Freitag, Februar 17, 2023

مختوم قلی ترکمنی

ثروتمندان از لذّت خسته می شوند، فقیران از حُبِّ وطن
« کمینه» شاعرِ نامدارِ ترکمن
*
در کنارِ مردان، مردِ میدان خواهی شد
«مختوم قلی ترکمنی»
*
میراثِ پدران ماست، به ما رسیده این دردها
از شعر مشهور بو دردی« مختوم قلی »
*
قله های مغرور به زانو درمی آیند
سنگ ها و صخره ها ذوب می شوند
چرا که این درد را تحمل نمی توانند کرد
آه از این درد، وای از این درد
« مختوم قلی»
*

Freitag, Januar 20, 2023

کونگل جم بولیب - مختوم قلی ترکمنی

کونگل جم بولیب
چالیندقچه جهان چیرشیغی آرتا هاچان قرار تاپار کونگل جم بولیب
اخرت ایشینگ, گورموندن ال گوتر دنیانی کیم تودی اوتر گم بولیب
هر چه گشتی در جدال روزگار کار بفرنج امد و جان بیقرار
آخرت اندیشه کن زین در گذر هر که دنیا داشت و گم شد آزگار
*
دئر ناق بیلن داغلار دیلن بنی جان سووا , یله حکم ایله گن سلیمان
قنی اول اسکندر , رستم پهلوان سن دنیانی توتا جاقینگ کیم بولیب
کوه با ناخن بنی جان میشکافت آب و بادش را سلیمان غلبه یافت
رسم و اسکندرش را بر نتافت  کیستی , گیری جهان در اختیار
*
بو نور بات سئیز دورانینگدان دادگونینگ اگلنجی یوق بو قدانجی یوق باد گونینگ
اوغلا نلئقدا ییگید لئگده شاد گونینگ قاریلیقدا قایدیب بارسا رغم بولیب
داد از این دوران چو باد و بی امان کسی درنگ واختفا نتوان در آن
شادی عهد شبابت آن زمان  غم شود برگرده ات گردد سوار
*
معلوم ایشدئر غایداجق دئر گلن لر بارجق یرئنگ ایشین گوردی بیلن لر
غایغی سئز تورانلار غافل بولانلار وا حسرتا بوش گیتدیلر کم بولیب
هر که آمد میرود هم بی گمان  فکر مقصد خوب کردند عاقلان
آنکه غافل ماند در خواب گران میرود وا حسرتا بی توشه بار
*
تافا بیلسنگ حقیقتینگ مردینی  گوزینگه تووتیا قلغن گردینی
قلزم گناهی نینگ ترینگ دردینی چین توبه قوریدار اونگا ام بولیب
مرد حق گر یافتی با جستجو توتیا بر چشم خود کن گرد او
با خلوص نیت استعفا رجو تا شود بحرگناهان خشکسار
*
اول اوزینگ اخلاصینگی دوزله گئل هر گوشه ده نیاز اوقین گزله گئل
بیلد یگنیگچه مدام یاغشی سوزله گئل یخشی سوز تابما سانگ اوتئرسم بولیب
هر چه اخلاص درونی پاک ساز کن زهر گوشه , نشان , تیر نیاز
گر سخن شیرین , توان صحبت دراز ورنه خاموش گزین اندر کنار
*
مختومقلی الله آدین ذکر ایله یامانا صبر ایله یاغشا شکر ایله
گورستانی گوریب اوتئر فکر ایله مونچا من دیانلر یاتیر قوم بولیب
ای فراغی نام یزدان ذکر کن بر بدی صبر وبه نیکی شکر کن
رو به گورستان , نشین و فکر کن من منم گویان , بخاک افتاده دراز
*
ترجمه: استاد محمد طواق خوشکام
منبع : وبلاک قانیم ترکمن
http://khanbs.blogfa.com 
*

 

ساتاشدیم - مختوم قلی شاعر ترکمن

ساتاشدیم
سحر وقتی سیران ادیب گزرگم عجب منزل عجب جایه ساتاشدیم
اوغریم یتیریب یولدان یوله آزرقم گوزل مکان خوب سرایه ساتاشدیم
اوسته سئز ایشلانان کرش سیز قاتیلان قیمت سیز ساتیلان ال سیز توتیلان
قول دیگمای چکیلان اوق سیز آتیلان چله سیز قوریلان یایه ساتاشدیم
***
ینچه دوستلار بیلان سیران ده ایکان خطردان آزاشدیم کروان ده ایکان
جاندان امید اوزدیم حیرانده ایکان ییلدوزدان یول آچدیم آیه ساتاشدیم
گونگلیم گیتدی دوستلار ایچان شربنده اولار یوز صفاده من مونگ حسرتده
آیریلیب نازلی دان قالدیم غربنده چشمه دان سو ایستاب چایه ساتاشدیم
***
نه تن ده قوت بارنه ایچده جان بار بو ایشده نه سود بار بیلمان زیان بار
نه حساب نه کتاب نه بلی سان بار کیشی بیلماز نه ساوداغه ساتاشدیم
باشه باغلاب دیوانه لیق کمندیم سگراتدیم یتوشدیم عشقینگ سماندیم
اول شرابه ال اوزاتدیم اماندیم دوریسین ایچمیشلار لایه ساتاشدیم
***
مختمومقلی دیر لارمنینگ آدیمی عالم الین چویار گورسه اودیمی
ای یرانلار کیمه دیام دادیمی باشیم چیقمازنه ساودایه ساتاشدیم
*
فارسی
چو گشتی میزدم اندر سحرگاه عجب منزلگهی دیدم عجب جا
رهم گم کرده میرفتم به هر راه رسیدم تا سرایی خوب وزیبا
کمانیدیدم آنجا بیکمانگیر بدون بند و اوستا گشته تدبیر
کش آید بی ید و پرتاب بی تیر فروشش بی بها بد همچو کالا
***
به گردش بوده ام همراه یاران جدا از کاروان ماندم پریشان
امید از جان بریدم مات و حیران ز کوکب ره زدم مه شد هویدا
هوس کردم چو نوشیدند شربت که یارانم به عیش و من به حسرت
جدا از نازنین ماندم به غربت به براه چشمه ام شد رود پیدا
***
به تن قوت نماند واندرون جان چه سود آید از این کارم چه خسران
نه آمارش بود روشن نه بیلان نداند کس, سرم آید چه سودا
غل دیوانگی بر دوش بستم خرامیدم سمند عشق جستم
می گلگونبیازیدم چو دستم بدیدم درد آن جا مانده تنها
***
فراغی نامم و آتش بجانم کران گرما پذیرد جمله عالم
که دادم میرسند ای مردم این دم گرفتار آمدم اندر چه غوغا
 

ترجمه از استاد: محمد طواق خوشکام
منبع : وبلاک قانیم ترکمن
/

http://khanbs.blogfa.com
*

Sonntag, Januar 15, 2023

مختوم قلی ترکمنی

مختوم قلی ترکمن می گوید:
سراسرِ کوهستانِ عشق را دَرنَوَردیدَم
چه دشوار است و کیست که بتواند تحمّل کند این درد را؟
اگر طوق عشق را بر گردن آسمان بیاویزند
آسمان خواهد لرزید و صبر نخواهد کرد این درد را
*
منبع :
آتش بدون دود - کتاب چهارم
نویسنده: نادر ابراهیمی
*

Mittwoch, Dezember 21, 2022

کیشی - قابیلی

کیشی نامرد اولار، آدام دولاماز
کیشی تسلیم اولار، قویروق بولاماز
آرواد قاباغیندا بشقاب سیندیریب
اؤزگه قاباغیندا، بشقاب یالاماز
شاعر: قابیلی

Sonntag, Oktober 30, 2022

توپال سئودا - احمد سلجوق ایلخان

دون ساحیلده کارشیلاشتیک

بیر آن گؤزوم ایسیردی

سونرا بیردن تانیدیم

دوشمه مک ایچین زور توتدوم کندیمی

باجاکلاریم تیتره دی

بیر آغاجا یاسلاندیم

*

ییرتیلان بیر مکتوب گیبی

سیسلی حاتیرالارینگئری سیندن باکییوردو

ائسکی بیر سئودانین

دورولمامیش نئهیرلری

چیرپیناراک یوره گیمه آکییوردو

*

حاتیرلادیقیم

بیر سون باهار گونویدو

کارشیمیزداکی یئنی ائو تاشیندیلار

بوتون گون باکیشیپ دورویوردوک

گؤزلری

گؤزلری سانکی بیر ار کورشوندولار

*

ترکی استانبولی ، ترکی آذربایجانی ، فارسی

دون: دونن ، دیروز

کارشیلاشتیک: اوز به اوز گلدیک ، روبرو شدیم

بیر آن: بیر لحظه ، یک لحظه

گؤزوم ایسیردی: ائله بیل کی بیر یئردن تانییرام ، مثل اینکه جائی دیدم

دوشمه مک: ییخیلماماق ، به زمین نخوردن

باجاکلاریم: آیاقلاریم ، پاهایم

یاسلاندیم: دایاندیم ، تکیه دادم

گیبی: کیمین ، مانند

سیسلی: کم لی ، مه آلود

حاطیرا: خاطره ، خاطره

گئری سینده: دالیسیندا ، پشت سرش

باکییور : باخیر ، نگاه می کند

ائسکی: کوهنه ، کهنه

یوره گیم : اوره گیم ، دلم

حاتیرلادیکیم : یادا سالدیغیم ، به خاطرم

باکیشماک: بیر بیرینه باخماق ، به هم نگاه کردن

سانکی: ائله بیل کی ، گوئی

بیر ار: بیر – بیر ، یکی یکی
*

زن متولد ماکو - دستوز زبان فارسی و ترکی آذربایجانی 

Dienstag, September 27, 2022

ائله مه دیکلریم یاندیرار منی - موسی یعقوب

اوّل بوداق – بوداق سودا اویویان
سونرا چرخی دؤنوب آرخی قورویان
بیر یاغیشا حسرت سؤیودلر کیمی
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
اؤزومه ووردوغوم یارالار کیمی
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
*
من ائله بیلیردیم او بنؤشه لیک
منیم چون قالاجاق تر همیشه لیک
اؤزو سولوب گئتدی، قیمادیم اوزَوم
دویونجا باخمادیم بنؤشه گؤزه
یازدی نمیش، یایی تئز خزللشه
پتکده قایناشان، شان لا اللشن
قیش دا بال سیز قالان آری لار کیمی
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
اؤزومه وئردییم اؤیودلر کیمی  
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
*
من ائله بیلیردیم واخ دا دوراجاق
ائله او اوّل کی باخت دا دوراجاق
گئدیب سعادتلر سئیرینه چیخان
سئوگی چیغیریلا کئچمک اولاجاق
هر واخت او زامانی بیچمک اولاجاق
*
بره ده بوش یئره آن لاری ساییب
اوونوو هورکودن اووجولار کیمی
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
*
بیلمیرم کیم ایدی اوزدو باریمی
اوچورتدو الیمدن بیر نیگاریمی
سونرایا ساخلادیم چوخ قراریمی
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
*
یوخ، داها قلبیمده آچیلماز او یاز
بیر قانادیم یورقون، بیری ده پرواز
ائله دیکلریمدن یاخام قورتولماز
ائله مه دیکلریم یاندیرار منی
*
شاعر: موسی یعقوب

Dienstag, Juli 12, 2022

بیگانه - شهریار نائبی

یئتیرین سؤزلریمی او نازلی یاره
او یاره یئتیرین او نازلی یاره
اؤلورم من اؤلورم بیلسه نه چاره
نه چاره اؤلورم بیلسه نه چاره
*
سن سیزم صحرادایام اولموشام عشقینده دیوانه
مجنونام چؤللرده یم هامی قویوب آدیمی آواره
او قدر برک ووروب کی حیات منیم اوره ییمه یاره
نه یاره نه یاره منیم اوره ییمه یاره
*
یومورام گؤزلریمی اونسوز حیاته
حیاته یومورام اونسوز حیاته
چکمه سین من چکه نی کیمسه نباده
نباده نباده چکمه سین کیمسه نباده
آغلاماق ایسته ییرم اورک دؤزمور اولوب دو پاره
بیلمیرم نئیله ییم کی من سونوندا گلیم قراره
او قدر برک ووروب کی حیات منیم اورییمه یاره
نه یاره نه یاره منیم اوره ییمه یاره
*
شاعر: شهریار نائبی
*

Freitag, April 01, 2022

فاداسی - جیغاتئل عیسی قیزی

بیر آتشم، بیر آلاوام، سؤننده
آلیشماغیم چتین اولور قاداسی
بیر کوسکونم ، کوسدورمه یین، کوسنده
باریشماغیم چتین اولور قاداسی
*
دنیا کوسور من دونیادان کوسنده
چوخ چتینم قاریشمیرام آساندا
دانیشقانام طوطی دیلیم سوساندا
دانشماغیم چتین اولور قاداسی
*
باخانمیرام هر طرفه هر یانا
جان وئریرم جان دئدییم هر جانا
پیس آدامام هر آداما اینسانا
یووشماغیم چتین اولور قاداسی
*
جیغاتئلم دوشه نمیرم اوزومه
ها باخیرام گؤرونمورم گؤزومه
اؤزومنن گئده نده بیرده اؤزومه
قوووشماغیم چتین اولور قاداسی
*

منیم سئوگیم اوچون داریخاجاخسان - جیغاتئل عیسی قیزی

اؤلدوردویون بو سئوگی نین یاسیندا
سؤزوم بودور یا اوّل ده یا سوندا
منیم اژطوم اوچون داریخماساندا
منیم سئوگیم اوچون داریخاجاخسان
*
منیم سئوگیم بیر گول اویدو تر – اینجه
سریله میشدیم سولدورارسان درینجه
سن سئوگیسیز سئوگی لری گؤرونجه
منیم سئوگیم اوچون داریخاجاخسان
*
اینله یه جک گاه کامانین گاه نی ین
سئومیرسن سه سنه نئجه سئو دئییم
چوخ اولاجاخ سئونلرین سئودیین
منیم سئوگیم اوچون داریخاجاخسان
*
چوخ دئییرم اود عشقیمی سویوتما
اویومایان سئوگیمیزی اویوتما
اونودارسان اونود منی، اونودما
منیم سئوگیم اوچون داریخاجاخسان

یار دئسم - جیغاتئل عیسی قیزی

سنین له من بو دونیایا
دار دئسم، دیلیم قوروسون
سن سیز منه ، حیات دئسم
وار دئسم ، دیلیم قوروسون
سن له گؤزل دیر داغ، دره
سنین له وارام محشره
گؤزونله اؤزگه گؤهره
درّ دئسم، دیلیم قوروسون
قییما جیغاتئلی ایه
سئوگیسینه گل چیخ یییه
سن دن سورا بیر کیمسه یه
یار دئسم، دیلیم قوروسون

بخته ور - جیغاتئل عیسی قیزی

درد و بلا گؤرمویه سن هئچ زامان
منی درده سالیب گئدن بخته ور
آختاریرام تاپانمیرام اؤزومو
منی مندن آلیب گئدن بخته ور
قالی اولماز بیر قیرمیزی ناخیش لا
نئجه گئدیم سن گئتدیین یوخوشلا
کؤنول ربابیمی بیرجه باخیشلا
گیزلی – گیزلی چالیب گئدن بخته ور
جیغاتئلین گؤزلرینه چن دولوب
بو دوشدویو بیر فعیللی بند اولوب
هر نه گؤروب گؤردویونه بند اولوب
اوره ییمده قالیب گئدن بخته ور

آلدی گئتدی - جیغاتئل عیسی قیزی

اولان عاغلیمی دا ساز آلدی گئتدی
گلنده اوزومه بیر گولومسه دی
گئده نده بیر باتمان سؤز آلدی گئتدی
آلیشدی کرمین اودلو یاسیندان
بویلاندی اصلی نین بخت آیناسیندان
قاصدی کؤنلومون شاه قاپیسیندان
کیمسه نی سئومیین قیز آلدی گئتدی
دولاندی جانیمدان بیر جان قوپاردی
حاکیمین الیندن فرمان قوپاردی
هر نه ییم واریدی آلدی آپاردی
دئمه جیغاتئل دن آز آلدی گئتدی
سحر سحر اولان عاغلیمی دا ساز آلدی گئتدی
*


سئوه بیلمه رم - جیغاتئل عیسی قیزی

منه منی سئو دئییرسن

من سنی سئوه بیلمه رم

مندن سئوگی ایستییرسن

من سنی سئوه بیلمه رم

سن خالی سن بو سئوگی دن

سئوگی سالیب ساچیما دن

واللاه قورخورام سئومکدن

من سنی سئوه بیلمه رم

چمن دئییل چیچک ده رم

خالی دئییل یئره سه رم

آلما دئییل آلیب وئرم

من سنی سئوه بیلمه رم

جیغاتئلین یوخ اداسی

گؤیلردن گلیر صداسی

اینجیمه مندن قاداسی

من سنی سئوه بیلمه رم 

Dienstag, Januar 18, 2022

گؤزلیم - بابا پونهان

نه ایشیم وار، نه ائویم وار، نه باغیم وار گؤزلیم
نه پولوم وار، نه اتیم وار، نه یاغیم وار گؤزلیم
دئمه کی یوخدو باغیم، من تره وزدن کاسیبام
کابینت لرده کودوک، بال قاباغیم وار گؤزلیم
نئینیرم من ماشینی گرچی منی درد آپاریر
اللی دؤرد آت گوجونه تن آیاغیم وار گؤزلیم
منه طعن ائیله مه کی، ائوده چیراغیم یوخدور
واجیب اولدورکی، دنیزده چیراغیم وار گؤزلیم
نه اولارکی باکی یا ارمنی تشریف بویوروب
ارمنیله آخی بوردا چالاغیم وار گؤزلیم
منی توی مجلسینه بیر حاجی دعوت ائیه دی
دئدی « شوللار» شوشه سینده عاراغیم وار گؤزلیم
بد گومان اولماکی، دریایا گئدرسم قورویار
چونکو دریا قدری آغلاماغیم وار گؤزلیم
یئدیلر قویمادیلار اورتادا بیر شئی قالسین
اینجیمه سؤیله سم آنجاق قیراغیم وار گؤزلیم
ساچیم آغ، ساققالیم آغ، نئینیرم لاؤلسم، کفنی
بختی – پونهانا سئوین، پولسوز آغیم وار گؤزلیم

بابا پونهان - من نه دئدیم کی

یوخدان گلنی وار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
حاق اهلین اومودوار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
مظلوم لارا قان اوددوران آلچاقلاری، بیر – بیر
سؤز اودماغا وادار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
خوفدان اییلیب بت پرست اولموشلار اؤنونده
قان سیز بوتو انکار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
آللاهی اونوتموشلارا خاطیرلادان اولدوم
غافیل لری هوشیار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
ترک ائیله دی شیطان بو کؤنول ملکونو گئتدی
حاققیملا یئرین دار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
جان وئردی خدا آمماکی، عشق تیسته دی مندن
یوخدور دئمه یه عار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
گؤردوم کی، پول اوستونده بو دونیانی توتوللار
دونیانی خبردار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
حاققین اؤزون آختاردیم، اونون قبرینی تاپدیم
آمما سؤزون آشکار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟
پونهان من عمل دفترینی، شعره چئویردیم
یعنی اونو تکرار ائله دیم، من نه دئدیم کی؟

مولانا - ای نوش کرده نیش را

اي نوش کرده نيش را بي خويش کن باخويش را

باخويش کن بي خويش را چيزي بده درويش را

تشريف ده عشاق را پرنور کن آفاق را

بر زهر زن ترياق را چيزي بده درويش را

با روي همچون ماه خود با لطف مسکين خواه خود

ما را تو کن همراه خود چيزي بده درويش را

چون جلوه مه مي کني وز عشق آگه مي کني

با ما چه همره مي کني چيزي بده درويش را

درويش را چه بود نشان جان و زبان درفشان

ني دلق صدپاره کشان چيزي بده درويش را

هم آدم و آن دم تويي هم عيسي و مريم تويي

هم راز و هم محرم تويي چيزي بده درويش را

تلخ از تو شيرين مي شود کفر از تو چون دين مي شود

خار از تو نسرين مي شود چيزي بده درويش را

جان من و جانان من کفر من و ايمان من

سلطان سلطانان من چيزي بده درويش را

اي تن پرست بوالحزن در تن مپيچ و جان مکن

منگر به تن بنگر به من چيزي بده درويش را

امروز اي شمع آن کنم بر نور تو جولان کنم

بر عشق جان افشان کنم چيزي بده درويش را

امروز گويم چون کنم يک باره دل را خون کنم

وين کار را يک سون کنم چيزي بده درويش را

تو عيب ما را کيستي تو مار يا ماهيستي

خود را بگو تو چيستي چيزي بده درويش را

جان را درافکن در عدم زيرا نشايد اي صنم

تو محتشم او محتشم چيزي بده درويش را
*

هچ کیم سنه اولماز ننه - یوسف محقق

شاعر: یوسف محقق، شاعر و ترانه سرای همدان تا که مهلت وار آنانیی قدرینی تزدن بیلیی اللرینن هی اوپوی گوزیاشیسین هردَن سیلیی هرگجه قالدی او...