلتیله
نه رنگ واردی نه قان اوزلرینده دم بسته
باخیردی خلقه او بی نور گؤزلر حسرتیله
دئدیم رفیقه گؤرورسن او طفل معصومی
دوداقلاری گؤگه ریب جنگ ائدیر طبیعتیله
او عورته نظر ائت اگله شیب بوز اوستونده
باشی آچیق دوناجاق بو گئجه او حالتیله
روا دگیل باخاسان خاریجی کیمی اونا سن
عباوی سالمیاسان باشینا محبتیله
جگر کباب ائدیجیحالدیر ، بو حال ای دوست
نئجه گئدیب یاتاجاقسان ائوینده راحتیله
رفیق یومدی گؤزون ترلدی خجالت دن
باشین اشاغه سالیب گئچدی گئتدی سرعتیله
دالیجا سسله دی معجز : رفیق دور گئتمه
گرگ کی تیتره یه سن ، سن ده بو جماعتیله
بو یاره لی باجیلار مرهم ایسته ییر سندن
هارا قویوب گئدیسن ، خلقی بو جراحتیله
*
مرثیه خوان روضه می خواند و من با حیرت نگاه می کردم
مردم به شدت بر سرشان می کوبیدند
رفیقم سرش را بلند کرد و گفت : سرت را پائین خم کن
پرسیدم : چرا ؟ گفت : همرنگ جماعت شو
روا نیست مانند بیگانگان به خلق نگاه کنی
باید در این مصیبت غمگین و ملول باشی
خلاصه روضه تمام شد و مردم یاالله کشیدند
همراه مردم دست بهسوی عرش کبریا بلند کردیم
سفره پهن شد و سینی پلو آمد
شکمها با دیدن آن غذای خوشمزه چراغان شد
بخاری روشن بود و مردم از گرما عرق کرده بودند
اما در بیرون برف به شدت می بارید
سفره جمع شد و مجلس عشرت به پایان رسید
مردم با عزت از جایشان بلند شدند
هر که عبایش را مرتب می کرد خداحافظی می کرد
میزبان نیز با احترام مهمانان را بدرقه می کردند
فانوسها روشن شده بود و کوچه را روشن کرده بود
به رفیقم گفتم حالا به آن طرف کوچه نگاه کن
نگاه کرد و چه دید؟ جمعی پریشان و بی نوا
پا برهنه سر برهنه که با ذلت گوشه ای ایستاده اند
نه رنگ و رو و نه خون در چهره داشتند
با آن چشمان کم سو به مردم نگاه می کردند
به رفیقم گفتم : آن طفل معصوم را می بینی
لبهایش کبود شده و با طبیعت جنگ می کند
به آن زن نگاه کن که روی یخها نشسته
سرش لخت است و امشب از سرما یخ خواهد کرد
روا نیست که مثل خارخی خا به اینها نگاه کنی
عبایت را از روی مهر بر سرشان نکشی
این حال جگر آدمی را کباب می کند ای دوست
چگونه در خانه ات راحت خواهی خوابید
رفیقم چشمانش را بست از خجالت عرق کرد
سرش را پائین انداخت و به سرعت رد شد
پشت سرش معجز صدا کرد : بایست رفیق نرو
باید تو هم همراه این جماعت از سرما بلرزی
این خواهران زخم دیده مرهم می خواند
مردم را با این همه زخم چگونه رها می کنی و می روی؟

Sonntag, Oktober 11, 2009

عکاس - میرزا علی معجز شبستری

جماعت وئرین بیر قولاق بندییه
چکون بو گؤزل سؤزلری رندییه
دئییرلر شبسترده عکاس وار
نه عکاس ، بیر نسل نسناس وار
دوکان وئرمییون مرد عکاسه سیز
اگر شیعه سوز حضرت عباسه سیز
دوکانوزدا کسب ائتسه عکاس پست
او پول کی آلورسوز گه اندر گه است
پیمبر حرام ائیلیوب صورتی
یاراشماز بیزه ارمنی صنعتی
ووروب پالچیغی قالب کرپیشه
که لایق دئییل سیزلره هر پئشه
آلاهیز چوالی آلون دالوزا
تمیز ایش یاراشماز سیزین حالوزا
تعالی چه شان و جلالست این
چرا آن حرام است حلال است این
به بحر تقارب تقارب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
الینده گؤره نده اونون ماشینی
وورون سیندیرون سیز اونون باشینی
سیزه لازم اولسا اگر تذکره
ائدون خرج بیر عکس ایچون یوز لیره
گئدون شهر تهرانه عکس سالدیرون
شبستردن آمما بونی قالدیرون
بو قازانجلی ایشه گرک ارمنی
مسلمان ساتا شور نخود لبلبی
مسلمان بوشالدا موالی گرک
ییه پوخ قازانجی عیالی گرک
*
عکاس
ای جاعت به عرایض بنده گوش کنید
حرفهایم را به گوش جان بسپارید
می گویند که در شبستر عکاسی است
نه عکاس که جنس نسناسی است
به مرد عکاس مغازه اجاره ندهید
اگر شیعه حضرت عباس هستید
اگر عکاس پست در مغازه شما کسب کند
اجاره ای که از او می گیرید ، گه اندر گه است
پیامبر نقش صورت را حرام کرده است
داشتن شغل ارمنی شایسته ما نیست
گل را در قالب آجر بریزید
که داشتن هر شغلی شایسته شما نیست
چوال را بر پشتتان بیاندازید
کار تر و تمیز برازنده شما نیست
تعالی چه شان و جلال است این
چرا آن حلال و حرام است این
به بحر تقارب تقرب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
هر گاه ماشین عکاسی را دستش دیدید
بزنید و سرش را بشکنید
اگر عکس لازم داشته باشید
به خاطر همان عکس صد لیره خرج کنید
به تهران بروید و عکس بیاندازید
اما این عکاس را از شبستر بیرون کنید
این کار پر سود لایق ارمنی است
مسلمان باید نخود شور و چغندر پخته بفروشد
مسلمان باید مستراح را تمیز کند
تا درآمد گه اش را زن و بچه اش بخورند
*

Sonntag, Oktober 04, 2009

زاهد - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده


جنت ده کی حوری لری ، قلمانلاری آللاه
قاودیم دییه بیر وحی ایله ائتسه سنی افهام
زاهد ، من اولوم گیزله مه آچ صدقینی سویله
سن بیرده ائده رسن می نماز امرینه اقدام؟
*
حوریان و قلمانهای داخل بهشت را ، خدا
از بهشت راندم گفته : به تو بفهماند
زاهد مرگ من پنهان نکن و با صداقت بگو
آیا باز برای خواندن نماز رو به قبله می ایستی؟

تعجب - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

چوخ تعجب ائدیرم طرز جدیده که اولی
اجنبی لر اوخودوقجا هنر اظهار اولور
حال بو کی ملتیمیزدن اونی کیم کی اوخهویور
غالبن حضرت آللاهی دا انکار ائدیور
*
خیلی تعجب می کنم به این دوران جدیدکه
وقتی بیگانه تحصیل می کند هنرش آشکار می شود
در حالی که وقتی مردم خودمان تحصیل علم می کنند
اکثرشان وجود خدا را نیز انکار می کنند

Freitag, September 25, 2009

ایکیز کاردئشیم - احمد سلجوق ایلکان


ان اییی دوستومدور یابانجی دئگیل
بو یانلیزلیک بئنیم ایکیز کاردئشیم
ان آجی گئرچگیم - یالانچیم دئگیل
بو ایریلیک یئنیم ایکیز کاردئشیم
*
سیز بیر - بیر سورون دا کونوشتوراییم
ان ظالیم درتلرله یاریشتیراییم
اوزاکتا دورمایین تانیشتیراییم
بو آجیلار بئنیم ایکیز کاردئشیم
*
بلکی ده سببی سئودیکریم ده
دوشمنیمی جانیم بیلدیکلریمده
نه ره یه گیتسه مده کیرپیکلریمده
بو گؤز یاشی بئنیم ایکیز کاردئشیم
*
برادر دو قلوی من
بهترین دوستم است و بیگانه نیست
این تنهائی ، برادر دوقلوی من است
تلخ ترین حقیقتم ، دروغ نیست
این جدائی برادر دوقلوی من است
*
شما یکی یکی بپرسید و به حرفش بیاوریم
با ظالمترین دردها به مسابقه اش ببریم
دورنایستید آشنایتان کنیم
با این دردها که برادر دوقلوی من است
*
شاید سببشان عزیزانم هستند
دشمنانس که شیرین تر از جانشان پنداشتم
هر جا هم که برم بر مژگانم نشسته اند
این اشک چشمانم که برادر دوقلوی من است
*
واژگان
ایکیز کاردئش : عکیز قارداش ، برادر یا خواهر دوقلو
ان اییی : لاپ یاخجی ، بهترین
یابانجی : اؤزگه ، بیگانه
یانلیزلیک : یالقیزلیق ، تنهائی
بئنیم : منیم ، مال من
گئرچک : دوغرو ، حقیقت
سورماق : سوروشماق ، سوال کردن
کونوشتورماک : دانیشدیرماق ، به حرف آوردن
سئودیکلر : ایستکلر ، عزیران
نه ره یه : هارا ، به کجا

Montag, September 21, 2009

یازیک - احمد سلجوق ایلکان

گونلرین کدرله دردله اولسادا
بیئتمه ین آجیلار سنی بولسادا
طالعین دوست دئگیل دوشمن اولسادا
او گولمه دن گئچن هر آنا یازیک
*
بوش وئر دردلرینه یالان دونیانین
رویا کادار کیسا عؤمرو اینسانین
آیریلما پئشیندن آشکین سئودانین
او سئومه دن اؤلن هر جانا یازیک
*
حایات بو گون گلیب بیته جک هلبت
موتسوزوم دئیه رک ائتمه شکایت
سئوینجله نئشه یله گونونو گون ائت
او کدرله گئچن هر گونه یازیک
*
افسوس
روزهایت سرشار از درد و غم هم باشد
رنجهای بی پایان پیدایت هم کنند
بختت دوست که نه دشمنت هم باشد
حیف است که روزهایت بدون شادی بگذرند
*
درد و غم دنیای دروغین را رها کن
عمر انسان به اندازه خواب کوتاه است
عشق و دوست داشتن را رها نکن
افسوس بر دلی که بی عشق از دنیا برود
*
زندگی البته که روزی تمام خواهد شد
اظهار بدبختی کرده و شکایت نکن
با عشق و شادی زندگی را بگذران
افسوس بر آن روزهائی که با درد و غم بگذرد
*
از کتاب یاکیلاجاک شعرلر
احمد سلجوق ایلکان شاعر ترکیه
*
واژگان ترکی استانبولی به فارسی
یازیک :
حیف ، افسوس ، دریغ
کدر : غم ، حزن ، اندوه ، غصه
بیتمه ین : تمام نشده ، ناتمام
آجی : درد ، رنج ، ناگوار
بولسا : پیدا کند
هر آن : هر لحظه
بوش وئر : ولش کن ، رها کن
بوش وئرمک : رها کردن ، رها کردن
کادار : قدر ، به اندازه
رویا کادار : کوتاه به اندازه خواب
پئشیندن : از پشت ، از دنبال
سئومه دن : سئومه میشدن ، بدون دوست داشتن ، بدون علاقه و محبت
حایات : زندگی
البت : هلبت ، البته که
موتسوز : ناراحت ، بدبخت
نئشه : شادی ، سرور
گونونو گون ائت : زندگی را بگذران

Samstag, September 19, 2009

اویون اولدوق - شهریار


ایتیمیز قورد اولالی بیزده قاییتدیق قویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
ایت الیندن قاییدیب قوردادا بیرزاد بویون اولدوق
ایت ایله قول - بویون اولدوق
قوردوموز دیشلرینی هی قارا داشلاردا ایتیلتدی
قویونون دا ایشی بیتدی
سون سوخولدو سورویه ، بیر سورونی سؤکدو داغیتدی
اکیلیب ایت گئدیب ایندی
بیزده باخدیق ایت ایله قورد آراسیندا اویون اولدوق
ایت ایله قول بویون اولدوق
*
همراه با گرگ شدن سگمان ، ما نیز گوسفند شدیم
سگ را در آغوش کشیدیم
از دست سگ به گرگ پناه بردیم و بدهکارش هم شدیم
سگ را در آغوش کشیدیم
گرگ مان دندانهایش را با سنگهای سیاه تیز کرد
کار گوسفند نیز تمام شد
بعد حمله کرد و گله را درید
سگ نیز دررفت و گم و گور شد
ما هم دیدیم که بین گرگ و سگ بازیچه شده ایم
سگ را در آغوش کشیدیم

Samstag, September 12, 2009

حسد دشمن - ملا محمد فضولی

عزیز حق ، حسد دشمنیله اولماز خوار
حسود حیله سی اقبالی ائیله مز ، ادبار
اگرچه گلبنه گاهی خزان دان آفت وار
تدارک ائیله ر اونا عاقبت نسیم شمال
*
حسادت دشمن ، عزیز درگاه حق را خوار و ذلیل نمی کند
حیله حسود ، اقبال آدمی را برنمی گرداند
اگر چه خزان آفت گلستان است
سرانجام نسیم شمال ، سرسبزش می کند

Donnerstag, September 10, 2009

ای معلم - ملا محمد فضولی


ای معلم ، آلت تزویردیر اشراره علم
قیلما اهل ظلمه تعلیم معارف ، زینهار
حیله ایچون علم تعلیمین قیلان مفسدلره
قتل عام ایچون وئره ر جللاده تیغ آبدار
هر نه تزویر ائیله سه اهل جهان ، ائیلر قبول
مکر اهل علم دیر ، اصل فساد روزگار
*
ای معلم علم نزد اشرار ، وسیله ای برای تزویر است
مبادا که بر اهل ستم علم بیاموزی
مفسدین که به هدف حیله و مکر علم می آموزند
تیغ آبدار را به هدف قتل عام مردم به دست جلاد می دهند
هر ریا و تزویری که اهل دنیا بکند ، می پذیرد
منبع فساد روزگار ، مکر و حیله اهل علم است

Donnerstag, September 03, 2009

دورنالار - سلیمان رستم

هانسي درد دير ائدن سيزي باغري قان
اي بو يئردن اوچوب گئدن دورنالار؟
سيز كي آزاد دوغولدونوز آنادان
غمگين سينيز دئيين نه دن، دورنالار؟
*
گؤيده آزاد قاناد چالماق گؤزل دير
ائل دردينه قاليب، يانماق گؤزل دير
آنا يوردا قوربان اولماق گؤزل دير
نه يه گره ك جانسيز بدن دورنالار؟
*
يامان گونون عؤمري البت، آز اولار
قيشدان سونرا بهار اولار، ياز اولار
بو ائللرين کئيفي اوندا ساز اولار
سيز اي غمگين- غمگين اوته ن دورنالار
*
بولاق كيمي ايشيلدايير گؤزونوز
دوستونيزام، بيليزسينيز اوزونوز
سينه لره داغ چكير هر سوزونوز
اوره كلري آل قان ائدن دورنالار
*
اوچورسينيز آلني آچيق، اوزو آغ
باغريم چاتلار سيزدن آلماسام سوراق
يورولاندا اولور سيزه اوتوراق
گول كناري، ياشيل چمن دورنالار
*
قاققيلداشين، قوي ياتانلار آييلسين
ازيله نلر قالخيب آدام ساييلسين
شهرتينيز بو ائللره ياييلسين
اي باش ويروب گولده چيمن، دورنالار
*
آرزوم بودور، كسيلسين گؤز ياشينيز
هر بلادن اوزاق اولسون باشينيز
چيچكلنسين توپراغينيز، داشينيز
توخونماسين سيزه دوشمن، دورنالار!
*
بير گون گلر، اوره گينيز آچيلار
دومان كيمي اوچوب گئدر آجيلار
باغرينيزي نشان آلان اووچيلار
قوي بيلسينلر، سيزدنم من، دورنالار!
*
چوخ چكمز كي، نغمه سويله ر شن ديللر
عطر ساچار شوخ چيچكلر،شوخ گوللر
بايقوشلاري عوض ائدر بولبوللر
خرابه لر اولار گلشن، دورنالار
*
زمان سيله ر اوره كلردن ناله ني
ائل اونودار گوز ياشيني- ژاله ني
ياشيل چمن بايراق ائدر لاله ني
اوترسينيز اوندا شن- شن، دورنالار
*
اگر بير گون داردا قالسا بو ائللر
درد اليندن ناله ائتسه كونوللر
آهدان يانيب كوله دونسه بو چوللر
من وئره رم سيزلره دن، دورنالار
*
قوي كؤنوللر سئللر كيمي چاغلاسين
آغ گونلره مين بير اميد باغلاسين
قويمايين كي، قان- ياش توكوب آغلاسين
بو يارالي آنا وطن، دورنالار!
*
شاعر : سلیمان رستم
درناها
کدام دردیست که دلخونتان کرده
ای درناهائی که از این ولایت کوچ کرده اید
شما که از مادر آزاد زاده شده اید
چرا غمگین هستید بگوئید درناها
*
در آسمان آزادانه پرواز کردن زیباست
دلسوز درد ایل و تبار شدن و سوختن زیباست
فدای وطن شدن زیباست
جان بدون روح به چه دردی می خورد درناها؟
*
عمر روزگار تلخ البته که کم است
بعد از زمستان نوروز و بهار است
حال این ایل و تبار وقتی خوب است

که شما با غم و ناله آواز بخوانید درناها
*
چشمانتان مثل چشمه صاف و زلال می درخشند
دوستتان هستم خودتان میدانید
هر ناله تان داغی بر سینه ها می کشد
ای درناهائی که دلها را خون می کنید
*
پرواز می کنید با پیشانی باز و روی سفید
اگر سراغی از شما نگیرم زهره چاک می شوم
خسته که می شوید
می شود استخر و چمن سر سبز استراحتگاهتان
*
آواز بخوانید بلکه خواب مانده ها بیدار شوند
آنان که زیر ستم له شده اند برخیزند و به حساب آیند
در بین ایل و تبار شهره شوید
ای درناهای استخر و چمنزارها
*
آرزویم این است که گریه هایتان بس شود
سرتان از هر بلائی به دور شود
صخره و چمنزارتان پر گل شود
دشمن به شما آسیبی نرساند درناها
*
روزی می رسد که دل شما هم باز می شود
تلخی ها هم مثل دود به آسمان می روند
شکارچیانی که قلبتان را نشانه گرفته اند
بگذار بدانند که همراه شماها هستم درناها
*
دور نیست زمانی که لبهای شاد نغمه سرائی کنند
گلها و غنچه های تر و تازه عطر افشانی کنند
بلبل ها جغدها را تغییر دهند
خرابه ها گلشن شوند درناها
*
زمان ناله های دلها را پاک می کند
ایل و تبار اشک چشم و شبنم را فراموش می کند
چمن سبز ، لاله را پرچم می کند
آن وقت شما هم با شادی آواز می خوانید
*
اگر روز این ملت در تنگنا بماند
دل ها از درد بنالد
دشت ها از دود آه بسوزند و خاکستر شوند
من به شما دانه خواهم داد درناها
*
بگذار دلها همچون سیل ها بخروشند
هزار امید بر رسیدن روزهای روشن ببندد
نگذارید چشمانش خون بگریند
این وطن عزیز ای درناها
*


*

Sonntag, August 16, 2009

بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی

داغلار او گؤزله ساخلاسین یاسی
چیرپیلدی داشلارا عؤمور آیناسی
قوجاغیندا اوچ یاشیندا بالاسی
نه آرزی یا چاتدی ، نه کاما چاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
غضبدن چاتدادی دوداغی - دیلی
بیرجه کؤرپه سیدی اونون نیسگیلی
کیشی غیرتدیدی ، داغلار گؤزلی
اوخ اولوب نامردین گؤزونه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
بیر کیمسه یئتمه دی هایا ، آغلادی
باغدی هلاکته قایا آغلادی
یاش دؤندو گؤزونده چایا اغلادی
دره لر یاس توتوب ، ماتمه باتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
باخ یوردون باخ ائلین فاجعه سینه
بیر عؤمرون باهاری دؤندو ترسینه
کؤرپه هارایینا ، آنا سه سینه
قارتالدا قایادان قاشینی چاتدی
بیر گلین اؤزنو قایادان آتدی
*
گوله لر باغرینی شان - شان ائیله دی
داغلار مارالینی جاندان ائیله دی
عصمتی اوزونه قالخان ائیله دی
قانین شهیدلرین قانینا قاتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
گیلئیلی دن گلدی منه بو یازی
بوتون آشیقلارین آغلادی سازی
داغلارین قوینوندا او داغلار قیزی
اؤزونه داغ بویدا هئیکل اوجالتدی
بیر گلین اؤزونو قایادان آتدی
*
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
کوهها بر آن زیباروئی عزا بگیرندکه
آینه عمرش بر سنگها خورد
همراه با کودک سه ساله در آغوشش
نه به آرزویش رسید و نه کامی از دنیا گرفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
از شدت خشم دهان و زبانش ترکید
تنها حسرتش کودکش بود
مرد غیرت داشت و زیبا روی دشت و دمن
مانند تیری به چشم نامرد فرو رفت
عروسی خود را از صخره ها پرتاب کرد
*
وقتی دید کسی به فریادش نمی رسد گریست
صخره بر این هلاکت نظر کرد و گریست
اشک در چشمانش همانند رود جاری شد
دره ها عزا گرفتند و غرق ماتم شدند
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
فاجعه طایفه و سرزمین را ببین
بهار عمری واژگون شد
به فریاد کودک و هارای مادر
شاهین نیزاز صخره ها بیرون آمد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
گلوله ها دلش را پاره پاره کرد
جان زیباروی کوهستان را گرفت
عصمت را سپر خود کرد
خونش را همراه خون شهیدان کرد
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
این نامه از گیلئیلی به دستم رسید
ساز عاشقها به ناله و فغان آمد
دختر کوهها در آغوش کوهها
برای خودش هیکلی به بزرگی کوهها تراشید
عروسی خود را از صخره پرتاب کرد
*
شاعر : عیسی قاراخانلو

Sonntag, August 09, 2009

سون یارپاق - وفالی بیلال اوغلو

چینارین باشیندا قالمیش سون یارپاق
بوتون وارلیغیلا تیتره دی اسدی
یاشاماق نه قدر شیرین اولسادا
آغاج دان قوپماغا او چوخ ته له سدی
وورولوب هاوادان ییخیلیب یئره
گؤیلره قید ائتدی سون وداسینی
سانکی بو اوچوشلا اوجا چینارا
سؤیله دی ابدی الودا سینی
بیلدی کی آیریلسا اؤز بوداغیندان
خزله قاریشیب تورپاق اولاجاق
بونا راضی اولوب بوداقدا قالیب
تنها یاشاماغی سئومه دی آنجاق
*
برگی که بالای درخت چنار تنها مانده بود
با تمام وجودش لرزید و به زمین افتاد
زندگی هر قدر هم شیرین باشد
او با عجله از درخت جدا شد
همراه باد جدا شد و به زمین افتاد
گوئی با این پرواز با چنار
برای ابد وداع گفت
فهمید که اگر از شاخه جدا شود
همراه برگهای خزان خاک خواهد شد
راضی به این جدائی شد و نخواست
بالای درخت تنها بماند

فانی دونیا - وفالی بیلال اوغلو


هانی دئدیکیم بیک ارنلر
دنیا منیم دئینلر
اجل آلدی ، یئر گیزله تدی
فانی دونیا کیمه قالدی
گلیملی گئدیملی دونیا
سون اوجو اؤلوملو دونیا
*
دنیای فانی
کو خان ها و پاشاها که می گفتم
گویندگان دنیا مال من است
اجل گرفت ، خاک پنهان کرد
دنیای فانی به چه کسی وفا کرد؟
دنیا آیند و رونده
آخر سرش مرگ دنیا

Sonntag, August 02, 2009

سن یاشا - علی حسین زاده داشقین

تانری منیم اوره ییمین باجاسیندان
شال ساللادی بو گئجه
اودا مندن پای دیله دی بوگئجه
منیم واریم : بیر سن ایدین بیر اؤزوم
سنی وئرسم چیلدیراجام دوشوندوم
سنه یانقی ، سنه توتقون ، سنه سوسوز
سنه آجام دوشوندم
تانری ائدی بو سئوگییه تاماشا
من اؤزومو وئردیم گئتدی
سن یاشا
*
تو بمان
خدا از دریچه قلبم
شالی انداخت
او نیز از من هدیه ای خواست
آنچه که من داشتم : تو بودی و خودم
فکر کردم ، اگر تو را هدیه کنم
نه
من عطشان به تو ، عاشق تو ، تشنه تو
گرسنه توام
خدا این عشق را تماشا کرد
من خودم را دادم و رفت
تو بمان
*
شال ساللاماق : شب چهارشنبه سوری داماد شالی برداشته و از دریچه یا پنجره یا در خانه عروس شال را داخل خانه می انداخت . خانواده عروس هدیه داماد را داخل شال گذاشته و می بستند و داماد می برد. این رسمی زیبا بود.
*

Freitag, Juli 17, 2009

شکیل - هوشنگ جعفری زنگانلی



بیرائلی بوراندا قاردا چکه جم
بیرائلی بهاردا واردا چکه جم
بیر شکیل چکه جم گؤز گیله سینه
آرزولار دوزوله سیلسیله سینه
بیرباهار سالاجام قیش چیلله سینه
بیر لالا غونچاسین قاردا چکه جم
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر دوغری بیتیرم گومان ایچینده
بیر داغی چکه جم دومان ایچینده
بیر حقی دوغرلدام گومان ایچینده
بیر درین باخش کی جومان ایچینده
شاختادا بیر آغاج باردا چکه جم
بیرسئلی چکه جم سارا قوینندا
بیر ائلی یاردیمسز یارا قوینندا
بیردیلی آسلی چارا قوینندا
بیردیلی دیلچه کسز داردا چکه جم
تیکیلی بیر آغیز چکه جم بوما
بیر درین باخیش کی فیکیره جوما
یوللیام شکیلی تهرانا قوما
بیرائلین یوخلقون واردا چکه جم
ائلیمین یوخلوغون واردا چکه جم
بیرایشیق چکه جم اوزاقدان آتیب
بیردنیز چکه جم دنیزه باتیب
بیر ائلی چکه جم مین ایلدی یاتب
وارلیقین بیلمیرم هاردا چکه جم
نئینیم دیلسیز بیر باش چکمرم
بابا سینه مده اورک وار داش چکه نمیرم
ائلیمین گؤزنده یاش چکه نمیرم
بابا سینه م ده اورک وار داش چه نمیرم
بوائلین ماهنیسین تاردا چکه جم
ائلیمی باهاردا واردا چکه جم
*
ملتی را در برف و کولاک خواهم کشید
ملتی را در بهار و هستی
تصویری خواهم کشید بر مردمک چشم
که آرزوها دورش صف بکشند
در چله زمستانی بهاری بوجود خواهم آورد
غنچه لاله را در دل زمستان خواهم کشید
کوهی را در مه خواهم کشید
حیقیقتی را در شک خلق خواهم کرد
نگاهی عمیق که در آن غرق شوم
در سرمای سخت زمستان درختی پربار خواهم کشید
سیلی خاوهم کشیدد در آغوش سارا
ملتی بی یاور ، در آغوش زخم
زبانی به دار آویخته در آغوش چاره
زبانی را بی زبان کوچک بر سر دار خواهم کشید
دهانی را دوخته خواهم کشید
نگاهی عمیق که غرق تفکر است
تصویر را به « تهران » و « قم » بفرستم
نبود یک ملت را در اوج بودن خواهم کشید
نبود ملتم را در اوج هستی خواهم کشید
روشنائی که از دور می درخشد
دریائی که غرق در دریا شده
و ملتی را که هزار سال است خوابیده
خواهم کشید
هستی این ملت را ، نمی دانم اما کجا خواهم کشید
چه کنم ، سر بی زبان نمی توانم بکشم
بابا جان در سینه ام دل است ، سنگ نمی توانم بکشم
در چشمان ملتم اشک نمی توانم تحمل کنم
ترانه این ملت را در نوای تار خواهم کشید
ملتم را در بهار و هستی خواهم کشد

Sonntag, Juli 12, 2009

آچین آققیشقالاری - هوشنگ جعفری زنگانلی

آچین آققیشقالاری
?چین آققیشقالاری ، آچین آققیشقالاری
هاوالار تک اوره ییم دولغوندور
قورویان داغلارا یاغماق دیله ییر
سئل اولوب ظالیم ائوین ییخماغا
آخماق دیله ییر
ایلدیریم تک گئجه باغرین یارا
شاخماق دیله ییر
گونه باخماق دیله ییر
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
منه یوخ
قفس غمده قناری لره بیر رحم ائلهیین
بیر گولون سولماسینا سولمامیشام
قلبیمین دولماسینا دولمامیشام
قورخورام توسکو چالا گولخانانی
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
آچین آققیشقالاری
بیر گؤروم اؤلکه مه ماغا
بیرلشن ائل لر نئج اولوب
کوچه لرده یوموروق توسکورو
بایراق نئج اولوب
بیزیم ائل لر نئج اولوب
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
آچین آققیشقالاری
بو نه یئردی کی ایشیق لیق یولو یوخدور
بیلمیرم قبله م هایاندیر
ائویمین ساغ سولو یوخدور
بیرینی بغض توتوبدور دانیشانمیر
بیری بیر شیردی دوشوب دار قفس ایچره چالیشانمیر
آنا ایستکلی بالاینان بارشانمیر
ایکی تورپاق قاریشانمیر
قول بویونلا ساریشانمیر
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
*
بابا آچین آققیشقالاری
ائله بیل کی قولاغا وای سه سی گلدی
قاراباغدان اوغول ای وای سه سی گلدی
*
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
ائله بیل کی قولاغا وای سه سی گلدی
آنالار قالمیش اوغول سوز
اوغول ای وای سه سی گلدی
دییه سن های سه سی گلدی
یا گورون قانلی بئشیک اوخشوری لای لای سه سی گلدی
*
قاپی تاختا ، دالی سالقی ، باجا باغلی ، سه سیم آرقین
نه گئدیر سه س ، نه گلیر های
اولدو کال کلمه لر اوسته عملیم زای
آچین آققیشقالاری
آچین آققیشقالاری
آققیشقا : آتیشقا ، جاماکی ، دربچه ، پئنجره ، خیردا پئنجره
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
دلم همچون هوای ابری گرفته
دلم باریدن بر کوههای عطشان
همچون سیل خروشان
ویران کردن خانه ستمکاران
مانند رعد و برق ، شکافتن دل شب
نگریستن به خورشید تابان
را می خواهد
باز کنید پنجره ها را
*
به من نه ، بلکه
بر قناری های اسیر در قفس تنگ رحم کنید
با پژمرده شدن شاخه گای
پژمرده نشدم
با گرفته شدن دلم، دلگیر نشدم
می ترسم دود گلخانه را نابود کند
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
*
باز کنید پنجره ها را
تا ببینم در آن دیارم
بر سر ملت متحدم
بر مشتهای گره کرده چه امده
پرچم متحدم چه آمده
ایل و طایفه ام چه شده
باز کنید پنجره را
باز کنید پنجره را
*
باز کنید پنجره را
این چه جائیست
که راهی برای روشنائی ندارد؟
نمی دانم قبله ام کجاست
نمی دانم جهت خانه ام کجاست
گلوی این یکی را بغض گرفته
نمی تواند حرف بزند
آن یکی شیری است گرفتار قفس تنگ
جائی برای تکان خوردن ندارد
مادر نمی تواند با فرزند دلبندش آشتی کند
دو خاک نمی تواند به هم بپیوندد
نمی توانند همدیگر را در آغوش بکشند
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
*
بابام جان
باز کنید پنجره ها را
گوئی صدای « وای » به گوش می رسد
از جانب « قره باغ » صدای « وای پسرم » به گوش می رسد
*
باز کنید پنجره ها را
باز کنید پنجره ها را
گوئی صدای « وای » به گوش می رسد
ناله مادران داغ دیده
صدای « ای وای پسرم » به گوش می رسد
صدای های و هوی به گوش می رسد
گوئی گهواره خونین بایاتی می خواند
صدای لالائی به گوش می رسد
*
در بسته
کلونش کشیده
دریچه بسته
صدایم خسته
نه صدائی می رسد
نه فریادی به گوش می رسد
زحمتم
در هیاهوی کلمات گرفته و خفه ام به هدر رفت
*
*

Freitag, Juli 10, 2009

آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی - علی اکبر صابر طاهرزاده

اونداکی اولاد وطن خام ایدی
اؤز حق مشروعینی بیلمزدی ایل
چهره حریته گولمزدی ایل
گؤزلرینی بیر کره سیلمزدی ایل
غزته یه ژروناله اییلمزدی ایل
دائم ائشیتدیکلری اوهام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
اولکه ده بونجه یوخیدی عیب جو
نئیلردیکسه گؤزونوردو نکو
خلق ده دیداریمیزه آرزو
بیزده واریدی نه گؤزل آبرو
حرمتیمیز واجب اسلامیدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایامی دی
*
ملته چاتدیقجا غم عیاش ایدین
حاکمه یار ، آمره قارداش ایدین
قبله طاعتگه اوباش ایدین
هاردا آش اولسایدی اورا باش ایدین
هر گئجه هر گون بیزه بایرام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
گرچه ریا ایدی بوتون کاریمیز
کاریله برعکس ایدی کرداریمیز
لیک همان وار ایدی مقداریمیز
حجت ایدی هر کسه گفتاریمیز
خلقین ایشی بیزلره اکرامی ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
عیبیمیزی چولقالامیشدی عبا
هرنه گلیردی بولاشیردی قابا
کیم نه قانیردی نه دی زهد و ریا
ناخوشه خاک دریمیزدن شفا
صومعه میز کعبه احرار ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
بیزلریدیک خلقین ایناندیقلاری
پیر هدایت دییه قاندیقلاری
نور گؤروردولر قارانلیقلاری
بیزده ایدی جمله قازاندیقلاری
کیم بیزه پول وئرمه سه بدنام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
ایندی آداملار دیه سن جن دیلر
جن نه دی شیطان کیمی بی دین دیلر
لاپ بیزی اووسارلادیلار میندیلر
آی کئچن ایام اولاسان ایندی لر
اونداکی اولاد وطن خام ایدی
آخ نئجه کئف چکمه لی ایام ایدی
*
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
زمانی که اولاد وطن هنوز خام بود
زمانی که ملت حق مشروع خود را نمی دانست
بر چهره ازادی لبخند نمی زد
چشمانش را یکبار نیز باز نمی کرد
برای خواندن روزنامه و مجله خم نمی شد
دائم اوهام و خیال می شنید
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
در ملک و ابادی این همه عیب جو نبود
هر چه که می دیدند یه نظرشان خوب بود
آرزوی ملت دیدار ما بود
چه ابروئی داشتیم ما
حرمت به ما از واجبات اسلام بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
هر چه بر غم ملت افزوده می شد خوش بودی
یار حاکم و برادر آمر بودی
قبله عالم اوباش بودی
هرجا اشی بود آنجا در صف اول بودی
هر شب و روز جشن و عید بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
اگرچه تمام کارمان ریا بود
اگرچه هر کارمان برعکس بود
با همه اینها مقام و منزلتی داشتیم
هر سخن ما حجت بود
کار مردم هدیه و اکرام به ما بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
عیب مان را عبا پوشانده بود
هر چه می آمد داخل بشقاب ریخته می شد
چه کسی می دانست زهد و ریا چیست
برای بیمار خاک درگاهمان شفا بود
صومعه ما کعبه اهل احرام بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
ماها بودیم باور و ایمان مردم
ما را پیر راهنما می دانستند
تیرگی ها را نور می دیدند
درآمدشان در جیب ما بود
هرکه به ما پول نمی داد رسوا بود
آخ که چه ایامی برای لذت بردن بود
*
اکنون مردم گوئی که جن هستند
جن چیست ، یک چیزی مثل شیطان هستند
دیگر به ما افسار زدند و سوارما شدند
آی ! که گذشته ها بود
آن زمانی که اولاد وطن خام بود
آخ که چه دورانی برای لذت بردن بود

گئتمه ترسا بالاسی - استاد شهریار


اذن وئر توی گئجه سی من ده سنه دایه گلیم
ال قاتاندا سنه مشاطه تماشایه گلیم
سن بو متهاب گئجه سی سئیره چیخان بیر سرو اول
اذن وئر من ده دالونجه سورونوب سایه گلیم
منه ده باخدین او شهلا گؤزوله ، من قارا گون
جراتیم اولمادی بیر کلمه تمنایه گلیم
من جهنم ده ده باش یاسدیغا قویسام سنیله
هئچ آییلمام کی دوروب جنت ماوایه گلیم
ننه قارنیندادا سنله اکیز اولسایدیم اگر
ایسته مزدیم دوغولوب بیرده بو دونیایه گلیم
سن یاتیب جنتی رویاده گؤرنده گئجه لر
من ده جنت ده قوش اوللام ، کی او رویایه گلیم
قیتلیغ ایللر یاغیشی تک قورویوب گؤز یاشیمیز
کوی عشقینده گرک بیرده مطلایه گلیم
سن ده صحرایه ماراللار کیمی چیخ ، تولی کی
من ده بیر صیده چیخانلار کیمی ، صحرایه گلیم
آللاهوندان سن اگر قورخمویوب ، اولسان ترسا
قورخورام منده دؤنوب مذهب عیسی یه گلیم
شیخ صنعان کیمی دونقوز اوتاریب ایللرجه
سنی بیر گؤرمک اوچون معبد ترسایه گلیم
یوخ صنم ! آنلامادیم ، آنلامادیم ! حاشا من
بوراخیب مذهبیمی ، سنله کلیسایه گلیم
گل چیخاق طور تجلایه ، سن اول جلوه طور
من ده موسی کیمی ، او طور تجلایه گلیم
شیردیر « شهریار » ین شعری الینده شمشیر
کیم دئیه ر من بئله بیر شیرله دعوایه گلیم ؟
*
ترجمه این شعر در اینجا بود کپی کردم.
رخصتم بده شب عروسی همراهت باشم
وقت آرایش کردنت به تماشایت بیایم
تو در این مهتاب شب، سروی باش که به گلگشت آمده
اجازه ام بده سینه خیز چون سایه ات پشت سرت بیایم
به چشمان شهلایت نگاهم کردی ، اما من سیه بخت
جرات نکردم با کلمه ای لااقل تمنایت کنم
در جهنم حتا اگر سر به بالین تو بگذارم
محال است که برای رفتن به بهشت هم بیدار شوم
اگر جفت دوقلوی تو در زهدان مادر بودم
هرگز نمیخواستم زاده شوم و به این دنیا بیایم
کاش وقتی شب ها خواب بهشت را می بین
یمن هم پرنده ای بشوم در بهشت و به خواب تو بیایم
چون باران سال های قحطی خشکیده اشک چشمانمان
برای نماز باران باید به مصلی کوی عشق بیایم
چه می شود اگر تو هم مثل آهوان به صحرا درآیی
من هم چون شکارچیان به صحرا بیایم
اگر از خدایت نترسی و مسیحی بشوی
می ترسم من هم دین برگردانم و مسیحی بشوم
مثل شیخ صنعان سالیان سال خوک به چرا ببرم
به بهانه دیدن تو به کلیسا بیایم
اما نه صنما! حرف بی جا زدم، حاشا که من
مسجدم را رها کنم و با تو به کلیسا بیایم
بیا تا به طور تجلا برویم و تو جلوه ی طور شو
من موسی وار به آن کوه طور تجلا بیایم
مثل شعر شهریار شیری است شمشیر به دست
چه کسی را زهره ی رویارویی با چنین شیری هست

Montag, Juni 29, 2009

چیچکلرین قیزیل قانی - نغمه ای برای ندا

چیچک لرین قیزیل قانی یوماقدادیر قارانلیغین قباحتین
هارایلارین حقلی سسی کسمه ده دیر شوم نفسین ولایتین
قودوز قودورقان جانی لر قانین توکور چلنگ چلنگ لاله لرین
گؤزو باغلی قوللوقچوولار آرتیرمادا استبدادین رذالتین
دینی اینانج اولسایدی دا زاهید لرین چال چاپینین اویونجاغی
چیرکین اوزو چیخدی اؤزه ایرتیجانین فاسد فوسیل حیکومتین
اسمه ده دیر ایلیق یئللر حسرت اولان آزادلیغین عطری گلیر
آچمادادادیر سئوگیلی یار نقابینی آی اوزوندن حورییتین
دالغالانان یاشیل لیغین قورخوسوندان دیشی دوشموش قاریمیش قیش
سون گوجیله یاساقلاییر عبث یئره قیزیل گولون طراوتین
آنلی آچیق باشی اوجا الی یالین کور قورشونلار قارشیسیندا
قورتولوشون وورغونلاری گؤسترمه ده شوجاعتین نهایتین
حق اؤزو امداد ائله سین حقلی اولان حق سؤیله ین عاشیقلره
قارانلیغین باتیشیندا گؤرسون ائللر ایشیق اوزون سعادتین
اسماعیل جمیلی 1-4-88
..
ترجمه به وسیله دوست عزیزی به نام آزاد در نظرات اینجا
خون سرخ جوانه ها قباحت تاریکی را میشوید/ صدای حق فریادها نفس شوم ولایت را میبرد / جانیان هارو وحشی خون لاله ها را قدح قدح میریزند / غلامهای چشم بسته رذالت استبداد را میافزاید / اگرچه دین زاهدان چپاولگررا باور کرده بودیم / چهره زشت حکومت فاسد ارتجاع برملا شد / وزش نسیم بوی عطر ازادی که در حسرتش بودیم را میاورد/ معشوق زیبا نقاب از روی آزادی ماه رو میگشاید / دندان زمستان پیر از هراس موج مواج سبز میافتد / طراوت گل سرخ را به عبث با آخرین قوایش ممنوع میکنند / با پیشانی گشاده و دست خالی و سر بلند مقابل سپاه کور چشم ایستاده ایم / عقابان رهایی نهایت شجاعت را نشان میدهند / حق به عاشقان حق دار و حق گو مدد برساند / تا در غروب تاریکی مردم روی نورانی سعادت را ببینند

Dienstag, Juni 09, 2009

او شوخ غمزه لرین خنجر کیپریکین - ملاپناه واقف

او شوخ غمزه لرین خنجر کیپریکین
گؤنده اولور یوز مین جان قاباغیندا
خومار – خومار باخان آلا گرزلرین
گرک دیر وئرسن جان قاباغیندا
قاشین قاباغیندا سیغاللی بیرچک
سایه سالمیش اوزه شویله مبارک
آمما ایکی دسته تر بنؤوشه تک
قویموش آل یاناغین یان قاباغیندا
زولفوندن قوخوشور گولو ریحانلار
قربان هر مویونا یوز مین جاوانلار
پئشوازینا گلیر حوری قیلمانلار
ملایک دورموشلار سان قاباغیندا
واقف قربان زنخدانین چاهینا
شیرین گولوشونه خوش نگاهینا
قول اولاسان بئله خوبلار شاهینا
دوراسان هر آخشام دان قاباغیندا
...
آن ناز و غمزه و مژه پیکانت
هر روز صد هزار جان برایش می میرند
در مقابل چشمان شهلای خمارت
باید جان نثار کرد
کنار ابروی ، گیسوی صاف و آراسته
بر صورتت سایه انداخته
اما مانند دو بنفشه تر و تازه
کنار گونه سفیدن ریخته
زلفانت عطر گل و ریحان می دهد
فدای هر تار مویت صد هزار ملک
حوری و قلمانها به پیشوازت می آیند
ملائک در مقابلت به صف ایستاده اند
واقف به قربان چاه زنخدان
قربان خنده های شیرین و نگاه خوش ات
غلام این چنین شاه خوبانی شوی
هر شام و سحر در خدمتش باشی

بایاتیلار - سربازلارین زبان حالی

عزیز داغلی آتا - آنالار آللاه ایگیت لریزه رحمت ائیله سین. باشی ساغ اولسون. آللاه سیزه صبر وئرسین. * پادگان دا نلر اولدو، سرباز ارزون اوره ی...